opinie

Meer blauw en kaki op straat zal niet volstaan

De preventieve interventie in Verviers was een succes. Een duurzame oplossing vergt echter dat zo snel mogelijk de diepere oorzaken worden geduid en aangepakt. Meer blauw en kaki op straat volstaat niet om het terrorisme in Europa in te dijken en met de wortel uit te roeien.

Door Luc Reychler. Doceerde internationale betrekkingen, strategische studies en vredesonderzoek aan de KU Leuven. Was directeur van het Center for Peace Research and Strategic Studies.

De mensen zijn onzeker en angstig. Het doet me denken aan de betogingen tegen de kruisraketten begin jaren 80. Die oorlogstuigen konden in onze tuin landen. Nu komt het terrorisme in onze steden. Vandaag Verviers en morgen…? Het geweld in het Midden-Oosten loopt over naar Europa.

Niet Mohammed, maar het beleid van het Westen - Amerika, Israël en sommige Europese landen - ligt aan de basis van het Europese terrorisme.

We zitten in een zeer gevaarlijke periode omdat we geconfronteerd worden met negatieve gevolgen van ons eigen binnen- en buitenlands beleid en alles doen om medeverantwoordelijkheid te ontkennen. Internationaal politiek terrorisme is een gewelddadige vorm van weerstand tegen inmenging, bezetting, kolonisatie en repressie. Niet Mohammed, maar het beleid van het Westen - Amerika, Israël en sommige Europese landen - ligt aan de basis van het Europese terrorisme. Zolang wij verantwoordelijkheid ontkennen, zullen onze veiligheid en onze democratie verzwakken.

Waarom zijn we zo trots? Waarom de mars van het grote gelijk? Waarom wordt onze medeplichtigheid aan het debacle in de Arabische wereld verloochend? Het democratische Westen heeft in de Arabische wereld, in Irak, Afghanistan, Libanon, Libië, Syrië en Palestina een spoor van vernieling achtergelaten. Israël is ‘de enige democratie’ met kolonisten en het grootste getto ter wereld. Het straft de Palestijnen omdat Palestina lid wil worden van het Internationaal Strafhof. Het verschil tussen dictaturen en democratieën is dat dictaturen geweld plegen tegen de eigen bevolking en democratische staten tegen de bevolking van andere landen. De voorbije decennia waren de democratische landen de meest destructieve intervenanten in de Arabisch-Islamitische wereld - niet met pennen en stiften, maar met F16’s, kruisraketten, drones en ander tuig - ver van Parijs.

Terecht noemen we de executies van Islamitische Staat barbaars. In het oranje geklede onschuldige slachtoffers worden op een gruwelijke manier de keel overgesneden. Maar hoe werden in 2014 de 500 Palestijnse kinderen vermoord in Gaza? Wellicht werden ze doorboord met kogels, aan flarden geschoten, verpletterd, verbrand of verstikt. Is dat dan beschaafder geweld? Het antiterrorisme is veel gewelddadiger en destructiever dan het politiek terrorisme. Oog om oog werd honderd ogen voor een oog. Het Westen maakte in de Arabische Wereld honderdduizenden slachtoffers, veroorzaakte enorme vernietiging en lijden, liet staten verloederd achter, en we zijn verbaasd dat jongeren radicaliseren? Zo zien onze westerse waarden eruit in het buitenland.

Tegen het terrorisme in Europa zal meer blauw en kaki op straat niet volstaan. Noch het in de gaten houden van echte of vermeende terroristen of van echte of vermeende sympathisanten, het afnemen van identiteitskaarten, het hervormen van gevangenissen en het aan banden leggen van dissidente stemmen. Het is een prioriteit. Het moet nu wel gebeuren. Een duurzame oplossing vereist dat we zo spoedig mogelijk ook de diepere grondoorzaken duiden en aanpakken.

Enkele jaren geleden had België anderhalf jaar nodig om een nieuwe regering te vormen, maar deelname aan de oorlog in Libië was binnen 24 uur beklonken.

Om te beginnen doen we er goed aan ons buitenlands beleid en onze bondgenoten kritisch onder de loep te nemen. Het buitenlands en veiligheidsbeleid van het Westen is de minst democratische sector van de politieke besluitvorming. Enkele jaren geleden had België anderhalf jaar nodig om een nieuwe regering te vormen, maar deelname aan de oorlog in Libië was binnen vierentwintig uur beklonken. We moeten afstand nemen van bondgenoten die de kunst van de diplomatie verwringen tot dwangdiplomatie, weigeren toe te treden tot het Internationaal Strafhof, kolonisatie bevorderen en de vrijheid van zwakkeren fnuiken. Na de Tweede Wereldoorlog werd Europa een rolmodel voor de opbouw van duurzame vrede in de wereld. De Europeanen vervingen nationale veiligheid door coöperatieve veiligheid, stimuleerden economische samenwerking, bouwden een sociale vrijemarkteconomie, maakten een einde aan de kolonisatie, verzoenden zich met het verleden. Sommige zogenaamde bondgenoten hebben niets geleerd van het Europa na 1945.

Ten tweede moeten we ons bewust worden van de manipulatie van het taalgebruik. Macht dicteert wat terrorisme is en wie terroristen zijn. De eigen staatsterreur wordt niet als terrorisme bestempeld. De premier van Israël scheert Hamas zonder blikken of blozen over dezelfde kam als Boko Haram of IS. De terroristen in Parijs worden islamitische terroristen genoemd; het zijn Franse terroristen. Kritiek op het beleid van Israël jegens Palestina wordt gebrandmerkt als antisemitisme. Dat is onjuist, omdat de kritiek zich hoofdzakelijk richt op de aanhoudende repressie van het Palestijnse volk, de schending van de mensenrechten en de toenemende kolonisatie van een bezet gebied door Israël. Aanvankelijk werd het bekritiseren van de oorlog in Irak afgekeurd als een gebrek aan patriottisme. Het doden van onschuldigen werd collateraal geweld genoemd, noodzakelijk voor de veiligheid. En folteren heet nu ‘verbeterde ondervraging’.

Een Vlaming met humor die tegenstellingen in het beleid durft te duiden, is de komiek Alex Agnew. Misschien moeten alle Charlies ook eens de draak steken met de gesluierde tegenstrijdigheden

Ten slotte moeten we de dubbelzinnigheid van het buitenlands beleid van het Westen ten aanzien van de Arabische wereld remediëren. Het buitenlands beleid streeft twee tegenstrijdige doelstellingen na. Het wil de militaire alleenheerschappij in het Midden-Oosten via oorlog, repressie en sancties, en het wil tegelijk duurzame veiligheid en rust voor de eigen burgers. Om die tegenstelling of dat dilemma te verhullen wordt een klimaat van onveiligheid (oorlog tegen terrorisme) gecreëerd, de berichtgeving beïnvloed, verwarring gezaaid, worden zondebokken opgevoerd en dissidenten heimelijk bestraft.

Het maakt het voor de burger moeilijk om openlijk kritiek te leveren op een tot falen gedoemd beleid. Een Vlaming met humor die tegenstellingen in het beleid durft te duiden, is de komiek Alex Agnew. Misschien moeten alle Charlies ook eens de draak steken met de gesluierde tegenstrijdigheden, en vooral luisteren naar wat niet wordt gezegd, lezen wat niet wordt geschreven en kijken naar wat niet wordt vertoond in de nieuwsmedia.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud