opinie

We hebben nieuwe inflatie-indicatoren nodig

De standaardindicatoren om de inflatie te voorspellen worden het best uitgebreid met indicatoren over logistieke ketens en de beschikbaarheid van grondstoffen, halffabricaten en energie.

De wereldeconomie staat al een tijdje op haar kop, de voorbije twee jaar vooral door de coronapandemie. Andere gebeurtenissen zoals de brexit, de blokkade van het Suezkanaal door het containerschip Ever Given, de chiptekorten, de energiecrisis en de oorlog in Oekraïne gooiden olie op het vuur.

Beschouw logistiek en toeleveringsketens niet alleen als transport. Ze zijn een sleutel om onze maatschappij ecologisch en economisch te verduurzamen.

Macro-economisch lijken we al meer dan tien jaar in een omgeving te zitten waarin sommige economische basisprincipes niet altijd meer stroken met de realiteit. Zo wordt sinds de bankencrisis in 2008-2009 en de eurocrisis in 2010-2011 onophoudelijk geld gepompt in het economische systeem. Die geldtsunami, gecombineerd met negatieve rentes en een soepel kredietbeleid van de westerse nationale banken, leidde een decennium tot een lage rente en inflatie.

Enkele ‘haviken’ in de Europese Centrale Bank waarschuwden meermaals voor inflatie. Alles bleef echter stabiel en rustig. Zowel bedrijven als gezinnen investeerden en consumeerden er lustig op los. De beurzen, de crypto’s, de woningprijzen en de overnamemarkt floreerden.  

De essentie

  • De auteurs
  • Wouter Dewulf en Roel Gevaers zijn professor transporteconomie en e-commerce aan de Universiteit Antwerpen.
  • De kwestie
  • De standaardindicatoren om de inflatie te voorspellen moeten uitgebreid worden.
  • Het voorstel
  • Voeg indicatoren toe die betrekking hebben op logistieke ketens en de beschikbaarheid van grondstoffen, halffabricaten en energie.

'Het basisprincipe dat geld bijdrukken altijd tot inflatie leidt, geldt niet meer helemaal', hoorde je andere economen wel eens zeggen. De geldcreatie was al bijna een decennium aan de gang zonder merkbare invloed op de rente en inflatie. Zetten we de theorieën van de vooraanstaande econoom Irving Fisher dan toch bij het huisvuil?

Kentering

Sommige experts hameren erop dat die hoge inflatie het gevolg is van de jarenlang met geldcreatie ‘gedopeerde’ westerse economieën. Wij menen dat de inflatie vandaag vooral wordt bepaald door de beschikbaarheid van grondstoffen en halffabricaten, de flexibiliteit van de logistieke ketens en de beschikbaarheid van brandstoffen op korte termijn.

Wij stellen voor om de klassieke macro-economische indicatoren die vaak worden gebruikt om de inflatie te voorspellen uit te breiden met indicatoren gelinkt aan logistieke ketens en de beschikbaarheid van grondstoffen, halffabricaten en energie. De recente significante prijsstijgingen zijn in vele gevallen deels terug te brengen tot een aantal gebeurtenissen die puur te maken hebben met logistiek en de toeleveringsketen. Het stond in de sterren geschreven dat ze gingen leiden tot productschaarste, met prijsstijgingen van vooral grondstoffen en halffabricaten, en een domino-effect op het algemene prijspeil als gevolg.

De coronapandemie was een katalysator die veel trends in de toeleveringsketens en de logistiek heeft versneld.

De coronapandemie wordt vaak aangewezen als oorzaak van de verstoringen van de toeleveringsketens. Wij vinden dat de coronapandemie vooral een katalysator was die zwakke schakels heeft blootgelegd en veel trends in toeleveringsketens en logistiek heeft versneld.

Trendy, gangbare praktijken zoals ‘offshoring’ en ‘global sourcing’ (wereldwijd inkopen) hebben vaak tot lagere kosten geleid, maar de toplui in de bestuurskamers zijn het nu wel eens dat ze ook aanvoerrisico’s inhouden. Die praktijken worden nu beperkt, met duurdere producten en inflatie als onmiddellijke gevolgen.

Er heersen enorme aanvoer- en producttekorten van microchips, hout, metalen, bouwmaterialen, chemicaliën voor verf... Maar ook de aanvoer van basisproducten als papier en karton en verschillende voedselproducten zoals graan en bakolie staan onder druk.

Typisch aan die tekorten is dat ze zich niet onmiddellijk in heel de keten vertalen in hogere prijzen. Ze sijpelen slechts stelselmatig door. Dat is vaak het gevolg van de termijncontracten die bedrijven met elkaar sluiten, maar ook van de stapsgewijze verandering van de machtsbalans tussen leverancier en koper.

Zware investeringen

Een extra factor die de prijzen hoger duwt, is de vergroening die de maatschappij en vooral de logistieke ketens nog moeten ondergaan. Een simpel voorbeeld: een elektrische vrachtwagen is vandaag ongeveer vier keer zo duur als een dieseltruck. Daarin is de kostprijs van de oplaadapparatuur niet eens inbegrepen. Vanaf 2025 verplichten Londen, Parijs en veel Nederlandse steden logistieke voertuigen met nuluitstoot. Die zware investeringen zullen gebeuren, en op middellange termijn worden ze zeker ook deels aan de consument doorgerekend.

We moeten nu werk maken van robuuste, kortere én groenere ketens.

We gaven het in een opiniestuk anderhalf jaar geleden al aan: logistieke ketens worden korter en groener, maar ook duurder. Onze samenleving en onze economie zullen de komende decennia vooral worden gekenmerkt door hoe de logistieke ketens van grondstoffen en halffabricaten zich beschermen tegen extreme schokken. Enkele opties zijn kortere ketens, meer lokale productie en een stevig uitgewerkt plan B. Maar daar hangt vaak een steviger prijskaartje aan.

Daarom onze oproep: beschouw logistiek en toeleveringsketens niet alleen als transport. Ze vormen een belangrijke sleutel om onze maatschappij ecologisch en economisch te verduurzamen. Als we het goed aanpakken, hoeft dat op langere termijn niet per se erg veel meer te kosten. Dan moeten we nu wel werk maken van robuuste, kortere én groenere ketens. Innovatie kan ons daarbij helpen. Een lagere energieprijs ook, maar reken daar toch niet te veel op.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud