opinie

Nieuwe brexitstap getuigt alweer van foute prioriteiten

Hoogleraar Engelse taalkunde en Britse cultuur aan de KU Leuven Campus Brussel

Tegen eind dit jaar gaan de Britten voor 4.000 uit de EU overgenomen wetten na of ze die behouden, schrappen of aanpassen. Dat gigantische werk heeft potentieel zware gevolgen.

Volgens brexiteers was het verknechtende keurslijf van de Europese regels opgelegd door Brusselse bureaucraten, die via uniformisering de Britse cultuur bedreigden. Ironisch genoeg moest het Verenigd Koninkrijk aan de vooravond van de brexit hele pakken Europese wetgeving onverkort integreren in Britse wetten om een juridisch vacuüm te vermijden. Met die wetten komaf maken zou bij uitstek de op de EU herwonnen soevereiniteit van de Britten symboliseren.

De essentie

  • De auteur
    Lieven Buysse is hoogleraar Engelse taalkunde en Britse cultuur aan de KU Leuven Campus Brussel.
  • De kwestie
    Het Verenigd Koninkrijk gaat voor 4.000 uit de EU overgenomen wetten na of ze behouden blijven, verdwijnen of aangepast worden.
  • De conclusie
    Deze volgende stap in de brexit is het zoveelste teken van de foute prioriteiten van de Britse regering.

Het past dan ook mooi in de roekeloze symboolpolitiek van Boris Johnson, die het voorstel als premier lanceerde. De hele operatie zal de nu al onderbezette overheidsadministratie zo overspoelen dat ze nauwelijks aan haar reguliere taken toekomt. Het zal bovendien haastwerk zijn, met alle juridische gevolgen en reparatiewetten van dien. Onzekerheid en chaos dreigen voor de overheid, de burger en het bedrijfsleven, en dat terwijl de Britse economie achterophinkt tegenover veel van haar directe concurrenten.

Onder het mom dat efficiëntie geboden is, zou het hele wetgevende werk door de administratie worden uitgevoerd en door ministers worden beslist. Het parlement - toch de wetgevende macht - wordt buitenspel gezet. Het krijgt vandaag zelfs geen inventaris of accurate telling van de na te kijken wetten. Verfoeide Brusselse bureaucraten worden gewoon vervangen door Londense. Nu het parlement zijn soevereiniteit van Europa heeft teruggewonnen, doet het die cadeau aan de regering.

Het wetsontwerp bevat nog twee interessante bepalingen. Als een van de 4.000 wetten niet voor 31 december wordt gewijzigd of bekrachtigd, vervalt die automatisch. Het zou dus zomaar kunnen dat regels verdwijnen simpelweg omdat ze in de torenhoge stapel over het hoofd werden gezien of bewust onderaan in de stapel werden gelegd. Bovendien mag in het proces geen bijkomende regelgeving worden toegevoegd. Tot zover het brexitargument dat bijvoorbeeld consumenten- of werknemersrechten nooit uitgehold maar misschien wel aangescherpt zouden worden.

Ideologisch manoeuvre

Het is niet vergezocht om achter de wetgeving een slinks ideologisch manoeuvre te vermoeden. Neoliberale tegenstanders van regulering - en zo zijn er nogal wat in het brexitkamp en de regering-Sunak - kunnen onverhoeds een resem regels doen verdwijnen of fel afzwakken. Milieuwetgeving die industriële bouwplannen inperkt, het recht op aangepast werk voor wie zwanger is, voedselnormen, ze kunnen allemaal op de schop als een minister dat beslist.

Grote veranderingen in die wetgeving verwijderen het land nog verder van de EU, wat de handelsrelaties nog meer zal bemoeilijken. Het VK dreigt de komende maanden het grote gelijk van de EU te gaan bewijzen. Die stond erop dat goederen tussen Noord-Ierland en de rest van het VK zouden worden gecontroleerd om te vermijden dat goederen die niet aan Europese normen voldoen Ierland - en dus de Europese eenheidsmarkt - zouden bereiken.

De Britse regering blijft ontkennen dat de brexit de belangrijkste oorzaak is van de sociaal-economische malaise.

Ook in het VK verhoogt dit initiatief de spanningen nog verder. Zelfs in het brexitkamp in premier Sunaks Conservatieve Partij zijn er dissidenten, die de parlementaire democratie genegen zijn. Delicater nog zijn de verhoudingen met de deelstaten, waar de Conservatieven nergens aan de macht zijn.

Voor veel van de te herziene wetten zijn de deelstaten bevoegd. Die bevoegdheid is niet exclusief, wat betekent dat de centrale regering kan ingrijpen. Dat leidt onvermijdelijk tot conflicten. Stel dat de Britse regering voedselnormen versoepelt, terwijl het Schotse parlement beslist de Europese normen te behouden. Dat levert onduidelijkheid op voor consumenten en bedrijven, bemoeilijkt de handel tussen Schotse en Engelse bedrijven, en versterkt het Schotse onafhankelijkheidsstreven.

Het wetsontwerp moet nog langs het Hogerhuis passeren, wat op zijn minst de wetgeving zal vertragen. Maar hoe dan ook is de Retained EU Law Bill een zoveelste teken dat de Britse regering foute prioriteiten stelt. Ze blijft in woord en daad ontkennen dat de brexit de belangrijkste oorzaak is van de huidige sociaal-economische malaise. Eerder dan manieren te zoeken om bestaande afspraken degelijk te laten werken investeert ze liever in een symbooldossier dat de spanningen opdrijft en de chaos garandeert. Soevereiniteit willen is één zaak, er oordeelkundig mee omgaan een andere.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud