opinie

Vaccinatiepaspoort discrimineert niet

Advocaat bij Bird & Bird

De argumenten van tegenstanders van vaccinatiepaspoorten snijden geen hout. Steek geen kostbare tijd in een oeverloos debat over een onbestaande discriminatie.

Het verbod op discriminatie mag zonder enige overdrijving de mantra van de 21ste eeuw genoemd worden. Welke maatregel de overheid ook neemt, het gevaar bestaat altijd dat een bepaalde categorie mensen die een nadeel ervan ondervindt of van een voordeel verstoken blijft naar het Grondwettelijk Hof trekt om die aan te vechten op grond van het gelijkheids- en niet-discriminatiebeginsel uit de grondwet. Voorts beschikken we over een uitgebreid arsenaal van wetten die discriminatie op grond van diverse, almaar verder aangroeiende gronden - intussen al een 30-tal - verbiedt.

Op zich is er niets mis mee dat een samenleving haar graad van beschaving wil afmeten aan de mate waarin het haar minderheden beschermt tegen een meerderheid die alleen handelt in het belang van de gemiddelde burger, en onvoldoende oog zou hebben voor de verrijking van een diverse, moderne samenleving. Dat neemt niet weg dat een beleid altijd zo breed mogelijk afgestemd moet zijn op het algemeen belang van de totale bevolking en dat men zich niet naar eigen goeddunken aan de toepassing van die wet kan onttrekken, zodra men die wet op de een of andere manier als discriminerend ervaart.  

Van discriminatie is alleen sprake als mensen in een gelijkaardige situatie verschillend behandeld worden op grond van een van de bij wet beschermde criteria. Wie gevaccineerd is, bevindt zich echter niet in een gelijkaardige situatie als iemand die dat niet is.

Het recent debat over de vaccinatiepaspoorten is daarvan een treffend voorbeeld. Met zo'n digitaal of papieren ‘attest’ in de hand kan de burger weer zijn volledige vrijheid herwinnen om op café en restaurant te gaan, de wereld rond te reizen en deel te nemen aan massa-evenementen. Hoewel de Europese Unie er alvast een voorzet toe gegeven heeft, is de koudwatervrees bij sommigen zeer groot en heet dat paspoort ‘discriminatoir’ te zijn. Waarom? De tegenstanders halen daarvoor verschillende redenen aan, die echter geen van alle kunnen overtuigen.

Zolang niet iedereen de kans gekregen heeft zich te laten vaccineren, zou de maatschappij in eerste- en tweederangsburgers opgedeeld worden, waarbij alleen de gevaccineerden opnieuw vrij aan het sociaal leven zouden kunnen deelnemen, terwijl wie nog geen vaccin heeft kunnen krijgen vanaf de zijlijn zou moeten staan toekijken. Dat argument gaat alvast tegen het eind van deze zomer op de schop. Tegen dan zou elke Belg de kans moeten gehad hebben zich volledig te laten vaccineren, zodat alleen nog vrijwillig gevaccineerden en niet-gevaccineerden overblijven.  

Cecilia Lahaye.

Van discriminatie is echter alleen sprake als mensen in een gelijkaardige situatie verschillend behandeld worden op grond van een van de bij wet beschermde criteria. Wie gevaccineerd is, bevindt zich echter niet in een gelijkaardige situatie als iemand die dat niet is. En dat op grond van een persoonlijke, vrije keuze die men maakt, niet alleen uit eigenbelang, maar ook uit groepssolidariteit: hoe meer mensen zich laten vaccineren, hoe minder speelruimte voor het virus, hoe beter ook de bescherming voor zij die zich bijvoorbeeld om medische redenen niet kunnen laten inenten.  

De essentie

  • De auteur
  • Cecilia Lahaye is advocaat bij het kantoor Bird & Bird.
  • De kwestie
  • Bij sommigen is de koudwatervrees voor de invoering van een vaccinatiepaspoort zeer groot, en ze bestempelen zo'n paspoort als 'discriminatoir’.
  • Het voorstel
  • De argumenten van de tegenstanders snijden geen hout. Verlies geen kostbare tijd aan een oeverloos debat over een discriminatie die er geen is.

In tegenstelling tot de verplichte kindervaccinaties is het Covid-19-vaccin niet bij wet verplicht. Dat gebrek aan politieke moed om een duidelijk wetgevend kader te creëren kan men betreuren. Maar als de vrije keuze de centrale waarde is in het hele vaccinatiediscours, dan valt in ieder geval niet in te zien hoe de burger die zijn vrije keuze uitoefent zich achteraf kan komen beklagen over discriminatie.

Ticket

Ook het argument dat mensen uit bepaalde sociaal achtergestelde milieus uit onwetendheid of digitale achterstand niet gevaccineerd zouden raken en op die manier indirect gediscrimineerd zouden worden, snijdt geen hout. Als die groepen inderdaad niet bereikt zouden worden, wat in de huidige door sociale en andere media gedomineerde maatschappij bijzonder onwaarschijnlijk lijkt, dan is het de taak van de overheid om die groepen ervan te overtuigen dat in onze samenleving iedereen zijn steentje tot de groepsimmuniteit kan en moet bijdragen.

Een democratische welvaartsstaat als Denemarken ziet geen graten in een coronacertificaat als een nuttig beleidsinstrument. Waarom wij dan wel?

De invoering van een paspoort weigeren omdat ‘niemand veilig is zolang niet iedereen veilig is’ legt een disproportionele en niet te rechtvaardigen last op de burgers die wel hun bijdrage leverden en zo hun ticket naar de vrijheid hebben verworven.

En wat met degenen die om religieuze redenen het vaccin weigeren? In een seculiere maatschappij als de onze waarin kerk en staat strikt gescheiden zijn, staat de godsdienst niet boven de wet. Of iemand al dan niet gevaccineerd is, lijkt me al evenmin te vallen onder het reeds bestaand criterium van ‘de huidige of toekomstige gezondheidstoestand’. Gevaccineerd zijn (of niet) is geen ‘ziekte’ in de zin van de wet en - kwestie van onze volksvertegenwoordigers niet op onverkwikkelijke ideeën te brengen - de invoering van een nieuw discriminatiecriterium zoals ‘vaccinatiestatus’ zal geen zoden aan de dijk van de post-Covid-19-heropbouw zetten.  

Een democratische welvaartsstaat als Denemarken ziet alvast geen graten in een coronacertificaat als een nuttig beleidsinstrument. Waarom wij dan wel? Het laatste wat dit land nodig heeft, is dat nog meer kostbare tijd bij de heropbouw van de economie verloren gaat aan een oeverloos debat over een onbestaande discriminatie bij de invoering van vaccinatie-attesten.  

Cecilia Lahaye

Advocaat bij Bird & Bird

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud