opinie

Het status quo als fundament voor een N-VA-PS-regering

Waarom zijn de Franstaligen zo enthousiast over herfederalisering? Dat is een schijnmanoeuvre. In werkelijkheid sturen ze aan op een institutioneel status quo, en vooral op het behoud van de transfers.

Het is tegenwoordig al herfederalisering wat de klok slaat. Het radicaalst is MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. Hij wil terug naar het unitaire België van weleer.

©Photo News

Als de Vlamingen nu eens zouden zeggen: goed idee, Georges-Louis! We kieperen alle bijzondere wetten in de vuilbak. We halen de Grondwet van voor 1970 weer van onder het stof. Hoe zou België er dan uitzien?

Nationaal minister van Leefmilieu Theo Francken (N-VA) wordt bevoegd voor het bosbeheer en de jacht in de Ardennen. Nationaal minister van Economie Peter De Roover (N-VA) beslist over de staatssteun aan zieltogende bedrijven in Luik en Charleroi. Nationaal minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) bepaalt hoeveel de Franstalige leerkrachten verdienen. En de voogdij over Brussel? Dat is de bevoegdheid van nationaal minister van Binnenlandse Zaken Tom Van Grieken (Vlaams Belang).

Met Brussel bedoel ik dan natuurlijk de stad Brussel en niet het gewest. Want de gewesten zijn geschiedenis, weet je wel. Brussel is voortaan niet meer dan een gewone stad, ondergeschikt aan de nationale regering.

Als men Bouchez' terugkeer naar het unitaire België ooit ernstig overweegt, dan zijn de Franstaligen de eersten om zich daartegen te verzetten.

Maar waar komen al die Vlaams-nationalistische ministers plots vandaan in het België van Bouchez? Dat is logisch. Met de Grondwet van 1970 is ook de pariteit in de Belgische regering bij het grof huisvuil gezet. Daardoor kan het Vlaamse demografische overwicht opnieuw ten volle spelen bij de samenstelling van de regering. Franstaligen en Walen worden tot hun ware proportie gereduceerd: een minderheid.

Dan is het mogelijk dat België wordt bestuurd door een rechtse en Vlaamse meerderheid, gedomineerd door de grootste politieke familie van het land: het Vlaams-nationalisme. De Franstalige politici kunnen niet langer een veto stellen tegen de democratische keuze van de Vlamingen. Ze verliezen hun belangrijkste hefboom om het ondemocratische ‘cordon sanitaire’ op te leggen. Ik weet het wel, er zijn ook heel wat Vlaamse politici die het cordon genegen zijn. Maar de Franstaligen zijn veel fanatieker in hun afkeer van het Vlaams Belang. Als die druk wegvalt, zal het cordon snel sneuvelen.

Enthousiast

Eerlijk gezegd, hoe meer ik erover schrijf, hoe enthousiaster ik word over de plannen van Bouchez. Maar het punt is natuurlijk: als men zo'n terugkeer naar het unitaire België ooit ernstig overweegt, dan zijn de Franstaligen de eersten om zich daartegen te verzetten.

Waarom zijn ze dan zo laaiend enthousiast over herfederalisering? Eenvoudig: dat is een strategisch manoeuvre om het institutionele status quo te behouden. De Franstaligen zijn er als de dood voor dat een nieuwe staatshervorming leidt tot een daling van de transfers. Bijvoorbeeld doordat delen van de sociale zekerheid worden gesplitst. Of doordat een herziening van de financieringswet de deelstaten verder responsabiliseert.

De drang naar herfederalisering is ‘extreem belangrijk’, zegt Paul Magnette. Zo duwt hij de N-VA in het defensief.

Het is een oude truc, maar hij is nog altijd efficiënt. Stel, je wil het status quo behouden, maar je moet samenwerken met een partij die het beleid radicaal naar links wil verschuiven. Dan ga je zelf eerst radicaal naar rechts opschuiven. Het compromis is dan een beleid in het centrum, dat niets verandert. Net wat je wou. Slim bekeken is dat.

De drang naar herfederalisering is ‘extreem belangrijk’, zei PS-voorzitter Paul Magnette maandag. Hij pompt dat kunstmatig op. Zo duwt hij de N-VA in het defensief. De indruk ontstaat dat een brede consensus groeit over herfederalisering. Voorstanders van het confederalisme lijken dan marginale extremisten.

Behoeder

Gek genoeg helpt dat ook de voorstanders van een regeringsdeelname in de N-VA. Het is al lang duidelijk dat die partij communautair niet veel zal kunnen realiseren tijdens de volgende legislatuur. Regeren mét de vermaledijde PS, maar zonder een staatshervorming, hoe krijg je dat in godsnaam verkocht aan de achterban?  

De buzz rond herfederalisering komt dan als een godsgeschenk. De N-VA zal aan de flaminganten kunnen zeggen: jammer dat we geen stappen vooruit kunnen zetten, maar dankzij ons worden er ook geen achteruit gezet. Als we federaal opzij gaan staan, dan pakt men gegarandeerd Vlaamse bevoegdheden af. Alleen door in een regering met de PS te stappen kunnen we de Vlaamse autonomie handhaven.

Dat argument was ook al te horen tijdens de communautaire stilstand onder de regering-Michel. Zoals de socialisten sinds lang de behoeder zijn van de sociale verworvenheden, zo wordt de N-VA de behoeder van de bestaande Vlaamse autonomie. Radicale verandering, dat is iets voor de verre toekomst. In afwachting is het al een hele verwezenlijking als het institutionele status quo kan worden behouden.

En laat dat nu net zijn wat ook de PS wil. Is dat niet de perfecte convergentie voor het vormen van een N-VA-PS-regering van nationale eenheid? 

Lees verder

Gesponsorde inhoud