opinie

Schakel burgerwetenschap in voor verkeersproblemen

Datawetenschapper en oprichter van het data-analysebedrijf Rockestate

Verkeerstellingen zijn duur en beperkt in de tijd. Het project Telraam, een vorm van burgerwetenschap, schakelt de burger en goedkope technologie in om mee lokale verkeersproblemen te verhelpen.

Ik woon in de Gieterijstraat in Brugge. Tot voor kort was dat een sluipstraat, in de voor de rest rustige stad. De gps leidde automobilisten via onze straat naar het centrum van Brugge om zo een verkeerslicht te vermijden. Het gevolg laat zich raden. Op sommige dagen gebruikten tot 2.000 wagens de sluipweg. Daar kwam onlangs gelukkig verandering in.

Enkele bewoners sloegen de handen in elkaar en contacteerden de burgemeester met de vraag of de rijrichting in de eenrichtingsstraat niet kon worden omgekeerd. Burgemeester Dirk De fauw had oor naar de klachten en stelde een stappenplan op. Eerst werd een tijdelijk verkeersmetingsysteem (zwarte rubberen verkeersslangen dwars over de weg) geïnstalleerd om te meten hoe ernstig het probleem was. Vervolgens werd de bevolking in de straat bevraagd. Als naar verhouding veel wagens passeerden in onze straat en het omdraaien van de rijrichting steun kreeg van de bewoners, beloofde de burgemeester de oplossing door te voeren.

De kracht van het Telraam is dat iedere burger het debat over lokale verkeersproblemen - sluipverkeer, verkeersveiligheid, luchtvervuiling - op een goedkope manier heel concreet kan maken.

De verkeersslangen bleven enkele weken liggen en toonden aan wat iedereen al wist: heel veel wagens passeerden door onze kleine straat. Ook de bevraging bij de bewoners was duidelijk: drie vierde was voorstander om de rijrichting om te keren. De bewijzen waren er, de burgemeester kwam zijn belofte na en op 9 februari werd de rijrichting omgekeerd.

Als datawetenschapper was ik benieuwd naar het effect van de maatregel. Wachten op een eventuele nieuwe tijdelijke installatie van de rubberen meetslangen door de gemeente was geen optie. Om niet afhankelijk te zijn van de goodwill van de gemeente, wilde ik tellingen van vlak voor en vlak na de maatregel. Iedere bewoner ervaart dat het nu veel rustiger is in onze straat, maar ik zocht een antwoord op de vraag: rijden er nu werkelijk minder wagens, en hoeveel minder?

Telraam

Via Twitter ontdekte ik het Telraam. Dat belangeloze project kan je zonder overdrijven een huzarenstukje in de wereld van de IT en de datawetenschap noemen. Met behulp van goedkope opensourcecomponenten (een minicomputer en een lageresolutiecamera) bouwden de bedenkers een systeem dat het verkeer telt. De individuele componenten zijn eenvoudig samen te stellen. Met de bijbehorende software kun je het systeem snel installeren en aansluiten op het internet. Het hele pakket kost slechts 60 euro.

De verzamelde gegevens worden verzonden naar een server en zijn op de centrale website (www.telraam.net) in duidelijke grafieken voor iedereen beschikbaar. Die grafieken tonen het aantal voertuigen per uur en hun snelheid. Alle data blijven anoniem. Niemand komt te weten wie - welke nummerplaat - door de straat is gereden.

Op het dashboard van ons Telraam in Brugge is het effect van de maatregel duidelijk zichtbaar. Het aantal wagens per dag is teruggebracht van gemiddeld 1.000 naar 250. Zonder het Telraam hadden we het raden naar het precieze effect van de maatregel.

Schaarbeek, bekend om zijn verkeersproblematiek, vond 40 bewoners om zo'n Telraam, bekostigd door de gemeente, te installeren.

De kracht van het Telraam is dat iedere burger het debat over lokale verkeersproblemen - sluipverkeer, verkeersveiligheid, luchtvervuiling - op een goedkope manier heel concreet kan maken. En het project slaat aan. Ondertussen telt Vlaanderen meer dan 600 installaties. Onlangs wijdde de BBC een artikel aan het project, dat kadert in een Europees initiatief. Beweringen als 'wat is het hier druk' zijn voortaan met cijfers te staven. Bijvoorbeeld: in deze straat rijden per uur 152 wagens aan een gemiddelde snelheid van 42 km/u en de 10 procent snelste daarvan rijdt sneller dan 90 km/u.

Het systeem is ook op gemeentelijk niveau interessant. Gemeenten kunnen eenvoudig en goedkoop het verkeer in een buurt in kaart brengen. Schaarbeek, bekend om zijn verkeersproblematiek, vond 40 bewoners om zo'n Telraam, bekostigd door de gemeente, te installeren. Dankzij de metingen van de bewoners is de analyse van het verkeer veel gerichter en kan het effect van maatregelen opgevolgd worden.

Het Telraam is een schitterende toepassing van burgerwetenschap (citizen science), net zoals het project CurieuzeNeuzen dat draaide rond de meting van de luchtkwaliteit in de straten. De enthousiastelingen die het Telraam ontwierpen - zonder enig commercieel oogmerk - en het project verspreidden, verdienen een grote pluim. Ik ben ervan overtuigd dat het Telraam in de toekomst nog meer lokale verkeersproblemen zal helpen oplossen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud