opinie

Hou vennootschapsbelasting en personenbelasting nationaal

De directe belastingen Europees harmoniseren is een slecht idee. De vennootschapsbelasting en de personenbelasting moeten nationaal blijven.

Het is dezer dagen bon ton om naar de vennootschappen te kijken om de deplorabele staatskas te vullen. Ook Rik Van Cauwelaert laat zich verleiden tot een dergelijke stellingname en pleit voor de harmonisering van de vennootschapsbelasting op Europees niveau.

©RV DOC

Vooreerst ziet Rik Van Cauwelaert over het hoofd wat de OESO de voorbije 7 jaar op fiscaal vlak in gang gezet heeft in het kader van het zogenoemde Base Erosion and Profit Shifting-project. Dat moet misbruik van grensoverschrijdende fiscale spitstechnologie voorkomen. Het werd door de EU omgezet in twee dwingende antimisbruikrichtlijnen die ook België in nationale wetgeving verwerkte. De resultaten daarvan zijn voor grote tot zeer grote bedrijven dagelijks voelbaar.

Wat betreft de harmonisering van de vennootschapsbelasting binnen de EU, breng ik in herinnering dat België ruim 900 miljoen euro vennootschapsbelasting naheft van 55 multinationals. Dat doet ons land omdat Europees commissaris voor Mededinging Margrethe Vestager van mening is dat de zogenoemde overwinstrulings die België heeft verleend, verboden staatssteun vormen. Er lopen wel nog procedures bij het Hof van Justitie, maar de nageheven belastingen staan algrotendeels op de bankrekening van de Belgische Staat.

Coördinatiecentra

Voordien had België het fiscale regime van de coördinatiecentra al moeten afschaffen om dezelfde reden. Nochtans hebben die financiële centra België ongelooflijk veel goeds gebracht tussen 1982 en 2005. Volgens een studie van CEPESS - de toenmalige CVP-studiedienst - zouden de geldstromen die door de coördinatiecentra liepen, de vraag naar Belgische franken sterk ondersteund hebben. In die mate zelfs dat de wisselkoers van onze nationale munt ertoe leidde dat de rente op de Belgische staatsschuld vele jaren een vol procentpunt lager was dan ze zou geweest zijn zonder de geldstromen van de coördinatiecentra.

Wanneer alle instrumenten om zich te onderscheiden van de anderen weggenomen worden, blijft alleen de directe belasting over om het verschil te maken.

De founding fathers van de Europese Gemeenschappen hebben er bewust voor geopteerd de directe belastingen (de personen- en de vennootschapsbelasting) niet te harmoniseren. Daartoe is unanimiteit van alle lidstaten vereist en wie dit debat een beetje volgt, weet dat dat erg moeilijk zal zijn, zelfs na de brexit. De Europese Commissie wil af van die unanimiteitsregel en het staat in de sterren geschreven dat dat vroeg of laat zal gebeuren. In dat geval dreigen Parijs en Berlijn (met de welwillende instemming van Milaan) onze belastingregels te bepalen.

Hoezeer men het ook zou willen, de financieel-economische toestand van de lidstaten is niet gelijk, zelfs niet bij benadering. Als alle instrumenten om zich te onderscheiden van de anderen een na een weggenomen worden - sinds de euro kunnen de eurolanden zelfs hun munt niet meer devalueren om hun export te stimuleren - blijft alleen de directe belasting over om het verschil te maken.

Welvaart

Kleine lidstaten hebben een kleine binnenlandse markt. Als zij geen buitenlandse investeerders kunnen aantrekken, is het aartsmoeilijk een sterke export uit te bouwen en blijft de economie klein en kwetsbaar. Zonder zijn export zou België het welvaartsniveau van een kleine Oostblok-lidstaat hebben - denk aan Slovenië.

Om buitenlandse investeerders aan te trekken, moet je goed opgeleide werknemers hebben, goede infrastructuur, een stabiele politieke en juridische omgeving en een betrouwbare overheid. Als dat er allemaal is, kan een aantrekkelijk fiscaal klimaat de doorslag geven.

Vennootschappen hebben geen stemrecht. Daardoor ontstaat de neiging belastingen op hen af te wentelen (NIMBY-syndroom). Maar elke bijkomende euro belasting die een vennootschap moet betalen, betekent minder loonsverhoging voor het personeel, hogere prijzen voor de klanten, minder investeringen of minder dividend, of een combinatie daarvan. En dividenden gaan heus niet alleen naar multimiljonairs en rijke families. Via levensverzekeringen en pensioen- en beleggingsfondsen delen wij allemaal in de koersstijgingen en dividenden van beursgenoteerde vennootschappen.

Dankzij de OESO en de EU hebben de lidstaten nu ongeveer alle instrumenten in handen waarvan ze kunnen dromen om misbruik en oneigenlijk gebruik op te sporen en te sanctioneren.

In 1995 besliste Ierland zijn vennootschapsbelastingtarief in stapjes te verlagen van 40 tot 12,5 procent. Het heeft Ierland geholpen van een economisch kerkhof te transformeren in een aantrekkelijk en welvarend investeringsland. Daar doen ook de andere lidstaten hun voordeel bij. Want de Ieren kunnen nu Duitse auto’s, Italiaanse schoenen en Franse wijn kopen.

De directe belastingen moeten, binnen de beperkte nog resterende manoeuvreerruimte, nationaal blijven en niet geharmoniseerd worden. Dankzij de OESO en de EU hebben de lidstaten nu ongeveer alle instrumenten in handen waarvan ze kunnen dromen om misbruik en oneigenlijk gebruik op te sporen en te sanctioneren.

De fiscale wereld eindigt niet aan de buitengrenzen van Europa. Het VK (na brexit), Zwitserland, Singapore en andere aantrekkelijke investeringslanden kijken soms met enige ironie naar hoe de EU zichzelf in de voet schiet door het afstraffen van fiscale concurrentie tussen de lidstaten.

Lees verder

Gesponsorde inhoud