opinie

Sterke defensie en sterke bestuurscultuur gaan hand in hand

Managing partner Growth Inc.

Uitgerekend nu het opnieuw oorlog is in Europa, rijst het verzet tegen een verhoging van ons defensiebudget. Die houding getuigt van dogmatisme en een gebrek aan strategische geletterdheid. België trekt zijn defensiebudget best fors op.

België is lid van de NAVO. Dat betekent dat we kunnen rekenen op bijstand van bondgenoten in geval van dreiging. De tegenprestatie is dat we 2 procent van ons bruto binnenlands product (bbp) aan defensie moeten besteden. België is echter een notoire free rider in het genootschap. Ons land komt zijn verplichtingen al jaren niet na. Sinds het einde van de Koude Oorlog verlaagden we de defensie-uitgaven structureel tot het op een na laagste defensiebudget van alle leden.

Dat België een zwakke bestuurscultuur verenigt met een ondermaats uitgeruste defensie is geen toeval.

Wat we bespaarden op defensie ging niet naar schuldafbouw of overheidsinvesteringen, wel naar hoger oplopende uitgaven elders in de economie: pensioenen, uitkeringen, belastingverlagingen of subsidies. We hebben jarenlang bespaard op onze brandverzekering en zijn met het uitgespaarde geld royaal op restaurant gegaan. Tegelijk rekenden we op de dekking van de partners die wel hun premies betaalden.

De essentie

  • De auteur
  • Peter De Keyzer is managing partner van Growth Inc.
  • De kwestie
  • Er is onenigheid tussen de meerderheidspartijen over een verhoging van het Belgische defensiebudget. Gaat ons land zich engageren om dat cijfer tegen 2035 te verhogen tot 2 procent van het bbp?
  • Het voorstel
  • België trekt zijn defensiebudget best op. Het zou getuigen van strategische geletterdheid.

Vandaag is het oorlog - het huis staat in brand. Uitgerekend nu moeten we zo snel mogelijk onze verplichtingen nakomen. Toch staan de groenen en de socialisten op de rem. Zij vinden een budget van 1,5 procent van het bbp tegen 2035 ruim genoeg. Dat nochtans aan de verplichtingen voldaan kan worden, bewijzen Nederland en Duitsland. Nederland heeft zopas zijn defensiebudget met maar liefst 40 procent opgetrokken en zal al tegen 2023 de vereiste 2-procentnorm halen. In Duitsland zijn uitgerekend de groenen de grootste pleitbezorgers van hogere defensie-uitgaven. Zij koppelen daaraan de strategische onafhankelijkheid van Russisch gas en Russische olie.

Goed geleide landen

Stel dat we ons budget voor defensie verhogen, dan kunnen we niet zomaar kiezen waaraan we die middelen besteden. In de NAVO zijn daarvoor duidelijke richtlijnen en lijsten. Alles begint met een strategische reflectie. Waar bevinden zich de belangen van België? Wat willen we in de wereld bereiken? Wat hebben we daarvoor nodig? Marine, special forces of cybersecurity? Mensen, materieel, opleidingen of infrastructuur?

De dooddoener dat geld voor defensie weggegooid geld is dat beter naar sociale uitgaven gaat, kan naar de prullenmand. Als we onze rijkdom en welvaart willen bewaren, moeten we die ook beschermen. Wat zijn Oekraïners vandaag met ziekenhuizen, artsen, scholen of wegeninfrastructuur als iemand anders ze kapot schiet? Wat ben je met Antwerpen als de grootste haven van Europa als die met een cyberaanval lamgelegd kan worden? In rijke landen heeft defensie altijd spill-overs naar de reële economie. Denk aan opleidingen, innovatie, vaardigheden, productie of cybercapaciteiten.

De dooddoener dat geld voor defensie weggegooid geld is dat beter naar sociale uitgaven gaat, kan naar de prullenmand. Als we onze rijkdom en welvaart willen bewaren, moeten we die ook beschermen.

Het valt op dat goed geleide landen ook vaak landen zijn met een sterke en gereputeerde defensie, zoals Nederland, Israël, Denemarken, Noorwegen, Zwitserland of de Verenigde Staten. Landen met een sterke bestuurscultuur hebben een sterke defensiecultuur. Dat is niet toevallig. De gemeenschappelijke factor heet strategische geletterdheid. Het zijn landen die nadenken over hun rol in de wereld, hoe om te gaan met een onzekere toekomst, hoe om te gaan met bedreigingen.

Die landen lopen op alle vlakken voorop en investeren in de toekomst. Dat bepaalt hoe je kijkt naar militaire conflicten, bewapening en diplomatie, maar ook naar de werking van de overheid, de begroting, het klimaat en de investeringen in strategische sectoren. De meeste landen die België voorafgaan in heel wat internationale rankings, besteden ook meer geld aan defensie dan wij.

Kans voor België

Dat België een zwakke bestuurscultuur verenigt met een ondermaats uitgeruste defensie is geen toeval. Of het nu gaat om stikstof, Oosterweel, de pensioenhervorming of meer mensen aan de slag krijgen, we slagen er niet in beslissingen te nemen op de langere termijn. We verkiezen geld uit te delen in het hier en nu in plaats van te investeren.

Daarom is het een goed idee het defensiebudget te verhogen. Niet omwille van het symbolische getal, maar omdat er een kans ligt voor België. Want het vereist strategisch nadenken over onze toekomst in de wereld, wat die betekent voor onze economie en hoe we ons het beste aanpassen aan veranderingen.

Laat die strategische denkoefening de start zijn van een plan voor dit land. Eentje dat zich uit in een groter defensiebudget, een effectieve defensie, meer strategische geletterdheid en vooral een beter bestuur.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud