opinie

Nieuwjaarsbrief van de reiziger

De toestand van onze mobiliteit is ernstig maar niet hopeloos. We helpen onze overheden en vervoersbedrijven graag op weg met tien concrete en haalbare voornemens voor 2020.

Door Stefan Stynen, voorzitter, en Peter Meukens, voorzitter algemene vergadering van de reizigersvereniging TreinTramBus

2019 was voor het openbaar vervoer een jaar dat we liefst zo snel mogelijk willen vergeten. Op 1 januari gingen de NMBS en Infrabel het 7de jaar op rij zonder ambitieuze en toekomstgerichte beheersovereenkomst in. Een jaar later is de federale regering in lopende zaken er nog steeds niet in geslaagd die beheersovereenkomsten te presenteren. De nieuwe M7-rijtuigen hadden in aflevering moeten zijn. We wachten er nog steeds op. Intussen worden reizigers dagelijks geplaagd met de ongepaste inzet van voorstadsmaterieel op IC-verbindingen van bijvoorbeeld Antwerpen naar Charleroi of Oostende.

Op Vlaams niveau kondigden De Lijn en voormalig mobiliteitsminister Ben Weyts in april met veel poeha aan dat de ‘trambus’ vanaf september in de Brusselse rand zou gaan rijden. Ze rijdt nog steeds niet. Dan verliep de goedkeuring van het decreet basisbereikbaarheid in het Vlaams Parlement op een drafje net voor de verkiezingen een stuk vlotter. Alleen weet ondertussen iedereen dat het decreet inhoudelijk en qua timing met spuug en paktouw aan mekaar hangt, tot wanhoop van wie dit op het terrein moet uitvoeren.

Wat revolutionair lijkt voor ons land, is in een aantal van onze buurlanden al lang evident en normaal

De Lijn werkt aan de toekomst, zo beweert ze toch zelf: contactloos betalen, elektrische bussen, autonome shuttles … Prachtig, maar intussen krijgt ze haar basics maar niet op orde. Dat een bus of tram die in de dienstregeling staat ook gewoon rijdt, zou een evidentie moeten zijn. Behalve bij ons, bij gebrek aan chauffeurs of rijvaardige voertuigen. Als tram en bus dan wel rijden, rijden ze zich vast in de file tussen de steeds talrijkere (salaris)auto’s.

Alle Vlaamse regeringen beloofden werk te maken van een betere doorstroming. En toch staat de spiksplinternieuwe Antwerpse tramlijn 1 op een volledig nieuwe eigen bedding meer dan 30% van haar reistijd stil voor een rood licht. Op andere tram- en buslijnen is het niet beter.

De zware besparingen die de NMBS en De Lijn opgelegd worden brengen deze Vlaamse mobiliteitszooi, die ieder van ons als streekgerecht op zijn bord krijgt, verder op smaak. Afkruiden gebeurt met al dan niet spontane stakingen, zoals ook nu weer bij de jaarwisseling.

Uitmuntend

Kunnen we het niet of willen we het niet? In het eerste geval zijn we een ontwikkelingsland, in het tweede van slechte wil. Want de uitdagingen zijn gigantisch: of het nu om milieu-, leefbaarheids-, klimaat- of duurzaamheidsredenen is, we zullen onze mobiliteit, die overal te lande steeds meer vastloopt, ten gronde moeten hervormen. Zonder openbaar vervoer gaat dat niet lukken. Meer zelfs: enkel met uitmuntend openbaar vervoer kan het lukken.

Gelukkig is de toestand ernstig maar niet hopeloos. Daarom helpen we onze overheden en vervoersbedrijven graag op weg met tien concrete en haalbare voornemens voor 2020.

1. We stellen een mobiliteits- en ruimteplan voor 2040 op, met heldere doelstellingen voor modal split en gewenst aanbod.

2. We vertalen die visie in ambitieuze beheerscontracten en een geïntegreerd investeringsplan voor het treinnet, de stations en de treinen.

3. We verbeteren de stiptheid van alle openbaar vervoer en verlenen trams en bussen op een slimme en vraaggestuurde manier voorrang. Zo kun je met hetzelfde geld meer ritten rijden en verloopt de rest van het verkeer ook vlotter.

4. We organiseren betrouwbare aansluitingen in goedgekozen knoop- en mobipunten met eenvoudige, logische en korte looproutes.

5. We steken eindelijk een schop in de grond voor hoogwaardig openbaar vervoer zoals de Spartacustram, het Brabantnet, het Routeplan 2030 voor de regio Antwerpen en het S-net rond Brussel.

6. We maken treinen, trams en bussen toegankelijk voor mensen met beperkte mobiliteit: inclusie en zelfredzaamheid zijn een basisrecht.

7. We informeren reizigers in elk voertuig visueel en auditief over de volgende halte en overstapmogelijkheden in real-time.

8. We realiseren tariefintegratie: iedereen moet met één ticket in een bepaald gebied trein, tram en bus kunnen nemen. De trouwste klanten leggen we in de watten met een OV-dagkaart en een algemeen abonnement.

Als ons dit lukt, zijn meteen ook de laatste twee voornemens gerealiseerd:

9. We brengen een substantiële modal shift van de auto naar het openbaar vervoer tot stand.

10. We denken vanuit de reiziger en geven hem een centrale plaats in het beleid.

Dit lijkt revolutionair voor ons land, maar is in een aantal van onze buurlanden al lang evident en normaal. Die basis moeten wij dus ook kunnen bereiken. Steek dus, beste ministers en vervoersbedrijven, de handen uit de mouwen en begin eraan. Of volhardt u in uitstelgedrag en struisvogelpolitiek?

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud