opinie

Wie paleizen en parken volledig voor zich wil, moet die maar kopen

Er moet transparantie komen over de publieke financiering van het koninklijk vastgoed. Ook een publiek investeringsplan van de Koninklijke Schenking is nodig. Zo komt er inzicht in de onderhouds- en restauratiewerken en de financiering uit eigen en/of publieke middelen. Bovenal moeten de regels over het gebruik van het koninklijk patrimonium gemoderniseerd worden.

Onlangs werd bekend dat de Amerikaanse acteur Ben Affleck een film over de Belgische koning Leopold II zal maken. De film zal gebaseerd zijn op het boek van Adam Hochschild dat de verschrikkingen van Leopold II’s optreden in zijn privé-kolonie Congo documenteert en zal ongetwijfeld ook in België opnieuw aanleiding geven tot discussie over de erfenis van Leopold II. Het is een prima gelegenheid voor herinneringseducatie door het vernieuwde Koninklijk Museum voor Midden-Afrika en voor een discussie over institutioneel racisme. En het is ook het moment om een stap verder te gaan in de transfer van de eigendommen van Leopold II aan de Belgische bevolking. De Koninklijke Schenking moet worden gemoderniseerd.

©Thierry du Bois

De schenkingen van Leopold II zijn niet weg te denken uit Brussel, ook niet uit mijn leven. Ik ben getrouwd in het Koloniënpaleis in Tervuren en nam de gasten mee met de tram langs de Tervurenlaan. Er gaat geen week voorbij zonder een passage in het Dudenpark in Vorst. We gaan er joggen, de kinderen gaan er met de klas op herfstwandeling en sleeën er ’s winters van de hellingen en bar Emile is de ideale familie-hang out in de zomer. Vroeger gebeurde dat alles in het zicht van Leopold II, die vanop de hoogte neerkeek op het justitiepaleis, maar zijn buste is twee jaar geleden verdwenen. Hij wordt niet gemist.

Het Dudenpark wordt sinds 2006 beheerd door het Brussels Instituut voor Leefmilieu, gedeeltelijk vergoed door de Koninklijke Schenking. Maar het park blijkt een uitzondering te zijn, blijkt uit het Immo Royal-onderzoek dat gisteren in De Tijd verscheen. Terwijl het eigenlijk de norm zou moeten zijn: open voor publiek, onderhouden door de overheidsdiensten, op kosten van de Koninklijke Schenking.

Als de royals of de staat geen gebruikmaken van het patrimonium, moet het openstaan voor het publiek.

Het Dudenpark is een van de parken die van Brussel de negende groene stad in Europa en de 27ste in de wereld maakt. Alleen, bijna al het groen is geconcentreerd in het oosten. Het lager gelegen, westelijke, jongere en armere deel van Brussel heeft veel minder groenruimte. Laat daar nu net een park liggen, ommuurd en met prikkeldraad afgezet, een tuin van 120 hectare voor negen mensen, onderhouden door ons allemaal. Een park van de Koninklijke Schenking, rond het kasteel van Laken.

De voorwaarden van de Koninklijke Schenking waren dat de eigendommen niet verkocht mogen worden, dat het uitzicht bewaard moet blijven en dat een deel ter beschikking moet staan van de troonopvolgers. Prima. Het is tijd om dat koninklijke deel tot het strikt noodzakelijke te beperken en de eigendommen in regel open te stellen voor het publiek. Als we ervoor moeten betalen, mogen we er ook in.

Kopenhagen

De Belgische koninklijke familie is verre van de rijkste in Europa en evenmin de duurste voor de belastingbetaler. Ze is bovendien aan een succesvolle modernisering bezig. Getuige de evenementen naar aanleiding van de 18de verjaardag van kroonprinses Elisabeth. Met deze royals hebben we het goed. Maar het kan nog beter. De Zweedse koning Carl Gustaf heeft het aantal prinsen en prinsessen die vergoed worden voor officiële functies beperkt tot wie ook kans maakt voor troonopvolging. De Deense koninklijke familie woont in Kopenhagen - de groenste stad van Europa - in Amalienborg, een complex van vier paleizen gelegen aan een openbaar plein en park. De tuinen van hun zomerresidenties zijn enkel gesloten voor het publiek tijdens hun verblijf. We kunnen nog leren van de populaire Scandinavische koningshuizen.

Het gebruik van het koninklijk patrimonium voor koninklijke of publieke functies moet in tijd en plaats beperkt worden.

Er zijn nieuwe regels nodig voor het beheer van het koninklijk patrimonium door de Koninklijke Schenking. Transparantie over de onrechtstreekse publieke financiering van het koninklijk vastgoed is het minste. We moeten verder gaan. Er is nood aan een publiek investeringsplan van de Schenking dat inzicht verschaft in de noodzakelijke onderhouds- en restauratiewerken en de financiering ervan uit eigen en/of publieke middelen.

Bovenal moeten de regels over het gebruik van het koninklijk patrimonium gemoderniseerd worden. Het gebruik voor koninklijke of publieke functies moet in tijd en plaats beperkt worden. Wanneer de royals of de staat geen gebruikmaken van het patrimonium, moet het openstaan voor het publiek. Als ze paleizen en parken permanent voor zich willen, moeten ze die kopen. Dat lijken mij gezonde regels voor koninklijk patrimonium in de 21ste eeuw.

Lees verder

Tijd Connect