opinie

Van tijdelijke naar structurele maatregelen is van moeten

CEO Verbond van Belgische Ondernemingen

De komende weken moet een trein van structurele ingrepen op gang getrokken worden. De sociale partners hebben daarin een verpletterende verantwoordelijkheid.

De coronacrisis hakt zwaar in op de Belgische economie. De economische krimp in 2020 was zwaar. Een daling van het bruto binnenlands product (bbp) met 7 procent, of bijna 30 miljard euro, is nooit gezien. Ondanks het verwachte herstel dit jaar zitten we midden 2021 nog altijd ongeveer 5 procent onder het niveau van 2019. Volgens de recente studie van het Verbond van Belgische Ondernemingen en Graydon flirt een op de vijf van de gezonde bedrijven met een faillissement als geen stevig solvabiliteitsplan uitgewerkt wordt. Een banenverlies van 100.000 valt in dat geval niet uit te sluiten.

Belangrijke tijdelijke steunmaatregelen van zowel de federale als de regionale overheden hebben ertoe bijgedragen dat de cashbehoeften van zowel bedrijven als werknemers gedekt konden worden. Daardoor kon het faillissementsrisico voor bedrijven in 2020 met bijna de helft verkleind worden. Voor de werknemers werd het inkomensverlies grotendeels geneutraliseerd. De koopkrachtondersteunende maatregelen beliepen ongeveer 9 miljard euro. De steun aan bedrijven en zelfstandigen kan op 7 miljard geschat worden.

Om te garanderen dat de Belgen de nodige skills hebben voor een wereld in verandering is het hoog tijd voor een mentaliteitswijziging.

Leidmotief

Ons land, net zoals vele andere EU-landen, is aanbeland in een nieuwe fase. Hoe kunnen we de postcorona-economie structureel versterken in de plaats van ze tijdelijk aan het infuus te leggen? Van tijdelijke naar structurele ingrepen moet het leidmotief zijn.

De federale regering loste zopas een eerste salvo structurele maatregelen. Het federale aandeel in het Belgische investerings- en herstelplan - 1,25 miljard euro - werd ingevuld met onder meer investeringen in energie (energie-eiland voor de kust), mobiliteit (spoor) en de isolatie van overheidsgebouwen. Daarnaast komt er een transformatiefonds, waardoor privaat spaarkapitaal en de samenwerking tussen de private en de publieke sector mogelijk worden. Een begininzet van 750 miljoen euro kan daardoor opgetild worden naar 2 à 3 miljard euro. Ten slotte wordt het tijdelijke moratorium op faillissementen vervangen door een modernere en economisch efficiëntere versie van het gerechtelijk akkoord.

Dat is een goed begin. Maar het is nu ook echt tijd om een krachtig solvabiliteitsplan uit te werken dat de geleidelijke opdoeking van de liquiditeitsmaatregelen vervangt en een tsunami van faillissementen kan helpen voorkomen.

Groep van 10

Die trein van structurele ingrepen moet in de komende weken verder op gang getrokken worden. De sociale partners - de Groep van 10 - hebben daarin een verpletterende verantwoordelijkheid. Een loonakkoord op maat van wat onze economie aankan, zal het herstel bevorderen. Een akkoord dat de competitiviteit van onze bedrijven ondermijnt, leidt tot banenverlies. Bovendien zijn sterke en concurrentiële bedrijven de beste garantie voor een sterke sociale zekerheid.

Het is beter iets meer geld uit te trekken voor een kleinere groep die het echt nodig heeft, dan een klein bedrag te verspreiden over velen.

Bovendien kan een doelgerichte invulling van de welvaartsenveloppe oplossingen bieden voor de echte schrijnende tekortkomingen in onze sociale zekerheid. In deze coronatijd, waarin de schaarse overheidsmiddelen het best zo efficiënt en doeltreffend mogelijk ingezet worden, is het meer aangewezen de welvaartsenveloppe prioritair in te zetten waar die het grootste armoedebestrijdende effect heeft. Een lineaire verdeling van de schaarse middelen over heel veel uitkeringstrekkers is niet structureel en zeker niet efficiënt. Beter iets meer geven aan een kleinere groep die het echt nodig heeft, dan een klein bedrag verspreiden over velen.   

Nog belangrijker zijn structurele ingrepen om levenslang leren eindelijk ingang te doen vinden. Om te garanderen dat de Belgen de nodige skills hebben voor een wereld in verandering is het hoog tijd voor een mentaliteitswijziging en moet alles in het werk gesteld worden om een cultuur van levenslang leren te stimuleren.

Nachtarbeid

Of nog, structurele hervormingen in de rigide arbeidswetgeving om de e-commerce te laten bloeien in ons land. Zo begint ‘nachtarbeid’ bij ons om 20 uur, in de buurlanden is dat pas om middernacht. Die beperkingen maken dat distributiecentra zich vaak net over de grens, in Nederland, Frankrijk of Duitsland, vestigen.

Het robuuster maken van ons pensioenstelsel vereist niet alleen meer mensen aan de slag, maar ook dat de stelsels voor zelfstandigen, werknemers en ambtenaren dichter naar elkaar toegroeien.

Er liggen nog werven te wachten. De werkgelegenheidsconferentie om de werkgelegenheidsgraad naar 80 procent op te tillen. Of de regionale invulling van het Belgische investerings- en herstelplan. En het robuuster maken van ons pensioenstelsel. Dat vereist niet alleen meer mensen aan de slag, maar ook structurele hervormingen waardoor de pensioenstelsels voor zelfstandigen, werknemers en ambtenaren dichter naar elkaar toegroeien.

Veel werk op de plank. Maar dat structurele ingrepen in de plaats van tijdelijke nodig zijn, staat als een paal boven water.

Pieter Timmermans

CEO van het Verbond van Belgische Ondernemingen

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud