opinie

Onderwijs heeft geen boodschap aan grijsgedraaid buikriemdeuntje

docent en onderzoeksmedewerker studiegebied onderwijs Hogeschool ODISEE

Afgezien van de Ronde van Vlaanderen werd er in de Vlaamse media de laatste twee weken over niets meer bericht dan over onderwijs. Het weerspiegelt het belang dat de samenleving eraan hecht. Laat ons het moment gebruiken om een coherent onderwijsbeleid voor de toekomst uit te tekenen.

De onderwijssector zelf heeft gemengde gevoelens bij de plotse opstoot van zijn nieuwswaarde. De sfeer van crisis en conflict dreigt de aantrekkelijkheid van het beroep te schaden net nu Vlaanderen op zoek is naar sterke en gedreven leerkrachten.

©rv

Maar meer nog dan een gevaar is het eens kans. Vandaag dringen ook genuanceerde en heldere stemmen door. Ze pleiten voor een langetermijnvisie die politieke verantwoordelijken van meerderheid en oppositie verbindt, en voor een akkoord met alle onderwijsactoren van administratie, koepels en vakbonden tot ouders, ondernemers en middenveldorganisaties. Lerarenopleiders en academici willen mee verenigen in ieders belang en in het algemeen belang.

Recente onderwijsdebatten leren ons dat de politieke partijen het opvallend eens zijn over de nood aan een investering in het hele onderwijs, en in het bijzonder in het basisonderwijs en in de professionele bacheloropleidingen. Het zou onverantwoord zijn die verkiezingsbeloftes na 26 mei in te ruilen voor het grijsgedraaid buikriemdeuntje. De sector vraagt geen blanco cheque maar een doordacht investeringsplan waar hij mee aan kan schrijven.

Het zou onverantwoord zijn de verkiezingsbeloftes na 26 mei in te ruilen voor het grijsgedraaid buikriemdeuntje. De onderwijssector vraagt geen blanco check maar een doordacht investeringsplan waar hij mee aan kan schrijven

Verdere professionalisering van de actoren zal daarin ongetwijfeld een belangrijke actielijn moeten zijn. Pedagogische begeleidingsdiensten, lerarenopleidingen en academici moeten scholen en leerkrachten kunnen helpen om een vorming aan te bieden die aansluit bij hun vragen en noden. Wetenschappelijke inzichten moeten de onderwijspraktijk versterken en daarvoor moeten leraren, directies en deskundigen schouder aan schouder samenwerken.

Werkvloer

De traditionele pedagogische studiedag kan een aanzet zijn, maar coaching op de werkvloer en gezamenlijke monitoring en evaluatie zijn noodzakelijke extra ingrediënten om de onderwijskwaliteit echt op te krikken. Als Vlaanderen een kenniseconomie wil zijn, dan moeten zijn leerkrachten weg van de laatste plaats in de OESO-klas voor levenslang leren (OESO, Teaching and Learning International Survey, 2013).

De gebroeders Chip en Dan Heath beschrijven in hun boek ‘Switch. Durf te veranderen’ drie voorwaarden om een veranderingsproces succesvol aan te pakken. De olifant moet gemotiveerd en gestuurd worden, en de eerste steen voor zijn poten geruimd. De crisis en het plan kunnen ervoor zorgen dat aan de eerste twee voorwaarden voldaan wordt.

Leercultuur

De eerste steen is in mijn ogen de situatie van de starters. Hen moeten we meteen een goede startbaan geven in september. Zij moeten van bij aanvang meegenomen worden in een professionele leercultuur die naadloos aansluit bij de opleiding. Ze zijn niet volleerd en verdienen al in hun eerste jaar begeleiding op maat. Goed begonnen is half gewonnen.

De eerste steen is in mijn ogen de situatie van de starters. Hen moeten we meteen een goede startbaan geven in september

Uiteraard dient Vlaanderen ook te investeren in hun meer ervaren collega’s. Dat kan hand in hand gaan met een goede start voor de nieuwkomers. In sterke organisaties denken directies en werknemers na over de toekomst en over ieders plaats erin.

Ook op school kunnen leraren hun directie aangeven dat ze binnen twee jaar graag eens een andere klas willen om de sleur van de routine voor te zijn. Directies kunnen anciens dan voorstellen tijdelijk in het lerarenplatform te stappen en in afwachting van de latere switch vooral vervangingen te doen op het niveau waar ze zich in de toekomst op richten. Ze kunnen af en toe co-teachen met toekomstige parallel-leerkrachten en collega’s in de schoolgemeenschap. Ze combineren het met inspringopdrachten in klassen waar hun expertise of ervaring vooralsnog de grootste meerwaarde biedt.

You may say I'm a dreamer, zong Lennon. But I'm not the only one, voegde hij er onmiddellijk aan toe. De goede voorbeelden bestaan al. Wie volgt en springt mee in de nek van de olifant?

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud