opinie

Pootjes tellen is geen oplossing

Voorzitster Boerenbond

Nederlandse boeren pikken het niet langer dat ze het beleid hen in de verdomhoek duwt. Ook in Vlaanderen raakt het geduld op. En het stikstofdebat is maar het topje van de ijsberg.

Zeggen dat de Vlaamse land- en tuinbouwsector voor grote uitdagingen staat, is een open deur intrappen. Hoe blijven we genoeg voedsel produceren, betaalbaar en van topkwaliteit? Hoe verzekeren we onze land- en tuinbouwers van een correct inkomen? Hoe versterken we onze positie in de keten?

Ook de maatschappelijke verwachtingen zijn torenhoog. Zetten we stappen vooruit, dan duiken al snel criticasters op die stellen dat het niet genoeg is, nooit genoeg is. Eén simpele ‘oplossing’ is er altijd: van de afbouw van de veestapel een beleidsdoelstelling maken. In zo’n klimaat raken de discussies snel verhit, wat de zoektocht naar echte oplossingen er niet gemakkelijker op maakt.

De nieuwe Vlaamse regering heeft dat begrepen. Ze wil de vele uitdagingen voor de sector aangaan in een niet-polariserend debat op basis van objectieve parameters, op basis van de Vlaamse realiteit. Het regeerakkoord erkent dat ook de land- en tuinbouw al veel inspanningen heeft gedaan. De regering zoekt het antwoord in een doordachte combinatie van technologische ontwikkelingen, innovaties, schaalveranderingen, de verankering van het landbouw- en visserijbeleid in een geïntegreerd voedselbeleid en de omslag naar een kringloopeconomie.

Niet vrijblijvend

Het voorstel om de veestapel af te bouwen gaat in discussies vaak gepaard met de keuze voor of tegen een bepaald landbouwmodel. De discussie gaat dan niet langer over het verminderen van de milieu-impact of het bijdragen aan oplossing, maar wordt ideologisch. De diversiteit aan bedrijven en modellen - gericht op export of korte keten, traditioneel, of gericht op een niche zoals bio - is net de sterkte van de sector in Vlaanderen. Boeren en tuinders zoeken antwoorden, en die antwoorden kunnen en mogen verschillen van bedrijf tot bedrijf.

Dat een daling van de veestapel de emissies doet dalen, is evident. Een daling van het autogebruik zal ook positieve gevolgen hebben voor het milieu. Maar aan die ‘heilige koe’ wordt niet geraakt.

Alles op het conto van de landbouw zetten of alleen focussen op de inkrimping van de veestapel, op het tellen van het aantal pootjes, volstaat niet.

We zullen met z’n allen de uitstoot moeten verminderen. Ook de landbouw. Dat is een verantwoordelijkheid die we willen en moeten opnemen. Er bestaan verschillende reductiedoelstellingen in het Programma Aanpak Stikstof (PAS), helaas gelden die alleen voor de landbouwsector en niet voor andere sectoren die nagenoeg evenveel uitstoot veroorzaken. Er is een ambitieuze doelstelling voor de reductie van diverse broeikasgasemissies in de land- en tuinbouw, er komt een ontkoppeling aan van de zoogkoeienpremie. En voor alle duidelijkheid: die doelstellingen zijn niet vrijblijvend. Er is in mechanismen voorzien als ze niet worden gehaald.

Vlaanderen heeft een beleid om de stikstofdepositie op de Natura 2000gebieden te verminderen. Tussen 1990 en 2016 was er een daling van 42 procent van de juitstoot van ammoniakverbindingen, tussen 2000 en 2016 een daling van 27 procent. De uitstoot is veruit het meest afkomstig van landbouw, in 2016 verantwoordelijk voor 56 procent van de uitstoot. Dat betekent ook dat ongeveer de helft van de stikstofdepositie níét afkomstig is landbouw, maar van andere bronnen. Alle actoren hebben dus een gedeelde verantwoordelijkheid om de stikstofemissies te verminderen. Alles op het conto van de landbouw zetten of alleen focussen op de inkrimping van de veestapel, op het tellen van het aantal pootjes, volstaat niet.

Laat ons het totaalbeeld niet uit het oog verliezen. Onze sector heeft al een hele weg afgelegd, zijn milieu-impact daalt, en hij zal steeds verder verduurzamen. We maken daarvoor gebruik van innovatieve en technologische oplossingen, en van ondernemers die hun bedrijfsvoering aanpassen. Maar willen we ernstig de uitstoot verminderen, dan moeten we allemaal onze verantwoordelijkheid nemen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud