column

Het rijk der vrijheid van Frederik Anseel | Marie Kondo in uw organisatie

Professor management aan de University of New South Wales in Sydney

We bevrijden ons uit de ketens van de pandemie, maar wat nadien? Wat kan anders, wat behouden we en wat komt beter nooit terug, vroegen we onze opiniemakers.

Stel dat ik in januari 2020 een poll had gedaan. Wat is de kans dat uw organisatie van dag op dag bijna volledig virtueel kan werken? Wat is de kans dat universiteiten alle lessen online kunnen aanbieden? Wat is de kans dat een farmaceutisch bedrijf in minder dan een jaar een volledig nieuw werkzaam vaccin aflevert?

Met het voordeel van de terugblik vindt u dat best denkbaar. Maar dat was het toen niet. Mocht een bedrijfsleider zo'n ‘moonshot’ hebben voorgesteld, dan waren de antwoorden voorspelbaar: we zullen daarvoor een werkgroep moeten oprichten. De vakbonden zullen niet mee willen. De mensen zien daar het nut niet van in. Het middenkader is niet overtuigd. De uitrol van dat plan zal een jaar duren. Dat kan niet volgens het bedrijfsreglement. We gaan dat eerst moeten laten nakijken door de financiële dienst.

Als de coronacrisis ons iets positief geleerd heeft, dan is het dat als het écht van moeten is, bedrijven en mensen zichzelf drastisch kunnen heruitvinden. Meer van dat! Want als we dezelfde energie en urgentie loslaten op onze administratieve doolhoven en mentale obstakels, wacht ons het ware rijk der vrijheid.

Marie Kondo is nu een werkwoord om aan te duiden dat u meedogenloos weggooit wat u niet per se nodig heeft.

Marie Kondo uw organisatie! De Japanse consultant leerde haar volk opruimen. Niet zomaar even het huis op orde leggen. Nee, Marie Kondo is nu een werkwoord om aan te duiden dat u meedogenloos weggooit wat u niet per se nodig heeft. Ik druk me te prozaïsch uit. Kondo zelf spreekt met liefde: 'Keep only those things that speak to the heart, and discard items that no longer spark joy.' Inderdaad, alles wat u niet langer vreugde brengt, moet de deur uit.

Stel dat u zorgvuldig uw bedrijf onder de loep neemt, welke tientallen regels, procedures, routines kunnen afgeschaft worden? Vergis u niet, elk bedrijf heeft tal van overbodige gebruiken. De Nederlandse managementliteratuur heeft er een mooie naam voor: Bloemetjes van Catharina.

Het verhaal erachter gaat als volgt. Tijdens een wandeling in een van haar tuinen vertrapt de Russische tsarina Catharina de Grote ei zo na een prachtige bloem. Omdat ze wil vermijden dat iemand de bloem plattrapt, geeft ze een soldaat de opdracht post te vatten bij het bloempje. Na verloop van tijd wordt de soldaat afgelost door een volgende en die op zijn beurt door een andere. Jaren gaan voorbij. Nog altijd houdt een soldaat dagelijks de wacht op dezelfde plek, waar intussen al lang geen bloem meer te zien is. De tsarina is inmiddels overleden. Wanneer een nieuwe rekruut vraagt waarom hij daar moet staan, weet eigenlijk niemand het. Maar hij blijft er staan, want er zal vast wel een reden voor zijn. Het is verdomd moeilijk om ingesleten werkmethoden te veranderen: 'Kijk, we doen het al jaren op deze manier, omdat we weten dat dit de beste manier is.'

Administratieve obstakels

Topmanagers zijn doorgaans niet goed op de hoogte van zulke administratieve obstakels. Enkele weken geleden vroeg een topmanager me na een tevredenheidsonderzoek in zijn organisatie: 'Kan je ook eens uitzoeken over welke administratieve overlast de mensen zo klagen in dat onderzoek?' De manager had die zelf nooit ervaren. Als hij een IT-probleem had, was dat na één telefoontje opgelost. Zijn assistent loodste alle contracten en procedures door de administratie; hij moest alleen zijn handtekening zetten. Ik neem het managers niet kwalijk, maar besef alsjeblief dat uw realiteit anders is dan die van uw medewerkers.

In de toekomst moeten we onszelf verplichten om verandering om te keren: wat kunnen we minder doen?

Wanneer mensen denken over verbetering, hebben ze een aangeboren neiging om iets toe te voegen aan wat al bestaat. Meer is beter. Ga het maar na. Wanneer een nieuwe CEO wordt aangesteld, dan impliceert de nieuwe visie en verandering meestal dat er iets anders - lees: meer - wordt gedaan. In de toekomst moeten we onszelf verplichten om verandering om te keren: wat kunnen we minder doen? Wat kunnen we weglaten? Voor elke nieuw initiatief moet u een oud proces verwijderen. Marie Kondo!

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud