opinie

Verenigde Staten moeten snel openheid en veerkracht terugwinnen

Voorzitter adviesgroep Eurasia Group en GZERO Media en auteur van 'Us vs. Them: The Failure of Globalism'

Het machtigste en invloedrijkste land is vandaag een stuk minder open en stabiel. Dat vergroot het gebrek aan wereldleiderschap, en moet gekeerd worden.

Vijftien jaar geleden schreef ik het boek 'The J Curve: A New Way to Understand Why Nations Rise and Fall'. Ik wou de lezer helpen begrijpen waarom sommige groeilanden blijven groeien, terwijl andere grote sociale onrust kennen. Met alle verdeeldheid in de Verenigde Staten is het tijd om dat instrument los te laten op wat zich afspeelt in de grootste supermacht.

De J-curve geeft het verband weer tussen de openheid van een land (van de politieke processen en het vrij verkeer van mensen, goederen en informatie binnen en over zijn grenzen) en zijn stabiliteit (of zijn instellingen bestand zijn tegen schokken). Landen aan de linkerzijde van de curve zijn stabiel omdat ze gesloten zijn. In Noord-Korea, Cuba en de Golfstaten bijvoorbeeld is weinig of geen competitie in hun politieke systemen. Ze halen lang niet het niveau van de politieke stabiliteit op lange termijn van open landen als Duitsland, Canada, Japan en tientallen andere democratieën. Die landen prijken aan de rechterkant van de curve.

De essentie

  • De auteur
  • Ian Bremmer is voorzitter van de adviesgroep Eurasia Group en GZERO Media en auteur van ‘Us vs. Them: The Failure of Globalism’.
  • De kwestie
  • Het machtigste en invloedrijkste land ter wereld is tegenover 30 jaar geleden een flink stuk minder open en stabiel.
  • De conclusie
  • Dat vergroot het gebrek aan wereldleiderschap en die evolutie moet gekeerd worden.

Een land dat migreert van links naar rechts - van gesloten naar meer open - moet eerst door een periode van instabiliteit. Dat toont de dip in de J-curve. Het gebeurde toen Mikhail Gorbatsjov de Sovjet-Unie opener wou maken of toen Zuid-Afrika zijn Apartheidsregime versoepelde. Sommige landen slagen in die transitie, andere vallen uiteen.

Volwassen democratie

Landen kunnen ook van rechts naar links schuiven. Ondanks Donald Trumps weigering om zijn verlies toe te geven na de verkiezingen van 2020, de mislukte opstand aan het Capitool op 6 januari en het ongeloof bij veel Amerikanen dat Joe Biden echt de verkiezingen had gewonnen, blijven de VS een volwassen democratie, aan de rechterkant van de curve. Het land stond op geen enkel moment op de rand van de dictatuur. De Amerikaanse instellingen bewezen nog maar eens hun schokbestendigheid. Het leger blijft politiek neutraal en het gerecht heeft betwistingen van de verkiezingsresultaten naar de wet behandeld.

Toch zijn de VS minder open en minder veerkrachtig geworden, naarmate de legitimiteit van andere instellingen is beginnen te eroderen. Het vertrouwen in verkiezingsuitslagen, de meest fundamentele bouwsteen van de democratie, kreeg een serieuze knauw.

Er waren plausibele beschuldigingen over Russische inmenging in de verkiezingen van 2016. Trumps aantijgingen dat 3 miljoen Amerikanen toen onwettig hadden gestemd op Hillary Clinton waren op niets gebaseerd. Ook zijn beschuldiging dat kiesfraude hem in 2020 van de overwinning had gehouden was gebaseerd op los zand. Desinformatie in de traditionele en de sociale media maakte het nog erger. Dat alles heeft het vertrouwen in de integriteit van verkiezingen meer ondermijnd dan om het even welke gebeurtenis de voorbije 140 jaar.

Er is effectief macht verschoven van het parlement naar de uitvoerende macht. Dat blijkt uit de enorme hoeveelheid presidentiële ‘executive orders’ die Obama, Trump en Biden hebben uitgevaardigd.

Populair is het Congres al lang niet meer, maar de hyperpartijdige taal en het voorspelbare stemmen volgens de partijlijn halen het geloof onderuit dat het parlement kan en wil handelen in het belang van alle Amerikanen. De politici moeten ook constant op zoek naar geld. Dat er geen transparantie is over waar dat geld vandaan komt, helpt zeker niet.

Dat een resem ex-politici bovendien bedrijfslobbyist worden, stookt het cynisme van de kiezer op. De extreme politieke polarisatie heeft twijfel gezaaid of het parlement wel in staat is om de regering of zijn eigen leden beter te controleren. Het chronische onvermogen van het parlement om deugdelijke wetgeving erdoor te krijgen heeft ook effectief macht verschoven naar de uitvoerende macht. Dat blijkt uit de enorme hoeveelheid presidentiële ‘executive orders’ die Obama, Trump en Biden hebben uitgevaardigd.

Media

Ten slotte is er het groeiende gebrek aan respect voor de media. In elke open maatschappij kunnen eerlijke en beslagen journalisten gezagsdragers voor hun verantwoordelijkheid plaatsen. Jammer genoeg wordt de polarisatie die de Amerikaanse politiek besmet weerspiegeld in de marktplaats der ideeën.

De drang van media om marktaandeel te veroveren vernietigt bij miljoenen Amerikanen de geloofwaardigheid van veel journalistiek werk. Journalisten worden door velen gezien als de propagandisten van de partijen. De sociale media versterken die verdeeldheid langs partijlijnen nog met desinformatie die de normen van de mainstreammedia niet haalt. Tot de desinformatie zelf nieuws wordt, en de mainstreamjournalisten aan ambtsdragers moeten vragen om dat nieuws te becommentariëren…

De Amerikaanse instellingen hebben onder Trump hun weerstand bewezen. De Amerikaanse rijkdom en technologische voorsprong tegenover een groot deel van de wereld is toegenomen.

Door al deze evoluties ziet de Amerikaanse J-curve er anders uit dan 30 jaar geleden. De Amerikaanse instellingen hebben onder Trump hun weerstand bewezen, en de Amerikaanse rijkdom en technologische voorsprong tegenover een groot deel van de wereld is toegenomen. Die positieve evolutie maakt Amerika stabieler op elk niveau van openheid. Maar de VS worden almaar meer gepolariseerd. Dat verergert de politieke verlamming en duwt het land toch naar beneden op de J-curve.

De VS zijn lang niet het enige land dat geplaagd zit met een bitter verdeeld electoraat, een cynische publieke opinie, ongelijkheid, partijdige journalistiek en structureel racisme. Maar onder ‘s werelds rijkste democratieën zijn die problemen het grootst in de VS. Als het machtigste en invloedrijkste land meer en meer verdeeld en disfunctioneel wordt, vergroot dat het gebrek aan wereldleiderschap.

De VS moeten hun val op de J-curve snel keren. Zo niet zullen we allemaal de gevolgen dragen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud