opinie

Maak van besturen geen knelpuntberoep

Executive manager Recht en Onderneming VBO Lid Commissie Corporate Governance

Activisten zetten de bestuursleden van een vennootschap steeds meer onder druk. Bestuurders moeten niet zwichten, maar slim omgaan met die druk.

Activisten kloppen steeds luider op de deur van de bestuurskamer. Enkele weken geleden berichtte De Tijd uitgebreid over de strijd van Bluebell tegen Solvay. De beweegreden van Bluebell is naar eigen zeggen altruïstisch. Met slechts 1 van de in totaal 105.876.416 aandelen in portefeuille wil het afdwingen dat het chemiebedrijf zijn leven betert. Minder altruïstisch zijn de motieven van Third Point, het hefboomfonds dat aanstuurt op een splitsing van de Shell-groep, om zo meer aandeelhouderswaarde te creëren.    

De essentie

  • De auteur: Arie Van Hoe, executive manager recht en onderneming bij het VBO, lid van de commissie corporate governance.
  • De kwestie: aandeelhoudersactivisten zetten bestuurders van een vennootschap steeds meer onder druk.
  • Het voorstel: besturen komt alleen toe aan de bestuurders, die moeten rekening houden met de belangen van de vennootschap.

De tijd dat de bestuurders op twee oren konden slapen, is definitief voorbij. Wetgeving wordt almaar technischer en diverser. Rapportering overstijgt het louter cijfermatige van de klassieke jaarrekening. Het gevaar voor de bestuurder schuilt in een klein hoekje, en dat hoekje kan zich evengoed aan de andere kant van de wereld bevinden. Wie wil besturen, staat het best stevig in de schoenen.

Tegelijk moeten bestuurders rekening houden met toenemende druk van activisten, die hun stempel op het beleid willen drukken. Bepaalde activisten hebben een zuiver beleggingsdoel: ze willen winst creëren. Andere activisten streven de bescherming van het algemeen belang na, tenminste zoals zij dat belang interpreteren. Denk aan de Nederlandse activisten die onlangs via rechterlijke weg een bijsturing van het beleid van de Shell-groep afdwongen.

Dat iedereen zijn mening mag hebben over het beleid van een onderneming is evident. Dat iedereen die mening mag uiten, is dat evenzeer. Daartoe werd lang geleden de algemene vergadering uitgevonden. Minder evident is de toe-eigening van zeggenschap over het ondernemingsbeleid, gepaard met goed gecoördineerde aanvallen en publieke druk.

Het optreden van activisten wordt gekenmerkt door een democratisch deficit. Wat met de stem van de stille aandeelhouders? Wat met de visie van burgers die een andere invulling geven aan het algemeen belang? In een democratie is geen plaats voor de wet van de luidste. Er zijn goede redenen waarom dat niet anders is in een onderneming.  

Niet activisten, maar bestuurders moeten de koers van het schip bepalen.

Niet activisten, maar bestuurders moeten de koers van het schip bepalen. Het kompas moet daarbij afgesteld zijn op alle met de onderneming verbonden belangen, die convergeren in het vennootschapsbelang. Binnen dat kader en onder het alziend oog van de markt zijn de bestuurders aan zet. Slimme bestuurders zullen rekening houden met de verzuchtingen van activisten, zonder het vennootschapsbelang zomaar op te offeren aan de uiteenlopende eisen van activisten.

De lijst met knelpuntberoepen is lang. De snelste manier om bestuurder van vennootschappen aan die lijst toe te voegen, is door het roer stelselmatig in handen te geven van stuurlui aan wal, die aan niets of niemand verantwoording hebben af te leggen. Op een schip is er één kapitein, in een onderneming is er één bestuur.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud