opinie

Hou op, homo compensator

Consultant strategie en beleid bij 3E.eu

Een regering die inzet op compensaties, zoals bij de zonnepanelen en de digitale meter, legt zich neer bij haar onmacht om de beleidsregels te beheersen.

Met nu ook compensatiepremies voor warmtepomp-, WKK- en windmoleneigenaars wordt het lijstje eenmalige maatregelen in het dossier van de digitale meter weer wat langer. Een half jaar na het arrest van het Grondwettelijk Hof staat de teller op meer dan een half miljard euro aan compensatiepremies voor bestaande installaties, op een vertienvoudiging van de budgetten voor batterijsubsidies, en op uitstel van de uitrol van de digitale meter en het capaciteitstarief.

Bij monde van minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) hanteert de Vlaamse regering steevast Margaret Thatchers tina: there is no alternative. Het is puinruimen, het vertrouwen moet worden hersteld, en compensaties zijn daarbij een must. Geen enkele kans wordt onbenut gelaten om de Vlaamse regulator of de federale regering met de vinger te wijzen, terwijl enkel diezelfde Vlaamse meerderheid het te ruimen puin heeft veroorzaakt.

Als ooit een Vlaamse regering haar rug recht en onze energiefacturen hervormt, creëert ze de grootste denkbare Vlaamse hefboom in ons energiebeleid.

Het Grondwettelijk Hof heeft dan wel het principe van de terugdraaiende digitale teller vernietigd, maar het deed dat niet retroactief. Dit betekent dat tot op heden geen enkel gezin financieel verlies heeft geleden door de digitale meter. Ze kregen namelijk nog nooit een eindafrekening van hun stroomfactuur op basis van de regels van die digitale meter. Elk potentieel verlies is voorlopig fictief, omdat het zich in de toekomst afspeelt. De enige uitzondering is de hogere tussentijdse afrekening die gezinnen kregen na 1 maart, maar die was het gevolg van de tariferingsregels van de terugdraaiende teller, niet die van de digitale meter.

De essentie

  • De auteur: Ruben Baetens is consultant strategie en beleid bij 3E.eu
  • De kwestie: Met nu ook compensatiepremies voor warmtepomp-, WKK- en windmoleneigenaars wordt het lijstje eenmalige maatregelen in het dossier van de digitale meter weer wat langer.
  • Het voorstel: Als ooit een Vlaamse regering onze energiefacturen hervormt, zal ze bewijzen dat vandaag massaal inzetten op compensaties eigenlijk niet nodig was.

Compensatiepremies vertrekken vanuit de stelling dat de toekomstige verliezen zijn wat ze zijn, omdat de toekomstige beleidsregels zijn wat ze zijn. Een regering die inzet op compensaties is op die manier een regering die zich neerlegt bij haar onmacht om de beleidsregels te beheersen. Een regering die onmachtig is de toekomst vorm te geven, en de voorkeur geeft aan het afdekken van het puin in plaats van het te ruimen. De filosoof Odo Marquard bedacht er enkele decennia geleden gepast de termen ‘homo compensator’ en ‘Inkompetenzkompensationskompetenz’ voor.

Beste medicijn

Dat de potentiële verliezen in de toekomst liggen, is echter een kans en brengt een alternatief. De beleidsregels van de digitale meter zijn niet in steen gebeiteld, en de huidige regels zijn met zekerheid geen eindpunt. Het beste medicijn tegen het wantrouwen over het Vlaamse energiebeleid is een hervorming van de beleidsregels over onze energiefacturen in het algemeen en de digitale meter in het bijzonder, zodat gezinnen op hun eerstvolgende eindafrekening ontdekken dat hun investering in zonnepanelen of warmtepompen rendeert - ook met een digitale meter.

De Vlaamse regering laat jaarlijks leveranciers en netbeheerders in onze stroomfactuur zo'n 1,7 miljard euro meer innen dan nodig, om haar eigen subsidiekosten te financieren.

De Vlaamse regering heeft daar zelf een van de belangrijkste sleutels voor in handen. Jaarlijks laat ze de leveranciers en netbeheerders in onze stroomfactuur zo'n 1,7 miljard euro meer innen dan nodig, om haar eigen subsidiekosten te financieren. Die keuze heeft tot gevolg dat de switch naar warmtepompen verlieslatend is, en verdubbelt het belang van ‘individueel zelfverbruik’ bij de digitale meter. Zowat alle Vlaamse maatschappelijke actoren en kenniscentra hebben het voorbije decennium al meermaals en herhaaldelijk gepleit om die miljarden niet enkel te innen, maar er ook beleid mee te voeren.

Als ooit een Vlaamse regering haar rug recht en onze energiefacturen hervormt, creëert ze de grootste denkbare Vlaamse hefboom in ons energiebeleid. Ze zal tegelijk bewijzen dat vandaag massaal inzetten op compensaties eigenlijk niet nodig was. Het zou jammer zijn als we pas tot dat besef komen nadat we er een half miljard aan hebben uitgegeven.

Ruben Baetens

Consultant strategie en beleid bij 3E.eu

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud