opinie

Roaring of boring twenties?

Partner bij Fauconnier-Selfslagh

Optimisme is een morele plicht in deze tijden, maar er vallen toch wel wat kanttekeningen te maken bij de voorspelling van een ongebreideld consumptiefeest na corona.

Respectabele wetenschappers als de socioloog Nicholas Christakis en de econoom Paul De Grauwe hebben bij het begin van het nieuwe jaar ingezet op een heruitgave van de ‘roaring twenties’ na corona. We zullen deze pandemie ongezien snel achter ons laten, voorspellen de professoren.

©Wouter Van Vooren

Het is voldoende bekend dat de Spaanse griep precies een eeuw geleden plaatsmaakte voor een decennium van bruisende markten. Hoogconjunctuur alom: van vertier en erotische uitspattingen tot nieuwe stromingen in mode, muziek en de kunsten. Niet toevallig zagen luxemerken als Gucci, Hugo Boss en Jaguar het levenslicht in die periode.

Toch ook een historische domper op de feestvreugde: de roaring twenties waren verre van eerlijk verdeeld. De wilde feestjes waren voor de bevoorrechte klasse, die zich in de VS laafde aan sterke drank geleverd door de maffia. De drooglegging maakte alcohol illegaal en bijna onbereikbaar voor de grote massa. De gewone man likte nog zijn wonden na een decennium van oorlog en ziekte. Tegen de tijd dat ook hij mocht aanschuiven, eindigde het economisch feest met een fameuze kater, de grote depressie van 1929.

Een aantal sectoren is te zwaar getroffen om straks spontaan te delen in een uitbundig feest. Zonder die grote groep kunnen we fluiten naar een brede heropleving.

Vandaag is de kloof tussen rijk en arm minder diep en valt er veel te zeggen voor een economische opleving zodra we allemaal een prik gekregen hebben. De coronacrisis was dan ook een zeldzaam exemplaar: eentje die veroorzaakt werd door het opzettelijk beperken van de productie- en de distributiecapaciteit. De kans op een snelle opleving van de vraag is voor de meeste markten groot. Relatief weinig mensen zijn hun baan en koopkracht kwijt. We  hebben bovendien meer gespaard wegens minder uitgaven voor pakweg etentjes, mode en reizen.

De goesting om met onze uitgespaarde centen weer in het leven te bijten is groot en kan een economische boom veroorzaken. Het vertrouwen in betere tijden kan consumenten aanmoedigen weer een nieuwe auto of huis te kopen, bedrijven doen investeren in meer technologie en werknemers opleiden voor betere banen.

Vangnet

Maar er is ook een andere kant aan de medaille. Onze overheden hebben een gigantische schuld opgebouwd om de pandemie te bestrijden en bedrijven te redden. Het gat in de begroting moet gevuld met nieuwe belastingen. Die zullen snel op onze koopkracht wegen. Daarnaast zijn er sociaal-economische vraagtekens. Een aantal sectoren is te zwaar getroffen om spontaan te delen in een uitbundig feest. Door overheidsinterventies zijn faillissementen in de reissector, de horeca en de detailhandel tijdelijk afgewend, maar straks verdwijnt het vangnet en komen alsnog bedrijven en jobs in gevaar. Zonder deze grote groep kunnen we fluiten naar een brede heropleving. 

De psychische nazorg zal levensbelangrijk zijn, ook in zakelijk perspectief. Daar mag het college van ministers van Volksgezondheid zich nu al over buigen.

Even belangrijk is de vraag of we weer klaar zijn voor massaconsumptie. Velen hebben afscheid moeten nemen van dierbaren, anderen zijn zwaar getekend door een jaar van isolement. Mijn huisdokter vertelde me dat ze in haar praktijk beduidend meer jongeren met ernstige mentale problemen over de vloer krijgt. De psychologische littekens van de pandemie kunnen mensen nog jaren parten spelen en economisch kwetsbaar maken. De psychische nazorg za levensbelangrijk zijn, ook in zakelijk perspectief. Daar mag het college van ministers van Volksgezondheid zich nu al over buigen.

Onze bedrijven hebben de verantwoordelijkheid zich goed voor te bereiden op hun postcoronabusiness. Ze kunnen niet onverkort uitgaan van het meest optimistische scenario, want misschien is de klant veranderd onder druk van de pandemie en het gedwongen huisarrest. We zijn misschien wat saaier geworden dan vroeger. We zitten niet meer te wachten op de nieuwste collectie van een hippe designer, willen niet per se meteen weer een exotische reis boeken en zijn meer gaan genieten van de lelijke groentjes bij de lokale boer. Misschien hebben we ook geen twee gezinswagens meer nodig en gaan we wat vaker met de fiets naar het dorp?

Bedrijven kunnen niet onverkort uitgaan van het meest optimistische scenario, want misschien is de klant wel veranderd onder druk van de pandemie en het gedwongen huisarrest.

Elke sector, elk bedrijf en elk merk moet zijn rekening maken en een flexibel pad uittekenen om weer in de gunst te komen van de zoekende consument. Met empathie en groot aanpassingsvermogen in tijden van permanente verandering.

Gelukkig zijn er ook zekerheden. De op duurzaamheid gerichte merken van Unilever groeiden 70 procent sneller dan de rest van zijn producten. Het marktaandeel van merken met een positieve impact op gezondheid en klimaat groeit over alle sectoren heen. Bedrijven die tijdens de crisis een extra inspanning deden voor hun klanten plukken daar binnenkort de financiële vruchten van. 

Een eeuw geleden eindigde het bruisende decennium in mineur. Onze overheden en bedrijven moeten het deze keer bedachtzamer aanpakken. Niet door de feestvreugde te bederven, maar door het relancebeleid en de commerciële inspanningen inclusiever en duurzamer te maken.

Marc Fauconnier

Partner bij Fauconnier-Selfslagh

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud