opinie

Vraag de experts op de vloer eens om onderwijsraad

Alle ‘belangrijke visies’ op ons onderwijs komen van boven en gaan voorbij aan de echte expertise: die van de duizenden leraren en directeuren in het onderwijsveld.

Door Tom Cox, directeur Scholen Kindsheid Jesu , Hasselt

Geen halve dag gaat voorbij of er staat wel iemand recht om een oordeel te vellen over het onderwijs. Voor de ene is onderwijs gedegradeerd tot een soort pretpedagogie, anderen zien dan weer alle heil in een staatspedagogie met een aanpak via centrale examens. Iedereen lijkt wat onderwijs betreft betrokken partij en pretendeert op basis van enige ervaringsdeskundigheid zelfs met de nodige expertise te kunnen oordelen en adviseren. Bijgevolg wordt de ene na de andere ‘belangrijke’ visie te berde gebracht.

©rv

Intussen wordt achteloos voorbij gegaan aan het werk van die duizenden leraars en directeuren die dagelijks passioneel en resultaatgericht werken met en voor kinderen en jongeren. Deze mensen ‘in het veld’ zijn de échte experts. Zij weten waar we staan vandaag en zij kunnen beter dan wie ook inschatten wat er best gebeurt de komende jaren. Je kan dus niet voorbij gaan aan hun analyse van de toestand van ons onderwijs, aan hun ideeën en voorstellen van aanpak.

Die analyse maakt duidelijk dat de onderwijssystemen in onze razendsnel evoluerende samenleving er niet meer voldoende in slagen om alle jongeren die vandaag op de schoolbanken zitten mee te nemen in een zinvol en effectief leerproces. Menselijke mogelijkheden lijken immers oneindig, multiculturaliteit neemt toe, technologische ontwikkelingen volgen mekaar in sneltempo op en vormen van leren zijn niet meer eenduidig. 

Teveel leerlingen voelen zich niet meer aangesproken, teveel leraars hebben het moeilijk om in hun job tegemoet te komen aan de nieuwe uitdagingen

Vele scholen worstelen hiermee. Ze willen heel graag aan de slag met en in die grote diversiteit, maar zien niet altijd hoe. Teveel leerlingen voelen zich niet meer aangesproken, teveel leraars hebben het moeilijk om in hun job tegemoet te komen aan de nieuwe uitdagingen.

Dat ons onderwijs de voorbije jaren, goed bedoeld, erg focuste op de leerlingen die zogenaamd moeilijk mee konden, is ongetwijfeld een bijkomende oorzaak voor het probleem. Ongewild ging een leraar zich daardoor richten naar een soort ‘gemiddelde leerling’. Waardoor andere groepen leerlingen op hun honger bleven zitten.

Taal

Dat evenwicht moet hersteld worden. De lat moet hoog liggen voor iedere jongere, zowel voor kennisverwerving als naar competentie-ontwikkeling. Structureel inzetten op taal, en dat zowel in het kleuter-, basis- als secundair onderwijs is daarvoor absoluut nodig. Mogelijkheden scheppen voor een individueel gerichte benadering, telkens wanneer nodig geacht, zowel voor leerlingen met leernoden als voor leerlingen met leerruimte is daarbij onmisbaar.

Daarvoor is ook een nog betere omkadering nodig, opdat leraars beter ondersteund worden om leerlingen met bijzondere noden in de meest inclusieve onderwijscontext te kunnen les geven. Ook een meer flexibele organisatie van scholen kan leraars meer dynamische mogelijkheden geven om hun job uit te oefenen.

Laat leerkrachten, in plaats van louter ‘uitvoerende krachten’ te zijn, actief betrokken worden bij het uitzetten van het schoolbeleid en het uittekenen van de schoolorganisatie

Laten we de expertise van die duizenden mensen in het onderwijsveld inschakelen. Laat leerkrachten, in plaats van louter ‘uitvoerende krachten’ te zijn, actief betrokken worden bij het uitzetten van het schoolbeleid en het uittekenen van de schoolorganisatie. Scholen worden dan horizontale organisaties met een hoge mate van betrokkenheid van leerkrachten, die het als hun persoonlijke verantwoordelijkheid zien het schoolbeleid in de klaspraktijk te realiseren. De leraars werken in dit concept mee aan de onderwijsontwikkelingen van de school en worden op die manier ook (mede)eigenaar van het schoolproject.

Scholen en leraars zullen daadkrachtiger worden omdat ze in een continue groei zitten. Leerlingen straks op hun maat laten leren in dynamische en flexibele leeromgevingen versterkt hun leerprocessen. Ze hebben positieve onderwijsloopbanen en zitten volledig ‘in’ hun talent.

Ons onderwijs zal een aantal groeispurten moeten realiseren. Dit hoeft geen onmogelijke opdracht te zijn, de dynamiek is er nu al in het hart van ons onderwijs, op de klasvloer. Heel wat scholen zetten vandaag al stappen, heel wat individuele leraars kijken vandaag al breed naar de leerling en zijn leren, waardoor ze tot goede resultaten komen. Het is de uitdaging om vanuit deze dynamiek in het veld te versnellen en scholen en leraars te ondersteunen om een kwalitatief hoog niveau ten volle te kunnen realiseren. 

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud