opinie

Het is Hillary tegen Hillary

De gedroomde tegenkandidaat van Hillary Clinton in de race naar het Witte Huis is Jeb Bush. Juist, een telg van de Bush-dynastie. Het bezwaar dat Hillary Clinton-dynastie is, valt dan weg. Ze maakt de beste kans met het mobiliseren van het vrouwelijke kiespubliek, maar ze zal vooral zichzelf moeten overstijgen.

Door Derk Jan Eppink, senior fellow bij het London Policy Center in New York

Als presidentskandidaat moet Hillary Clinton zich heruitvinden nadat ze in 2008 met de neus tegen de deur is gelopen. Toen lanceerde ze zich als ‘ervaren en onvermijdelijk’. Tot senator Barack Obama op het toneel verscheen en het huis van de Clintons instortte. Nu probeert ze het langs een andere weg: gevoeliger, socialer en ingetogener. Het vrouwelijke electoraat moet haar wind in de zeilen blazen. Ze wil het ‘glazen plafond’ breken, hoewel er voor Hillary nooit een plafond was in haar rijke en gevulde loopbaan.

Ongeacht aan welke Amerikaan je het vraagt, het antwoord is doorgaans: ‘Weer een Clinton’? Daarna volgt een diepe zucht.

Het probleem in de campagne van Hillary is Hillary zelf. Er is bij het grote publiek weinig enthousiasme voor haar kandidatuur. Ongeacht aan welke Amerikaan je het vraagt, het antwoord is doorgaans: ‘Weer een Clinton?’ Daarna volgt een diepe zucht. Aan de wieg van Amerika stond het vrijheidsideaal en niet een dynastieke traditie met erfopvolgers die menen recht te hebben op het presidentschap.

©Dries Luyten

De Amerikaanse droom is gebouwd op meritocratie en hoe poreus ook, het apparaat van de Democratische Partij moet kunstmatig enthousiasme opwekken en Democratisch gezinde media doen mee. Dat is tijdelijk. Daarna moet Hillary bewijzen waar ze voor staat, behalve haar ambitie. Ze maakte haar kandidatuur bekend via de sociale media. Dat is veilig en geregisseerd. Een grote zaal met veel, of juist weinig publiek, was riskanter.

Voorlopig heeft ze de vrije baan. Er zullen weinig andere Democratische kandidaten zijn. Clinton is wereldberoemd en mogelijke opponenten kunnen niet tippen aan haar naamsbekendheid. Waarschijnlijk doet Martin O’Malley, de ex-gouverneur van Maryland, een gooi. Hij loopt zich warm in de staat Iowa waar begin volgend jaar de eerste voorverkiezing is. Hij is daarmee automatisch de ‘anti-Hillary’ voor partijgangers die ‘Hillary-moe’ zijn.

O’Malley zal ongetwijfeld een linkse, populistische campagne voeren, omdat Hillary een product van het establishment is. Zij is de Koningin der Democraten. Ze ziet haar nominatie als zelfkroning, en dat is het gevaar. Als het enthousiasme blijft ontbreken, loopt ze het risico dat haar kandidatuur afbladdert en er alsnog geduchte tegenkandidaten in de race stappen, zoals Elizabeth Warren, senator uit Massachusetts.

Het geluk van Hillary is dat de Republikeinen eenzelfde soort probleem hebben. Het partij-establishment lijkt een voorkeur te hebben voor Jeb Bush, broer van George W. en zoon van George Herbert Bush. Na Bush 41 volgde Bush 43 en zou nu Bush 45 voor de dag komen. Daarom is ook onder Republikeinen het enthousiasme voor Jeb beperkt. De vraag die Democraten zich stellen over Hillary, stellen Republikeinen zich over Jeb.

Spaans

Bij de Republikeinen is er wel een tegenbeweging. De Texaanse senator Ted Cruz wierp zich, met steun van de Tea Party, op als presidentskandidaat; gevolgd door Rand Paul, senator uit Kentucky en boegbeeld van de libertariërs. Maandag volgde senator Marco Rubio uit Florida, de staat waar Jeb Bush ooit gouverneur was. Rubio is van Cubaanse afkomst. Bush is overigens getrouwd met een van oorsprong Mexicaanse en spreekt beter Spaans dan zijn broer George W. Engels spreekt.

Hillary is de Koningin der Democraten. Ze ziet haar nominatie als zelfkroning, en dat is het gevaar. Als het enthousiasme blijft ontbreken, loopt ze het risico dat haar kandidatuur afbladdert.

Een groot aantal Republikeinen heeft een kandidatuur in voorbereiding. De meest kansrijke is die van Scott Walker, gouverneur van de staat Wisconsin. Als gematigde conservatief uit de Midwest bedient hij de verschillende strekkingen in de Republikeinse Partij: fiscaal conservatieven, sociaal conservatieven en haviken op het gebied van buitenlands beleid. Walker maakte in zijn staat naam door de macht van de overheidsvakbonden te beperken. Verplicht lidmaatschap van vakbonden werd geschrapt en stakingbrekers mogen ongestoord aan het werk. Zo werd hij kampioen van de ‘right to work’-staten in de VS. Daarmee werd hij de held van het Republikeinse voetvolk. En wat blijkt? In peilingen is Walker onder Republikeinen populairder dan Bush.

De gedroomde tegenkandidaat van Clinton is Bush. Dan valt haar dynastiebezwaar weg; met het mobiliseren van het vrouwelijke electoraat heeft zij de beste kans. Het is niet uitgesloten dat de Republikeinen Walker nomineren. Dat houdt een risico in, want beginnende kandidaten maken nogal eens blunders, vooral op het gebied van buitenlands beleid.

Hillary draagt dan weer ballast uit het verleden mee, met schandalen die meestal om geld draaien. Ook lijdt ze onder politieke paranoia, zoals het onttrekken aan publieke controle van haar e-mails tijdens haar ministerschap van Buitenlandse Zaken. Haar tegenstanders hebben voldoende munitie voor een ‘anti-Hillary-offensief’. Hillary Clinton is kansrijk, maar in de strijd om het Witte Huis zal ze vooral zichzelf moeten overstijgen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud