opinie

Let niet op de presidentiële woorden, let op de daden

Voorzitter adviesgroep Eurasia Group en GZERO Media en auteur van 'Us vs. Them: The Failure of Globalism'

Velen geloven dat Donald Trump beenhard was voor China en verdacht lief voor Rusland. Ze dwalen. Joe Biden is veel harder voor China en nog liever voor Rusland.

Volgens critici van president Donald Trump was zijn tarievenoorlog met China zo agressief dat die als een boemerang zou terugkeren. Sommigen beweerden ook dat Poetin Trump in zijn macht had. Toen Joe Biden president werd, voorspelden dezelfde slimmeriken dat hij de situatie zou keren. Hij zou meegaander worden tegenover China om de kans op productieve betrekkingen te vergroten. En hij zou Poetin neersabelen, omdat die had gedoogd dat zijn overheid de Amerikaanse verkiezingen hackten en dat Russische criminelen Amerikaanse bedrijven gijzelden voor losgeld.

Maar als je naar de politieke keuzes van beide presidenten kijkt in plaats van naar de politieke retoriek en de boze tweets , dan blijkt die analyse volledig fout. Biden is veel harder voor China en aardiger voor Poetin en Rusland dan Trump. De bewijzen zijn er.

Schietschijf

Nadat Trump de Chinese president Xi Jinping had uitgenodigd in zijn Floridiaans resort Mar-a-Lago voor een etentje en een gesprek, volgde hij het advies van zijn raadgevers om agressiever te worden tegenover de rijzende mogendheid. Trumps doelwit beperkte zich echter tot twee domeinen. Geobsedeerd door het Amerikaanse handelstekort met China en de politieke opportuniteiten die de kwestie hem kon opleveren, begon hij een handelsoorlog. Hij steunde ook forse maatregelen die de technologische opmars van China viseerden en de bedreiging die hij kon vormen voor de Amerikaanse nationale veiligheid. Vooral China’s nationale kampioen Huawei werd een schietschijf.

Trump en zijn team hielden zich op de vlakte over de bedreigde democratie in Hongkong.

Trump en zijn team hielden zich op de vlakte over de bedreigde democratie in Hongkong of over mensenrechtenschendingen tegen moslims in de Chinese regio Xinjiang, op enkele kleinschalige sancties en exportcontroles na. Trump deed ook weinig om met Aziatische en Europese bondgenoten een gecoördineerde strategie te ontwerpen om de toenemende agressie van China buiten zijn grenzen te beteugelen.

De essentie

  • De auteur
    Ian Bremmer is voorzitter van de Eurasia Groep en GZero Media en schreef ‘Us vs. Them: The Failure of Globalism’.
  • De kwestie
    Dat Trump beenhard was voor China en lief voor Rusland, wordt voor waar aangenomen. Maar Biden is veel harder voor China en nog aardiger voor Rusland.
  • Het voorstel
    Let op de daden, en minder op de woorden en de tweets.

Biden daarentegen beschouwt China als de meest globale bedreiging voor de democratie, de individuele vrijheid en de Amerikaanse veiligheid. Zijn regering heeft Trumps handelsoorlog helemaal niet teruggeschroefd. Sancties en heffingen blijven in voege om de Amerikaanse onderhandelingsmacht met China te verhogen in andere domeinen, en bovendien zijn daar exportcontroles aan toegevoegd. Terwijl Trumps eerste ontmoeting met Xi een diner was in het zonnige zuiden van Florida, is Team Biden eerst bijeengekomen met de andere leden van de tegen China gekante Quad-landen - Japan, India, Australië en de Verenigde Staten - alvorens een werkvergadering te hebben met Chinese hoogwaardigheidsbekleders in het koude Alaska.

Biden heeft zich ook ingespannen om het Amerikaanse standpunt over de Olympische Winterspelen van 2022 in Peking op één lijn te krijgen met die van de Europese Unie, het Verenigd Koninkrijk, Australië en Canada. Trump kloeg dat China productiejobs in de VS had gestolen, maar Biden lanceerde een Buy American-programma dat Amerikaanse bedrijven incentives geeft om die jobs terug te halen. En terwijl Trump China met de vinger wees voor wat hij het Chinavirus noemde, gaf Biden zijn zegen aan een officieel onderzoek naar de ‘lab-leak theory’ over de oorsprong van de coronapandemie. Wie van Biden een dieper engagement met China had verwacht, is eraan voor de moeite. ‘Het tijdperk van het engagement is voorbij’, zei Bidens belangrijkste raadgever voor Azië onlangs.

Bewieroking

Ook aan het beleid van Trump en Biden tegenover Rusland kleven verkeerde percepties.

Trump heeft Vladimir Poetin flink bewierookt, maar zijn regering en Republikeinse leden van het Congres hebben zich steeds kritisch opgesteld tegen agressief Russisch gedrag. Onder Trump zijn de sancties tegen Rusland verscherpt. Hij was tegen het voor Rusland strategisch belangrijke project Nord Stream 2, de gaspijplijn van Rusland naar Duitsland. Hij keurde de verkoop van antitankraketten aan Oekraïne goed, wetende dat hun voornaamste potentiële doelwit Russische tanks zouden zijn. Trump dreef ook de Amerikaanse troepensterkte in Oost-Europa op, vooral als gunst voor de Poolse president Andrzej Duda, Trump-liefhebber en Poetin-hater. Het was Trump die de VS terugtrok uit het Intermediate Nuclear Weapons-verdrag met Rusland en die weigerde om het START-verdrag over nucleaire wapencontrole te verlengen.

Biden wil een stabielere relatie met Rusland om het Amerikaanse buitenlandbeleid te kunnen toespitsen op China.

Biden heeft Poetin een killer genoemd, maar hij is veel malser geweest voor Rusland dan Trump. Biden wil een stabielere en meer voorspelbare relatie met Rusland om het Amerikaanse buitenlandbeleid te kunnen toespitsen op China. Daarom verlengde hij al snel het START-verdrag en schrapte hij de sancties tegen het Russische bedrijf dat de Nord Stream-pijplijn bouwt. Toen Poetin op uitnodiging van Biden met hem vergaderde in Genève, hield Biden het allemaal amicaal, ondanks de Russische hackingaanval op een Amerikaanse oliepijplijn en de Russische steun voor Wit-Rusland toen dat land botweg een passagiersvliegtuig kaapte om een dissident te kunnen arresteren.

Weg van de voorpagina's

Die ontwikkelingen leren ons drie zaken. Eén: retoriek is één ding, actie een ander. Wees op je hoede als het eerste dient om het laatste te vervangen.

Twee: presidenten en hun team zitten niet altijd op één lijn. Trump wilde betere relaties met Rusland, maar bijna niemand van zijn team was het daarmee eens.

Drie: wijzigingen in het buitenlandbeleid weerspiegelen vaak veranderingen in de wereld. Vandaag is het veel duidelijker dan vier jaar geleden dat Xi een assertiever nationalistisch beleid wil voeren. De technologische vooruitgang van China, zijn aanval op de Hongkongse democratie, de nieuwe bewijzen van repressie in de regio Xinjiang en de militaire druk op Taiwan vragen een krachtiger antwoord van Washington en zijn bondgenoten.

Ga er maar van uit dat Team Biden Rusland zal weghouden van de voorpagina’s, om zich volop te kunnen richten op de almaar verslechterende betrekkingen met China.

Ian Bremmer

Voorzitter van de Eurasia Groep en GZero Media. Auteur van ‘Us vs. Them: The Failure of Globalism’.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud