opinie

Kunnen de Democraten hun eenheid bewaren?

Over tien dagen worden de Amerikaanse voorverkiezingen op ganggetrokken. De grote vraag blijft of de Democraten hun eenheid kunnen bewaren en een volwaardige kandidaat tegenover Trump kunnen zetten.

De Amerikaanse president Donald Trump vluchtte begin deze week naar het Zwitserse skioord Davos om op het Wereld Economisch Forum zijn optimistische boodschap te verkondigen aan de businesselite. Tegelijk was Mitch McConnell, de sluwe conservatieve wetgever van Kentucky en leider van de Republikeinse meerderheid in de Amerikaanse Senaat, in Washington D.C. de regels van het afzettingsproces aan het schrijven in het voordeel van de president.

Het is een raadsel waarom de Grand Old Party nog niet van naam is veranderd in Trump Party.

De Verenigde Staten zijn een verdeeld land als je vraagt of Trump zijn macht heeft misbruikt in de Oekraïne-affaire, en door chantage heeft geprobeerd zijn herverkiezing te verzekeren. Maar de Republikeinse Partij is nog nooit zo verenigd geweest, ervan overtuigd dat de Democraten alles willen doen om hun president onwettig af te zetten. Er is weinig twijfel over hoe de 53 Republikeinse senatoren zullen stemmen in het impeachmentproces. Het is alleen nog een raadsel waarom de Grand Old Party nog niet van naam is veranderd in Trump Party.

Het voorverkiezingscircus wordt over tien dagen op gang getrokken in de staat Iowa. Trump heeft geen tegenstand bij de Republikeinen. Bij de Democraten ligt de race voor wie hun presidentskandidaat wordt volledig open. In de lente van 2019 kon de partij nog pronken met een indrukwekkende kandidatenlijst, met vrouwen, zwarten en Latino’s. Een jaar later blijven nog vijf blanke kandidaten over die enigszins kans maken op de nominatie, van wie er vier ouder dan zeventig zijn. Dit is een zware teleurstelling voor de Democratische basis.

Lakmoesproef

Ex-vicepresident Joe Biden blijft nipt de favoriet, maar stelt teleur als kandidaat. Hij maakt vaak een vermoeide indruk in de campagne en kan de basis weinig inspireren. Wie hem steunt, doet dat vooral vanuit het geloof dat hij de beste kansen heeft om Trump te verslaan. Biden wil de klok vijf jaar terugdraaien naar het Obama-tijdperk. De fout met die strategie is natuurlijk dat Trump net na acht jaar beleid van Obama-Biden aan de macht is gekomen op een golf van ontevredenheid met de status quo.

Biden wil de klok terug draaien naar het Obama-tijdperk.

Biden voelt de hete adem van Bernie Sanders in zijn nek. De senator van Vermont, die in 2016 Hillary Clinton al het vuur aan de schenen legde, haalt meer geld op bij individuele donoren en heeft meer vrijwilligers dan elke andere kandidaat. Hij doet het ook goed in de opiniepeilingen en kan teren op zijn formidabele electorale organisatie van 2016.

Senator van Massachusetts Elizabeth Warren, burgemeester van South Bend, Indiana Pete Buttigieg en miljardair en ex-burgemeester van New York Michael Bloomberg maken ook kans op de nominatie. Maar in de eerste vier staten die volgende maand voorverkiezingen houden, zijn alle ogen toch weer op Sanders gericht.

Sanders belooft de VS om te toveren tot een Scandinavisch sociaaldemocratisch paradijs door middel van een ‘democratische revolutie’. Het 78-jarige progressief icoon geniet vooral veel steun bij jongere kiezers. Zijn beloftes van gratis hoger onderwijs, meer kinderbijslag en universele gezondheidszorg slaan aan bij een bevolking die gebukt gaat onder bergen schuld en zich afvraagt hoe ze dat allemaal gaan kunnen betalen.

Het jongste congreslid van de VS, de 30-jarige Democratische activiste Alexandria Ocasio-Cortez, steunt Sanders en verklaarde in een interview dat in een ander land zijzelf en Biden nooit in dezelfde partij zouden thuishoren. Stemmen voor Sanders is voor velen aan de linkerkant van de partij een lakmoesproef geworden om hun hechting aan progressieve idealen te bewijzen.

Hoofd en hart

Het is goed mogelijk dat Sanders wint op 3 februari in Iowa , waar de race altijd nipt is. En dat hij dan met de wind in de zeilen New Hampshire verovert, waar hij voor ligt in de peilingen. In 2016 won Hillary Clinton maar nipt van Sanders, ondanks het feit dat de gunstige peilingen voor Clinton. Een week later klopte Sanders Clinton met een marge van 22 procent. Iowa en New Hampshire zijn klein en grotendeels blank. Als Sanders het ook goed kan doen in Nevada (met een groot deel van haar kiezers latino’s) en South Carolina (meerderheid van de kiezers zijn zwarten), dan zou hij het weleens kunnen blijven goed doen tot aan de Democratische Conventie in Milwaukee half juli.

Een lange race tussen Sanders en Biden zal de beleidsverschillen in de Democratische partij systematisch blootleggen. Er is dan kans dat de 800 Democratische ‘superdelegates’ - het establishment van de partij - de race moeten beslechten als er geen duidelijke winnaar is. Sanders’ supporters zullen dan opnieuw kunnen schreeuwen dat de uitslag achter gesloten deuren in de hogere echelons van de partij was beslist als Biden het uiteindelijk toch haalt.

Nochtans zou het niet moeilijk mogen zijn voor de Democraten om de rangen te sluiten rond één doelstelling: Trump verslaan en hem een tweede termijn in het Witte Huis ontzeggen. De peilingen zeggen dat Biden beter geplaatst is dan Sanders om die klus te klaren. Bij veel Democratische kiezers zegt het hart Sanders en het hoofd Biden. Maar ze weten ook maar al te goed dat ze diezelfde keuze tussen hart en hoofd hadden in 2016, toen Sanders en Clinton het uitvochten. Toen kozen ze ook voor het hoofd, en we weten allemaal hoe dat is afgelopen.

 

Lees verder

Tijd Connect