opinie

Subsidies zijn broodnodig voor onderzoek & ontwikkeling

ondernemer

Weinig risicokapitalisten willen investeren in een bedrijf dat nog geen product heeft waarvoor de markt wil blijven betalen. En dan zijn subsidies onontbeerlijk.

Peter De Keyzer slaat spijkers met koppen in zijn column (‘Subsidies zijn voor losers’). Voor wetenschappelijk onderzoek wil ik wel graag een aanvulling geven. Export is de economische motor voor een land en wetenschap die materialiseert in innovatie is daar een belangrijk onderdeel van. Dat kan niet zonder subsidies.

Als we kijken hoe dergelijke innovatie tot stand komt, is het belangrijk even in te gaan op het begrip Technical Readiness Level (TRL). Dat geeft aan hoe klaar technologie is om ze in te zetten. TRL 1 tot 3 zitten in de classificatie ‘basisonderzoek’, typisch voor universiteiten en onderzoeksinstellingen. TRL 4-6 zit in de ontwikkelingsomgeving, typisch voor start-ups en TRL 7-9 zit in de uitrol en ingebruikname van technologie, typisch voor scale-ups. 

Laten we het concreet maken met het voorbeeld van Artificiële Intelligentie (AI). Dat begrip is vandaag overhyped, en ik merk dat de markt zich in een soort AI-ontnuchteringsfase bevindt. Elk serieus bedrijf heeft wel al iets geprobeerd of gedaan met AI, maar voor de grote meerderheid is dit minder schaalbaar en nog niet zo succesvol dan aanvankelijk gehoopt. Veel bedrijven stoten op operationele of technologische barrières. In 2019 werd wereldwijd 35 miljard dollar geïnvesteerd in AI (een groei van 44% tegenover 2018), en volgens International Data Company faalde bij 1 op 4 bedrijven de helft van hun AI-projecten. Uitdagingen met de data op zich zouden de oorzaak zijn.

AI-bedrijven van de tweede generatie die iets aan deze ontnuchtering zouden willen doen, zouden een groot monetair probleem in de markt oplossen. Het zou de industrie en economie immers een serieuze return on investment opleveren, onder de vorm van kostenbesparingen, meer efficiëntie, meer rendabiliteit of meer omzet. Kortom, de bedrijven zouden dat positief in hun portemonnee voelen.

Op punt

Het gaat hier echter om een serieuze onderzoeksuitdaging, waar nog veel fundamenteel onderzoek aan vooraf gaat. Dit met bijhorende valorisatie van de industrie om te komen tot het punt van product/market/fit (P/M/F, de ontwikkeling van een product waarvoor de markt wil blijven betalen).

Mijn inziens is dit onmogelijk zonder subsidies. Niet veel bedrijven willen immers betalen voor een onzekere uitkomst, en weinig risicokapitalisten staan te springen om te investeren in een bedrijf dat noch het punt van P/M/F heeft bereikt, noch een technologie heeft die al op punt staat.

Als België in de innovatie- en kenniswereld het verschil wil maken, dan zal subsidiëring hier een belangrijk onderdeel van moeten zijn

Instanties als VLAIO (Vlaams Agentschap Innoveren & Ondernemen) die trajecten financieel ondersteunen voor zowel ontwikkeling als basisonderzoek, zijn broodnodig om de brug te slaan tussen technologische problemen, industriële acceptatie en risicokapitaal. Valorisatie kan voor instanties als VLAIO zowel export zijn als tewerkstelling in de lokale economie. Omdat export de motor is van de economie kunnen we hier niet genoeg op inzetten. Als België in de innovatie- en kenniswereld het verschil wil maken, dan zal subsidiëring hier een belangrijk onderdeel van moeten zijn. 

We hebben wellicht allemaal al gehoord van moonshot-ideeën die de wereld of de economie verbeteren, maar als we hier een steentje willen bijdragen dan moet je ’the extra mile’ durven of willen gaan, en dan hoort subsidiëring daar nu eenmaal bij.

Dat neem niet weg dat veel subsidies inderdaad hun doel missen en het gevolg zijn van gelobby, zoals De Keyzer stelt. Tom Feys, chief investment officer bij de Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM), beaamt dat op LinkedIn, maar waarschuwt om het kind niet met het badwater weg te gooien: ‘Zeker The Entrepreneurial State van Mariana Mazzucato eens lezen. Daarin toont ze zeer overtuigend aan dat de overheid vaak de motor van innovatie is. Waar zou innovatie in de Verenigde Staten staan zonder de grote, door de overheid gesponsorde ruimtevaartprogramma’s van de NASA? Hetzelfde geldt voor biotech en life sciences. Zonder onze financiële steun waren veel van de meest beloftevolle innovaties er nooit gekomen, omdat ze gewoon te riskant en te duur zijn voor de privésector’.

Lees verder

Gesponsorde inhoud