opinie

Omikron en Chinese nultolerantie bepalen herstel aanvoerketen

Hoofdeconoom BNP Paribas Fortis

Aanhoudende storingen op korte termijn zetten het herstel van de aanvoerketen onder druk. Omikron en China spelen een cruciale rol. De komende weken worden uitdagend.

De normalisering van de aanvoerketen wordt een van de belangrijkste parameters voor de richting van de economie, de inflatie, de rente en de bedrijfswinsten. Normaliseert ze, dan ontbolstert de economie en normaliseren de inflatie en de rente geleidelijk. Vandaag zit de aanvoerketen nog in de knoop.

De belangrijkste twee hindernissen op korte termijn voor een normalisatie zijn de snel oprukkende omikronvariant en het aanhoudende zero-tolerantiebeleid in China.

De Federal Reserve Bank of New York publiceerde begin dit jaar haar nieuwe Global Supply Chain Pressure Index (GSCPI). Die integreert enkele indicatoren voor de transportkosten en relevante PMI-indicatoren (Purchasing Managers' Index) die een beeld geven van de leveringstijd, de achterstand in de bestellingen en de aangekochte voorraden.

De index piekt vandaag op een ongezien hoog niveau, veel hoger dan pieken zoals die van 2011 - de aardbeving en de tsunami in Japan en de daaruit volgende kernramp in Fukushima - of 2017-2018 - de handelsoorlog tussen de VS en China. ‘Meer recent lijkt de GSCPI erop te wijzen dat de wereldwijde druk op de toeleveringsketen - hoewel die nog altijd historisch hoog is - zijn hoogtepunt heeft bereikt en wellicht iets zal afnemen’, aldus de auteurs.

De essentie

  • De auteur
  • Koen De Leus is de hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis.
  • De kwestie
  • Het herstel van de verstoorde wereldwijde aanvoerketens staat onder druk.
  • De conclusie
  • Omikron en het Chinese nultolerantiebeleid tegen het virus spelen een cruciale rol in het herstel van de logistieke keten. Maar eerst moeten we nog enkele moeilijke weken door.

Ook de meest recente PMI-indicatoren wijzen in die richting. In de VS en Europa daalden in december de leveringstijden, zowel in de industriële als in de dienstensector. Een ander positief signaal is de maand-op-maandstijging van de Duitse autoproductie met 22 procent in december. Ook in de VS en Japan veerde de autoproductie sterk op.

Omikron

De belangrijkste twee hindernissen op korte termijn voor een normalisatie zijn de snel oprukkende omikronvariant en het aanhoudende zerotolerantiebeleid in China.

De besmettingsgraad van omikron is veel hoger dan bij de vorige covidvarianten. Tom Wenseleers, professor biostatistiek aan de KU Leuven, berekende voor België dat de groei van het wekelijks aantal infecties zal pieken rond 149 procent. De voorbije week nam het aantal besmettingen met 88 procent toe. De piek van de besmettingen komt dan uit op 60.000, tegenover 22.000 vandaag. Hans Kluge, de Europese directeur van de Wereldhandelsorganisatie, waarschuwde dat binnen twee maanden meer dan de helft van de Europeanen besmet zal zijn met de omikronvariant. De enige meevaller is de ziektegraad van omikron. Die ligt bijna 50 procent lager dan bij delta.

Met de versoepeling van de quarantaine- en isolatieperiodes anticiperen de Belgische en andere overheden op de aankomende tsunami aan nieuwe besmettingen. Vandaag zijn er al signalen van tekorten aan werknemers om de productie op peil te houden. Hetzelfde geldt voor buitenlandse toeleveranciers en haven- en transportpersoneel. Dat betekent meer vertragingen en meer cruciale componenten die ontbreken, wat dreigt te wegen op de al ontwrichte keten.

Zero tolerantie

Daarbovenop komt de Chinese strategie van zero tolerantie. Het aantal doden per miljoen inwoners bleef daardoor sinds de start van de pandemie in China beperkt tot 3,21. In de VS zijn dat 2.516 inwoners per miljoen en in België 2.446. De maatregel draagt de goedkeuring weg van de meeste Chinezen. De keerzijde is een gepeperde macro-economische rekening. Voor China, maar ook wereldwijd.

Op korte termijn en met de Olympische Winterspelen voor de deur zit een Chinese strategiewijziging er niet in. En ook na die Spelen is een versoepeling onwaarschijnlijk.

China sloot in 2021 twee van de wereldwijd belangrijkste vijf terminals als gevolg van minimale coviduitbraken. Van de top tien drukste havens liggen er zeven in China. 90 procent van de wereldhandel gaat over zee, dus iedereen houdt zijn hart vast voor een oplopend aantal Chinese besmettingen. Ondertussen doken al vertragingen op in Ningbo, wereldwijd de drukste haven wat de verwerkte hoeveelheid goederen betreft. Een deel van het vrachtverkeer in de buurt is stilgelegd na een coviduitbraak. De toevloed van schepen in Sjanghai heeft de vaarschema’s van containerschepen met een week vertraagd.

Heeft de zerotolerantieregel aanhouden zin in het geval van de veel besmettelijker maar minder dodelijke omikronvariant? Een terechte vraag, gezien de onduidelijkheid over hoe doeltreffend het Chinese vaccin is tegen het nieuwe virus. Op korte termijn en met de Olympische Winterspelen die er aankomen, zit een strategiewijziging er niet in. Ook na de Winterspelen is een versoepeling onwaarschijnlijk. In oktober houdt de Communistische Partij haar 20ste Nationaal Partijcongres. Xi Jinping zal gaan voor een derde vijfjarig mandaat als president en secretaris-generaal. Niets mag dat historisch gebeuren overschaduwen.

Normalisatie

De druk op de aanvoerketen zal op termijn afnemen. Na het terugschroeven van de maatregelen zal de vraag zich wellicht vooral concentreren op diensten. De lockdowns leidden tot een exploderende vraag naar gebruiksgoederen. Maar op een bepaald moment zijn alle meubels in huis vernieuwd, is de tuin heraangelegd en bezit elk familielid zijn eigen iPad. Dan is de behoefte verzadigd.

De komst van nieuwe covidmedicijnen en een stijging van de wereldwijde vaccinatiegraad zullen toekomstige uitbraken onze bewegingsvrijheid minder beperken. De impact op de aanvoerketen zal beperkter blijven en er zal meer geld gaan naar reizen, cultuur en horeca. De vraag naar goederen vermindert tijdelijk, terwijl de aanvoerketens normaliseren. Dat is mijn optimistische kijk voor de komende kwartalen. Maar eerst moeten we nog enkele moeilijke weken doorworstelen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud