opinie

In plaats van te snel te gaan met warmtepompen werken we beter in stappen

Directeur Remeha België

Terwijl een warmtepomp als een van de duurzaamste verwarmingsoplossingen wordt beschouwd, staan magazijnen vol toestellen die geen eigenaar vinden. Zolang de stroomprijs hoog blijft, zijn ze ook nog altijd een stuk duurder in verbruik. ‘Het probleem is dat we op korte termijn een ideale wereld willen scheppen.’

Iedereen is ervan overtuigd dat we iets moeten doen om de klimaatproblematiek aan te pakken. Maar die aanpak is voorlopig niet goed genoeg. Zo heerst de perceptie dat we vooral minder energie moeten verbruiken, terwijl dat eigenlijk secundair moet zijn. In de praktijk willen we klimaatneutraal worden. Het verminderen van de CO2-uitstoot zou de insteek van ons energiebeleid moeten zijn. Daarnaast moet het natuurlijk ook haalbaar en betaalbaar blijven, en daar knelt het schoentje. Getuige daarvan zijn de terugval en de onzekerheid in de markt van de warmtepompen.

  • De auteur
    Yves Vanpoucke is business development director bij Remeha België.
  • De kwestie
    Door de onzekerheid bij de consument en in de sector en de hoge stroomprijzen keldert de verkoop van warmtepompen.
  • De conclusie
    Bij de energietransitie moeten we niet meteen streven naar de ideale wereld. Hybride warmtepompen, die deels op gas werken, zijn voor veel consumenten interessant.
Advertentie
Advertentie

Het probleem van de versnelde energietransitie is dat we twee of drie stappen tegelijk willen zetten en op korte termijn een ideale wereld willen scheppen. We hebben de ambitie om in één sprong van 100 procent fossiele brandstof naar 100 procent elektriciteit te gaan. In nieuwbouw is dat niet zo moeilijk, omdat je elk aspect onder controle hebt: isolatie, ventilatie, warmteafgiftesystemen, oriëntatie van de woning... De ideale basis is aanwezig om een warmtepomp te installeren en er maximaal rendement uit te halen. Op dat gebied heeft de overheid zeker goed werk geleverd.

Renovatie

Helaas halen we met nieuwbouw alleen de klimaatdoelen niet. Het grootste potentieel zit in renovatie, en dat is een ander verhaal. Daar is het gewoon niet realistisch om in één klap van fossiel naar elektrisch te evolueren. Voor je een warmtepomp kan plaatsen, moet een bestaande woning eerst zo energie-efficiënt mogelijk gemaakt worden. Die voorinvesteringen doen de totaalkosten van een warmtepomp oplopen. Veel mensen hebben daar de middelen niet voor.

Bovendien groeit het besef dat zo’n warmtepomp, ondanks alle investeringen, de energierekening niet naar beneden haalt, zoals de energiewaakhond CREG onlangs ook aanhaalde. Integendeel, in een onvoldoende geïsoleerd huis betaal je mogelijk een dubbele factuur.

Advertentie

Daarom werken we beter in stappen. In negen op de tien gevallen kan een (bestaande) fossiele ketel zonder probleem getransformeerd worden in een hybride systeem. Concreet betekent dat dat je in het tussenseizoen van de voordelen van een warmtepomp geniet, maar dat je op koude winterdagen nog altijd kan rekenen op je gasketel. Uit cijfers blijkt dat met een hybride oplossing het gasverbruik 60 tot 70 procent afneemt. Minder CO2-uitstoot dus, waardoor een hybride warmtepomp effectief bijdraagt tot de klimaatdoelen. Bovendien is om de switch te maken geen grote voorinvestering nodig.

Elektriciteitsprijs

Aan warmtepompen in elk geval geen gebrek. Tijdens de coronacrisis was de vraag groot, waardoor fabrikanten stevige investeringen hebben gedaan om hun productiecapaciteit op te drijven. Dat maakt de huidige situatie des te schrijnender. De vraag bij de eindklant is helemaal stilgevallen. In de eerste helft van dit jaar zijn in België de helft minder warmtepompen verkocht dan in dezelfde periode vorig jaar. Magazijnen staan vol apparaten die voorlopig geen eigenaar vinden. Nederland en Frankrijk kennen zelfs een terugval van 60 tot 70 procent. Vooral dat laatste is zorgwekkend, omdat de Fransen altijd al op elektriciteit gefocust hebben en ze een van de meest volwassen markten voor warmtepompen hebben. Ook daar is de boel dus aan het imploderen.

Zeker in België zit het gebrek aan een consistent beleid daar wellicht voor iets tussen. Mensen weten niet meer wat ze moeten doen, de installateurs van ketels en warmtepompen evenmin. Er is bovendien een discrepantie tussen de prijs voor gas en die van elektriciteit. Om een warmtepomp echt interessant te maken, zou de gasprijs omhoog moeten, terwijl het elektriciteitstarief moet dalen. In Nederland is de tariefopbouw al op die wijze ingericht. De vraag is hoe realistisch dat is. Toen de gasprijs door de oorlog in Oekraïne plots toenam, moest de overheid al ingrijpen omdat veel mensen hun rekeningen niet konden betalen.

Hoe dan ook, als we op hybride systemen willen inzetten, moet de komende regering dat ondersteunen. Geld mag in principe niet de grootste hinderpaal zijn: ofwel geeft de overheid subsidies aan de eindklant voor de installatie, ofwel gebruikt ze dat geld om boetes te betalen en in het buitenland CO₂-certificaten te kopen.

Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.