opinie

Ondernemingen moeten een nieuw rolmodel krijgen

De selectiecriteria voor de Onderneming van het Jaar moeten evolueren en in overeenstemming zijn met de ecologische en sociale veranderingen die moeten worden doorgevoerd.

De prijs voor de Onderneming van het Jaar wordt op 6 december voor de 26de keer uitgereikt. Hij wordt gepresenteerd als voorbehouden voor ‘uitzonderlijke ondernemingen’. Deze prijs geeft de winnaar ervan uiteraard - en dat is ook de bedoeling - een bijzondere zichtbaarheid gedurende een jaar en verleent de geselecteerde ondernemingen een modelkarakter. Vandaar het belang van de selectiecriteria van de jury. Die wil ik ter discussie stellen in het licht van de uitdagingen waar we de komende jaren voor staan. 

De essentie

  • De auteur: Marek Hudon, professor aan Solvay Brussels School of Economics and Management (ULB).
  • De kwestie: Prijzen als de Onderneming van het Jaar maken van een bedrijf een rolmodel.
  • Het voorstel: Het rolmodel van een onderneming moet ook rekening houden met de ecologische en sociale verandering.

De selectiecriteria zijn duidelijk: 'Een significante groei, en een potentieel om die groei te bestendigen. Ook een goede financiële performantie is noodzakelijk om in aanmerking te komen. Daarnaast moeten ondernemerschap, innovatie en internationalisering centraal staan in het DNA van de onderneming. Tenslotte is goed bestuur of corporate governance een belangrijk aandachtspunt.’ De droomkandidaat - of modelonderneming - is in dat verband een grote onderneming met een hoge omzet en florerende financiële resultaten, een onderneming die sterk groeit, innovatief en internationaal georiënteerd is.  

Is dat bedrijfsmodel werkelijk in overeenstemming met de radicale ecologische en sociale veranderingen die moeten worden doorgevoerd, met name met de dringende noodzaak van een klimaattransitie? Om alleen over het klimaataspect te spreken, is het vandaag duidelijk dat ‘kleine stappen’ niet voldoende zijn. Er is een echte transformatie van de economische modellen nodig om de Europese doelstellingen te bereiken: een vermindering van de CO2-uitstoot met niet minder dan 55 procent in 2030 of zelfs koolstofneutraliteit in 2050.

De klimaatinspanning die bedrijven - en vooral de industrie - moeten leveren, is evenredig met de urgentie van de situatie die in het recente rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) wordt beschreven. Sociale verantwoordelijkheid alleen volstaat niet. Die uitdagingen vereisen een globaler, systematisch engagement van het bedrijf en een consequente aanpak. In plaats van zich slechts marginaal met hun niet-financiële prestaties bezig te houden, moet dat in ondernemingen centraal komen te staan. De milieu- en sociale effecten van bedrijven zijn nog nooit zo nauwlettend in het oog gehouden, en die trend zal waarschijnlijk alleen maar sterker worden.

Variatie

De bedrijfswereld in België is vandaag veel gevarieerder dan 20 jaar geleden. Er is een rijke verscheidenheid aan organisaties, gaande van bedrijven die volledig gericht zijn op een sociale doelstelling, en traditionele bedrijven die zich weinig bekommeren om milieu- en sociale effecten. Vandaag is die diversiteit niet erg aanwezig in de modellen of voorbeelden die ons als deugdzaam worden voorgehouden.

Ik pleit voor een herdefiniëring van de ideale onderneming, van het rolmodel en van wat een onderneming succesvol maakt.

Daarom pleit ik met klem voor een herdefiniëring van de ideale onderneming, van het model en dus van wat een onderneming succesvol maakt.  De eerste stappen werden in 2019 door onze Franse buren gezet. Dankzij de herdefiniëring van het doel van een vennootschap en artikel 1833, dat is aangevuld: ‘De vennootschap wordt bestuurd in haar maatschappelijk belang, met inachtneming van de sociale en milieuaspecten van haar activiteit. Welzijn op het werk en de snelle verwezenlijking van koolstofneutraliteit zijn onder meer centrale elementen die de samenleving - en vooral de jongsten onder ons - nu van een ‘modelbedrijf’ verwacht.  

De rol van een bedrijfsleider is niet simpel. Niet voor niets blijkt uit de statistieken dat almaar minder werknemers een leidinggevende functie willen bekleden. Hoewel prijzen als die voor de Onderneming van het Jaar een gelegenheid zijn om de vaak moeizame weg die ondernemers hebben afgelegd, voor het voetlicht te brengen, mag de invloed van een rolmodel bij zo'n prijs niet worden onderschat. Voor veel mensen in de zakenwereld - onder wie jonge werknemers of studenten economie en management - zijn die modellen een bron van inspiratie.

Dergelijke initiatieven komen met een verantwoordelijkheid. Ze vervullen een rol als drijvende kracht achter de economie van morgen. Onze Onderneming van het Jaar zou in verschillende opzichten welvarend moeten zijn, omdat ze een voorbeeldfunctie vervult bij het snel koolstofvrij maken van haar activiteiten. Ze moet zich ook inzetten voor sociale rechtvaardigheid, voor de bestrijding van verschillende vormen van discriminatie en voor welzijn op het werk. We hebben dringend behoefte aan dergelijke modellen om ons te inspireren.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud