opinie

Tijd om te handelen tegen de manipulatieve sociale media

CEO van het digitale innovatiebedrijf Flow Pilots

Dankzij Facebook-klokkenluidster Frances Haugen weten de socialemediaplatformen dat we weten dat ze manipulatief zijn. Twintig jaar hebben we niets gedaan, nu is het tijd om te handelen.

Frances Haugen, de klokkenluidster van Facebook, kwam woensdag op het Mediafin-event New Insights praten over het algoritme dat als mechanisme achter uw newsfeed op Facebook zit.

Haugen legde uit dat het nieuws dat u te zien krijgt op uw feed door een trechter is gegaan. Het is getweakt naar uw voorkeuren en triggers opdat u toch maar zou blijven kijken. U zal maar eens per ongeluk te lang op een filmpje van een dansende hond zijn blijven hangen. Gegarandeerd volgen een rits dergelijke filmpjes.

Op geen enkele manier hebben we een antwoord gezocht, gevonden en gegeven. Het heeft ons in de gepolariseerde wereld van vandaag doen belanden.

Omdat we allemaal mensen zijn - en roddelen een belangrijk communicatief aspect van ons is - blijven we doorgaans langer hangen op sensationele, relationele en gewelddadige berichten. Het doet iets met ons. Dat maakt dat onze feed meestal meer dergelijke berichten toont dan meer gematigde of liefdevolle boodschappen.

In 2000 al deed ik aan de universiteit onderzoek naar de impact van sociale media en sms-berichten op onze communicatie en of het verschralen van de taal het sociaal weefsel zou aantasten.

De essentie

  • De auteur
  • Dewi Van De Vyver is CEO van het digitale innovatiebedrijf Flow Pilots.
  • De kwestie
  • Facebook-klokkenluidster Frances Haugen drukt ons met de neus op de feiten: Facebook en andere sociale media zijn manipulatieve platformen.
  • Het voorstel
  • Twintig jaar hebben we niets aan die evolutie gedaan. Laten we in actie schieten.

We zeggen vaak dat we iets niet zagen aankomen, maar twintig jaar geleden beseften we maar al te goed dat wat er ook zou komen een impact zou hebben op de samenleving en ons onderling begrip. We hadden het al eerder gezien met de opkomst van de boekdrukkunst, de radio en de televisie. De schaalgrootte van het internet en de sociale media maakt de omvang en de impact groter.

Dark patterns

Maar twintig jaar lang hebben we niet gehandeld. We hebben niet geanticipeerd op fenomenen als filterbubbels, nudging (mensen subtiel een duwtje in een gewenste richting geven) en dark patterns (misleidende interfaces). Op geen enkele manier hebben we een antwoord gezocht, gevonden en gegeven. Het heeft ons in de gepolariseerde wereld van vandaag doen belanden.

We proberen ons collectief te sussen met uitspraken als ‘het is allemaal zo snel gegaan’, ‘de technologische revolutie is bijna niet te volgen’ of ‘dat kan een mens allemaal toch niet bijhouden’. Maar als we eerlijk zijn hebben we gewoon niet de moeite genomen te luisteren naar alle voorgaande stemmen die ons hebben gewaarschuwd. Het was makkelijker te doen alsof we het allemaal niet wisten of begrepen.

Wat Haugen heeft gedaan, is ons zwart op wit bewijzen dat Facebook en bij uitbreiding alle andere socialemediaplatformen weten dat ze ons collectief manipuleren en medeverantwoordelijk zijn voor een deel van de psychologische aandoeningen bij kinderen, anorexia, de dood van mensen die domme filmpjes nadoen of de genocide in Myanmar en Ethiopië.

Als we eerlijk zijn, hebben we gewoon niet de moeite genomen te luisteren naar alle voorgaande stemmen die ons hebben gewaarschuwd. Het was makkelijker te doen alsof we het allemaal niet wisten of begrepen.

Niet alleen heeft Haugen haar nek uitgestoken om het ons te laten zien, we kunnen ook niet meer ontkennen dat we het niet weten. Ze heeft het begrijpbaar gemaakt voor ons allemaal, zodat we niet kunnen zeggen dat we het niet snappen. En ze heeft er ook voor gezorgd dat de platformen weten dat we het weten.

Metaverse

Als dit nog maar het begin is - de metaverse en artificiële intelligentie zitten nog maar in een experimentele of een start-upfase - dan is niet handelen een bewuste keuze. Het komt er dan op neer dat we zeggen dat het ons niet kan schelen dat onze samenleving ontwricht wordt en we lijnrecht tegenover elkaar komen te staan.

Dan is de dystopische toekomst die Neil Stephenson ons in zijn boek 'Snow Crash' (1992) voorschotelt de toekomst die we verdienen.

Het is tijd dat we onze verantwoordelijkheid nemen en het ethisch handelen in al onze beslissingen op de eerste plaats zetten.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud