opinie

Laat oudere soldaten in het leger blijven

Hoofdeconoom Orcadia Asset Management

Hopelijk graaft ons leger zich niet in voor een stellingenoorlog over de verhoging van de pensioenleeftijd. Want die kan echt wel hoger.

Door Etienne de Callataÿ, hoofdeconoom Orcadia Asset Management

In tegenstelling tot het zwakke Solidariteitspact tussen de Generaties van premier Guy Verhofstadt - diens kabinetschef, wijlen Luc Coene, gaf later ruiterlijk de mislukking toe - hebben de regeringenDi Rupo en -Michel wél belangrijke maatregelen genomen om de gemiddelde effectieve pensioenleeftijd te verhogen. Niet alleen voor het algemeen pensioenstelsel voor loontrekkenden en ambtenaren, maar ook voor wie geniet van specifieke, meer aantrekkelijke, stelsels.

Zo kondigt de federale regering een geleidelijk verhoging aan van de pensioenleeftijd voor militairen. Sommigen protesteren. Dat is begrijpelijk. Niet iedereen haalt veel plezier uit zijn arbeid. Ik bekijk twee argumenten van de tegenstanders.

Het eerste argument is dat we een jong leger nodig hebben. We zijn op ons 60ste niet meer zo fit als op ons 25ste. Toch verwerp ik dat argument en pleit ik voor een andere aanpak: die van de interne en de externe mobiliteit.

Opleiding

Ik kan me inbeelden dat er zoveel functies in het leger bestaan dat het mogelijk moet zijn dat militairen in hun carrière evolueren van de ene naar de andere. Zo’n interne mobiliteit moet niet alleen worden georganiseerd, ze moet ook worden vergemakkelijkt door een continue opleiding.

Daarnaast is er de externe mobiliteit. Als het leger maar een beperkt aantal jobs heeft voor personen van pakweg 55 jaar, dan is de oplossing niet het vervroegd pensioen, wel een job elders, in de publieke of de private sector. Een belangrijk deel van de jobs met specifieke fysieke vereisten moet bestaan uit contracten van bepaalde duur. Bijvoorbeeld om de vijf jaar hernieuwbaar, waarbij in begeleiding voorzien is als ze niet hernieuwd worden. Berichten over zwaarlijvigheid in het leger waren al reden om contracten van bepaalde duur aan te bevelen.

Een tweede argument tegen de verhoging van de pensioenleeftijd is de budgettaire kostprijs ervan: 3,1 miljard euro volgens Marc Compernol, de stafchef van het leger. Twee elementen verklaren die factuur. Een militair van 60 jaar kost fors meer dan een van 25 jaar in dezelfde functie. Daarnaast belemmert een hogere pensioenleeftijd de afslanking van het personeel. En die is nodig om budget vrij te maken voor investeringen in nieuw legermateriaal. Dat gebeurt nu te weinig.

Soldij

Compernols argument overleeft een grondige analyse niet. Een militair die met pensioen gaat, weegt niet meer op het budget van het leger, maar wel op dat van pensioenen. Een oude soldaat door een jonge vervangen leidt tot een daling van de militaire uitgaven, maar de som van de soldij van een 25-jarige militair en het pensioen van een ex-soldaat van 60 is hoger dan de soldij van een 60-jarige militair.

Sommigen zullen zeggen dat bij de vergelijking de werkloosheidsvergoeding moet worden opgeteld van de 25-jarige die niet bij het leger kan als men de pensioenleeftijd optrekt en de militairen langer blijven werken. Dat is een vals argument. Economen klasseren dat als de ‘lump of labour fallacy’, de foutieve veronderstelling dat de arbeidsmarkt maar een vast aantal jobs omvat. Is het niet oneerlijk jegens toekomstige potentiële rekruten om te veronderstellen dat ze buiten de publieke sector geen werk vinden?

Nog twee andere elementen kunnen ons ervan overtuigen dat de pensioenleeftijd hoger moet voor de hele bevolking, militairen inbegrepen. Want er is ook zoiets als gelijkheid. Het zou toch abnormaal als bepaalde sectoren het mogelijk maken fors vroeger met pensioen te gaan dan de algemene regel? Zou dat privilege niet terecht als oneerlijk bestempeld worden?

En er is ook nog de redenering uit het ongerijmde. Mocht later met pensioen gaan echt wegen op de overheidsuitgaven, dan ligt de mirakeloplossing voor al onze begrotingsproblemen toch voor de hand? Nog vroeger met pensioen gaan!

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud