opinie

Openbaarvervoersmaatschappijen kunnen beter mobility as a service omarmen

De digitalisering gaat te snel voor onze openbaarvervoersmaatschappijen, en ze vrezen bovendien opkomende aanbieders van mobility as a service. Door juiste partnerships, nieuwe digitale producten en correcte overheidsreglementering komen zijzelf en de mobiliteit hier nochtans veel sterker uit.

Trein en bus waren er al altijd. Maar nu verandert het. Steden worden overspoeld met deelfietsen en deelsteps. Elektrische scooters staan op de stoeprand binnen appbereik en free floating auto’s dingen om ter hipst naar de hand van de klant. Een appje van Uber groeide in een mum van tijd uit tot een miljardenbedrijf. En aan de einder gloort de autonome wagen.

©rv

Mobility as a service (MaaS) levert de belofte dat je met je smartphone de vroegere vrijheid van je eigen auto overtreft. Met een app koop je niet enkel tickets voor trein, tram, bus maar open je ook deelfiets en deelauto of roep je een taxi of Uber. Bovendien weet die app beter dan jijzelf wanneer je moet vertrekken om op tijd op je bestemming te zijn. En wellicht weet de app al beter dan jezelf waar je straks moet zijn.

Het beste bewijs dat er een nieuwe (digitale) wind door ons mobiliteitslandschap waait is dat concurrenten BMW Group en Daimler AG recent de handen in elkaar sloegen voor Share Now, een kapitaalkrachtige joint venture rond MaaS. Zenuwachtig digitale innovatie zoekend, met het oog op de aanstormende unicorns van Silicon Valley, Uber op kop.

NMBS

Onze openbaarvervoersmaatschappijen zijn verrast door de snelle evoluties. Ze begrijpen de impact van de digitale (r)evolutie onvoldoende. Toen de NMBS zijn MaaS-project Olympus in 2015 van zich af duwde tot de zelfstandige onderneming Olympus Mobility, besefte het niet dat het open ticketing aanbood.

De digitale transformatie is meer dan een appje wat beter en mooier maken. Er is meer mogelijk dan de papieren 10-rittenkaart met magneetstrook om te vormen tot een m-card. En stel je voor, de NMBS verkoopt nog altijd amechtig abonnementen als enige echte oplossing voor woon-werkverkeer, terwijl mensen ondertussen flexibel werken.

De digitale transformatie is meer dan een appje wat beter en mooier maken. Er is meer mogelijk dan de papieren 10-rittenkaart met magneetstrook om te vormen tot een m-card

Ze hebben schrik de klant te verliezen aan de MaaS-spelers die wel doordacht inspelen op de digitale evolutie en sneller en klantgerichter werken. En ze hebben gelijk om waakzaam te zijn.

Er zijn drie categorieën van MaaS-spelers. Je hebt de databoeren, met Google en Facebook op kop. Zij proberen zonder scrupules alle data van de mensen vast te krijgen en liefst te monopoliseren. ‘Open data maakt innovatie mogelijk’, roepen ze sluw naar de openbaarvervoersmaatschappijen, en ze bouwen zo betere routeplanners dan de maatschappijen zelf. Maar waarom eisen die in ruil niet de open data van de zoekresultaten van deze databoeren?

Daarnaast zijn er de transactiegerichte spelers zoals telecombedrijven, die mobiliteit als extraatje aanbieden via hun platform. Met bijvoorbeeld een sms-ticket creëren ze daardoor meerwaarde voor onze openbaarvervoersmaatschappijen. Dat is echter geen kostenneutrale oefening, en zo ontstaat een afhankelijkheidsrelatie.

Taart

De laatste categorie MaaS-spelers biedt meer opportuniteiten. Door verschillende vervoersmodi samen te brengen in een digitale oplossing kunnen ze de taart vergroten voor iedereen.

NMBS, De Lijn, MIVB en TEC vrezen hun maatschappelijke rol te zien devalueren tegenover de opkomende MaaS-spelers en denken eraan om zelf als MaaS-speler aan de slag te gaan. Maar is dat wel een goed idee, en zullen ze het vereiste kwaliteitsniveau voor succes wel kunnen halen? En ga je met overheidsgeld je klanten naar een privaat uitgebate deelstep sturen omdat die in een bepaalde situatie een betere oplossing biedt voor de behoefte van de klant? Of niet, en maak je dus je MaaS-oplossing irrelevant?

De openbaarvervoersmaatschappijen kunnen hun producten zodanig goed, comfortabel en aantrekkelijk maken, dat pure MaaS-spelers hen smeken om een samenwerking

Er is ook een alternatieve route. De openbaarvervoersmaatschappijen kunnen hun producten zodanig goed, comfortabel en aantrekkelijk maken, dat pure MaaS-spelers hen smeken om een samenwerking. De overheid moet dan wel de maatschappelijk correcte samenwerkingsregels bepalen. Alleen zo winnen alle (lokale) partijen op het einde van de rit. Want we gaan onze mobiliteitsoplossingen toch niet overlaten aan niets ontziende bedrijven zoals Uber en consoorten?

Als iedereen zijn deel doet en zich op zijn specialiteit richt mogen we dromen van een krachtiger, dynamisch, samenwerkend mobiliteitsnetwerk dat ons allen zorgeloos, sociaal en in alle vrijheid van A naar B brengt.

Lees verder

Tijd Connect