opinie start-ups

Opkoopgedrag Amerikaanse fondsen roept vragen op

Professor economie UGent

Amerikaanse risicokapitaalfondsen kopen massaal Belgische en Europese bedrijven op. De vraag is of dat wel een goede zaak is.

In 2021 vloeide een recordbedrag van 1,37 miljard euro naar jonge groeibedrijven. Vreugdekreten alom bij ondernemend België en inderdaad een cijfer om trots op te zijn. De massale investeringen komen echter hoofdzakelijk van over de oceaan. De vijf grootste Belgische geldophalers in 2021, Collibra, Ibanfirst, Efficy, AgomAb en Cohabs, waren samen goed voor 566 miljoen euro of 40 procent van alle opgehaalde fondsen.

Bij drie van hen zwaaien Amerikaanse risicokapitaalfondsen de scepter. In Collibra investeerde CapitalG van Google-moeder Alphabet, samen met Tiger Global Management, Battery Ventures, Dawn Capital, Durable Capital Partners, Iconiq Capital en Index Ventures. Het Amerikaanse investeringsfonds Merlin Capital werd de grootste aandeelhouder van het Belgisch-Franse Ibanfirst. En de Amerikaanse fondsen Redmile Group en Cormorant Asset Management investeerden in AgomAb.

Dat Amerikanen massaal Europese bedrijven opkopen is relatief nieuw.

Dat is geen Belgisch, maar een Europees fenomeen. Bessemer Venture Partners, Sequoia, Lightspeed, General Catalyst - om maar een paar grote Amerikaanse fondsen te noemen - hebben allemaal onlangs hun tenten opgeslagen in Londen. Vanuit Londen - de brexit deert hen blijkbaar niet - observeren ze de Europese groeibedrijven en happen ze toe bij iedere nieuwe kapitaalronde.

De essentie

  • De auteur
  • Rudy Aernoudt is professor economie aan de Universiteit Gent.
  • De kwestie
  • In 2021 vloeide een recordbedrag van 1,37 miljard euro naar jonge groeibedrijven. Vreugdekreten alom bij ondernemend België en inderdaad een cijfer om trots op te zijn.
  • De conclusie
  • De massale investeringen komen echter hoofdzakelijk van over de oceaan. Amerikaanse fondsen kopen massaal Belgische en Europese bedrijven op. Is dat wel een goede zaak?

In het coronajaar 2020 namen Amerikaanse fondsen deel aan 1.434 deals, voor een bedrag van 51 miljard euro. Ze waren naar schatting de hoofdinvesteerder in driekwart van de Europese kapitaalrondes (cijfers van Pitchbook Data van oktober 2021). Dat is gigantisch. Amerikanen kopen dus massaal de Europese bedrijven op. Dat fenomeen is relatief nieuw. Tien jaar geleden participeerden Amerikaanse fondsen in 359 deals op het Europese continent voor ‘slechts’ 2,7 miljard euro, of bijna 20 keer minder dan vandaag.

Amerikaanse fondsen zijn bereid een hoge prijs te betalen in de concurrentie met Europese fondsen. Desotec bijvoorbeeld werd door Blackstone, een van de grootste Amerikaanse fondsen, overgenomen van EQT, het fonds van de Zweedse familie Wallenberg, voor liefst 21 keer de kasstroom. De Europese bieders konden niet volgen.

Klarna, het enige Europese techbedrijf met een waarde van meer dan 10 miljard dollar, werd bij vermoedelijk de laatste ophaling voor zijn beursgang gewaardeerd op 45 miljard euro. Sequoia en Silverlake behoren tot de investeerders. De multiples bedragen zowat 60 keer de kasstroom.

Kentering

Europese bedrijven die Amerikaanse risicokapitaalfondsen wilden overtuigen, moesten voor de pandemie trans-Atlantisch gaan. Dat leidde tot een exodus van Europese bedrijven op zoek naar Amerikaanse investeerders. Van alle succesvolle start-ups die in Europa in het vorige decennium ontstonden, is liefst 45 procent naar de VS vertrokken in hun scale-upfase. Een gigantisch verlies voor Europa, voor de tewerkstelling en voor de intellectuele eigendom. Denk maar aan Criteo, Skype of Collibra, stuk voor stuk bedrijven die hun financiers volgden en hun activiteiten hoofdzakelijk vanuit Amerika uitbouwen. Zulke geldverslindende start-ups vonden in Europa immers geen geld.

Amerikaanse durfkapitalisten hebben blijkbaar het geweer van schouder veranderd en steken zelf de oceaan over.

Amerikaanse durfkapitalisten hebben het geweer blijkbaar van schouder veranderd en steken nu zelf de oceaan over. Over de redenen voor die plotse kentering is nog geen onderzoek, omdat ze zo recent is. Toch waag ik mij aan enkele hypotheses.

Ten eerste heeft de coronacrisis tot een bewustwording geleid. Veel Europese ondernemers hebben niet langer zin om met hebben en houden naar Amerika te verhuizen of wekelijks de oceaan over te vliegen. De visvijver van de Amerikaanse fondsen wordt daardoor kleiner en zij moeten nu zelf naar Europa trekken om geen kansen te missen.

Ten tweede zijn de prijzen van de Amerikaanse bedrijven zeer hoog, onder andere omdat er zo’n grote concurrentie is tussen de grote jongens. Europese bedrijven zijn voor Amerikaanse fondsen meestal nog een koopje.

Droog poeder

Ten derde zwemmen veel Amerikaanse risicofondsen in het geld. Dry powder heet dat in het jargon. Dat geld moet worden geïnvesteerd, want niet-geïnvesteerd geld tast de rendabiliteit van het fonds aan. Bovendien zijn de fondsen zo gestructureerd dat het opgehaalde geld het best geïnvesteerd wordt in de eerste vijf jaar van het fonds. Want nadien volgt de desinvestering en de liquidatie van het fonds. Dat alles gebeurt idealiter in een tijdspanne van tien tot twaalf jaar.

Is het voor de Belgische en Europese economie een goede zaak dat onze jonge groeibedrijven massaal in Amerikaanse handen komen?

Volgens een schatting van S&P Global hebben de 25 grootste Amerikaanse private-equityspelers 500 miljard dollar droog poeder, dat is meer dan het bruto binnenlands product van België. En dus gaan de fondsen ijverig op zoek naar opportuniteiten in Europa, zonder te eisen dat die bedrijven hun activiteiten verhuizen.

Ten slotte: Amerikaanse fondsen zijn gemiddeld 60 procent groter dan Europese. De VS telt 48 fondsen met een investeringscapaciteit van meer dan 500 miljoen dollar, tegenover slechts zeven in Europa.

Dit alles heeft tot gevolg dat ook de prijzen van de Europese bedrijven stijgen en de waarderingen de pan uit swingen. Dat is natuurlijk goed voor de Europese bedrijfsleiders en de investeerders van het eerste uur. Maar is het voor de Belgische en Europese economie een goede zaak dat onze jonge groeibedrijven massaal in Amerikaanse handen komen? En draagt dat niet de kiemen van een volgende exodus in zich?

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud