opinie

Verkeerde aanpak energiecrisis leidt tot langere stagnatie

Hoofdeconoom BNP Paribas Fortis

Beter dan de energiefactuur te willen verzachten, is solidair inzetten op energiebesparingen en -investeringen. Hoe langer we dralen, hoe groter de kans op een lange periode van stagflatie.

Alles kan beter, ook Ursula von der Leyens State of the Union van vorige woensdag. Uw Koen 'Churchill' De Leus, een verre neef van de legendarische Britse oorlogspremier, zou zijn boodschap van eenheid en solidariteit anders hebben gebracht.

Beste EU-burgers,

Een oorlog woedt op Europese bodem. Europeanen ontwaakten ontzet door wat ze zagen. Geschokt door het oplevende en meedogenloze gezicht van het kwaad. Achtervolgd door de geluiden van sirenes en de pure wreedheid van de oorlog. Ze delen hun ontzetting, zijn solidair in hun veroordeling.

De moeilijke tien jaar waar premier Alexander De Croo naar verwees, zijn niet onrealistisch.

Bommen blijven ons gespaard. Maar let op, beste burger, pijnloos wordt de strijd niet. Vladimir Poetin maakt misbruik van onze energieafhankelijkheid. Die man bedreigt onze manier van leven. Hij zaait tweedracht tussen de lidstaten. Rusland bedreigt onze democratie.

Wat staat ons te wachten? Bloed, zweet en tranen!

De essentie

  • De auteur
    Koen De Leus is hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis.
  • De kwestie
    In de State of the Union van Commissievoorzitster Ursula von der Leyen werd het fundamentele probleem van de energiecrisis - de vraag in lijn brengen met het aanbod - slechts zijdelings behandeld.
  • Het voorstel
    Solidariteit en oproepen tot zuinigheid moeten de kern vormen van Europa's antwoord op Poetins chantage. Niet de 142 miljard euro om de pijn te verzachten.

Samen gaan we deze energiecrisis aan. De winter wordt lang en grauw. De gaskraan gaat dicht. Energieprijzen zullen de pan uitrijzen. Goedkoop gas komt nooit meer terug.

Is er dan niets dat we kunnen doen? Toegeven aan Russische chantage zeker niet. Die ex-partner van ons is onbetrouwbaar tot op de graat.

Uw leiders staan aan uw zijde. Onze Unie zal geld vinden om uw pijn te verzachten. Wij verdelen de lasten, evenredig en rechtmatig, onder alle lidstaten, alle bedrijven, en alle burgers. We laten niemand achter.

Meer nog: we maken van deze crisis een opportuniteit. Samen, mijn EU-medeburgers. Samen versnellen we de energietransitie. Door onverschrokken te investeren bouwen we het belang van hernieuwbare energie uit: op alle daken zonnepanelen, op elke berg windmolens.

Aanvankelijk zal dat niet volstaan. Daarom zetten we alle beschikbare energieproductiemiddelen in, van de Duitse kerncentrales tot het Groningse gas. Alle taboes gaan overboord. Zo kunnen we ieder van u verwarmen.

We kunnen dit niet alleen. Iedereen strijdt mee, u ook. We vragen slechts één, maar zo belangrijk, ding: wees zuinig! We moeten energie besparen, wij allemaal, ook de bedrijven en alle lidstaten van de EU. Alleen zo vermijden we pijnlijke rantsoeneringen. Het gas dat u bespaart, houdt andere gezinnen warm. Uw minderverbruik houdt bedrijven elders draaiende.

Beste EU-burger, de vijand treft ons waar het pijn doet. Maar we hebben uit eerdere crisissen geleerd: we komen er telkens sterker uit. Schouder aan schouder staan we in deze strijd. Solidair smijten we de kettingen van onze energieafhankelijkheid af. Samen vechten we voor onze democratie.

Dit zijn wij op ons best: een Unie van standvastigheid, strijdvaardigheid en solidariteit.

Ik dank u!

Solidariteit en een oproep tot zuinigheid moeten het speerpunt zijn van het Europese antwoord op Poetins chantage, niet 142 miljard euro om de pijn te verzachten. Het fundamenteel probleem - de vraag in lijn brengen met het aanbod - werd slechts in de marge aangehaald.

Een grote gelehesjesbeweging zou een versnelde energietransitie ondermijnen.

De beslissing van veel lidstaten om de prijsstijgingen te beperken zou begrijpelijk zijn als de hoge gasprijs een tijdelijk probleem was. Dat is het niet. De moeilijke tien jaar waar premier Alexander De Croo (Open VLD) naar verwees zijn niet onrealistisch. Naast periodieke tekorten aan fossiele brandstoffen, zal schaarste aan andere grondstoffen die noodzakelijk zijn voor de energietransitie leiden tot prijsschokken. De investeringsuitgaven van de grondstoffenproducenten staan op hun laagste niveau in 20 jaar. Minder verbruiken is de enige manier om het Russische gas te vervangen.

Natuurlijk moeten de kwetsbaarste burgers beschermd worden. Een grote gelehesjesbeweging ondermijnt een versnelde energietransitie. In heel veel lidstaten blijven de maatregelen echter te algemeen. In juli berekende de Nationale Bank voor België 3,8 miljard euro aan energiekostenverlagende maatregelen. Daartegenover stond één honderdste, 38 miljoen euro, om de energieconsumptie te drukken. Ondertussen overschrijdt het totale pakket aan geplande en geïmplementeerde maatregelen meer dan 6 miljard euro.

Rente versus stimuli

De fiscale gulheid van de lidstaten staat haaks op de rentestijgingen. De Europese Centrale Bank probeert de economie af te koelen en de inflatie(verwachtingen) in te dijken. Maar als de overheid iedereen compenseert, vertraagt de groei en het energieverbruik amper. De gasprijs blijft hoog, de ECB houdt de rente langer hoog.

We kiezen beter voor de korte pijn. De oplossing is een Europees project dat het algemeen belang beoogt, met een eengemaakt elektriciteitssysteem en een versnelde transitie naar energieonafhankelijkheid.

Na de Grote Financiële Crisis bespaarden overheden overmatig met tegelijkertijd ultralage rentevoeten. Die combinatie leidde tot een bijzonder traag herstel. Vandaag duwen het soepele budgettaire en het strakke monetaire beleid ons naar een langere periode van stagflatie. Het begrotingstekort en de rente blijven hoog en de schulden lopen verder op. De obligatiemarkten protesteren vroeg of laat. Een schuldencrisis dreigt. De renteverschillen tussen de lidstaten noteren opnieuw dicht bij hun hoogste niveau sinds de start van covid.

We kiezen beter voor de korte pijn. De oplossing is een Europees project dat het algemeen belang beoogt, met een eengemaakt elektriciteitssysteem en een versnelde transitie naar energieonafhankelijkheid. Het vergt veel investeringen, solidair energie besparen en het laten varen van taboes. Dat is veel beter dan blijven aanmodderen, afhankelijk blijven en diepe financiële putten graven.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud