opinie

Mijn relaties zijn uw zaken niet

Advocaat bij Bird & Bird

Wie bij de vermogensbeheerder BlackRock werkt en een familiale, seksuele of ‘meer dan collegiale vriendschaps’-relatie heeft met externe partners van het bedrijf, moet dat voortaan bekendmaken. Hier past maar één antwoord op: ‘Dat zijn uw zaken niet.'

In 2019 zette BlackRock, de grootste vermogensbeheerder ter wereld, twee hogere kaderleden aan de deur omdat zij in strijd met de bedrijfspolitiek hun liefdesrelatie met een werkneemster van het bedrijf niet bekend hadden gemaakt.

©Bird & Brid

Het nieuwe beleid van BlackRock gaat nog een stap verder. Voortaan geldt de bekendmakingsplicht ook voor wie een familiale, seksuele of ‘meer dan collegiale vriendschaps’-relatie heeft met externe partners van het bedrijf. Dat laatste begrip is heel breed en omvat dienstverleners, verkopers of welke andere derde partij ook. Van zodra de relatie gepercipieerd kan worden als een bron van favoritisme, vooringenomenheid, ongeoorloofd gedrag of misbruik van een machtspositie, moet ze in het bedrijf bekend worden gemaakt.

Niemand zal ontkennen dat een onderneming de plicht heeft om ongeoorloofd gedrag en belangenconflicten te vermijden. De vraag is echter waarom gekozen wordt voor deze (te) verregaande methode van preventieve controle, zeker nu al voldoende wettelijke en deontologische verplichtingen bestaan om eventuele conflicten op te vangen.

Op het eerste gezicht valt niets in te brengen tegen een firma die totale transparantie hoog in het vaandel voert en haar werknemers wil beschermen tegen ongepast gedrag. Het idee lijkt simpel: seksuele roofdieren maken geen kans meer, want wie zijn relatie niet meedeelt aan de hr-dienst riskeert meteen aan de deur gezet te worden. Ook subjectieve evaluaties behoren tot het verleden, zodra hr weet dat die uitgaan van een meer dan ‘gewoon’ bevriend teamleider.

Toch is heel wat mis met dit soort duidelijke richtlijnen die werknemers én het bedrijf als een warm dekentje willen beschermen tegen beschuldigingen van elke vorm van ontoelaatbaar gedrag.

Office romance

Hoe moet die regel in de praktijk worden toegepast? Waarom zou men in godsnaam zoiets intiems als een office romance aan derden meedelen? Na hoeveel koffiepauzes of dates wordt de wel toegelaten vriendschap onder collega's een relatie die aanleiding kan geven tot een vermoeden van vooringenomenheid of favoritisme? En waarom zou een consultant zomaar moeten melden dat hij de neef is van de CEO van bedrijf X, los van een concreet bestaand belangenconflict? Wat gebeurt er trouwens met al die vertrouwelijke informatie eens hij het bedrijf verlaat?

In dat nieuwe Utopia zijn die talloze regels het ethisch uithangbord van de onderneming en een moreel kompas voor haar werknemers. Dat is niet zonder gevaar. Wie definieert die universele, ultieme waarde die iedereen deelt?

Dit brengt ons tot de kern van het probleem. De regel dat alle ‘verdachte relaties’ preventief aan de werkgever gemeld moeten worden lijkt - althans in Europa - in strijd met het fundamenteel mensenrecht op bescherming van het privéleven (artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens - EVRM) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Ze lijkt in elk geval disproportioneel verregaand in verhouding tot tot het doel dat men wil bereiken.

Dat neemt niet weg dat de slogan ‘hoe transparanter, hoe beter’ wel mooi klinkt en BlackRock zich daarmee in de markt zet als de kampioen van het ethisch ondernemerschap in de financiële wereld. De vraag is echter of dat geen vorm van 'virtue signalling' is, dat ook in de bedrijfswereld steeds meer opgang maakt. Met hun streven om zichzelf een gouden medaille te geven voor hun ethisch hoogstaand gedrag openen bedrijven - soms ongewild - een doos van Pandora.

Nieuwe Utopia

Aan de basis van die trend ligt het hedendaagse paradigma dat het aan de bedrijfswereld is om ‘de juiste waarden’ te belichamen en in ethische codes te verankeren. In dat nieuwe Utopia zijn die talloze regels het ethische uithangbord van de onderneming en een moreel kompas voor haar werknemers. Dat is niet zonder gevaar. Wie definieert die universele, ultieme waarde die iedereen deelt? En wat als een op papier mooi ogend principe als volledige transparantie botst met een hogere rechtsnorm, zoals in dit geval het recht op bescherming van het privéleven?

Meerwaarde creëren met naleving van de wettelijke spelregels en op de gerealiseerde winsten vervolgens netjes belastingen betalen, dat is wat een burger/werknemer van een onderneming mag verwachten.

De ondernemer die graag meedingt voor de gouden medaille in het ethische debat, riskeert dus vroeg of laat verstrikt te geraken in een net van botsende waarden en opvattingen. Dat ondervond ook een Engelse bank toen ze zich in een reclamecampagne profileerde als de bank die ‘geen eiland’ wou zijn en prompt al haar krediet verspeelde bij haar probrexitcliënteel.

Meerwaarde creëren met naleving van de wettelijke spelregels en op de gerealiseerde winsten vervolgens netjes belastingen betalen, dat is wat een burger/werknemer van een onderneming mag verwachten. Op de vraag aan diezelfde werknemer om zijn privérelaties mee te delen in naam van een ethisch ideaal dat de onderneming zegt voor te staan, past echter maar één antwoord: 'None of your business.'

Advocaat bij Bird & Bird. Schrijft in eigen naam.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud