opinie

Zorgpersoneel noch belastingbetaler wordt beter van Sinterklaaspolitiek

De politiek deelt aan de lopende band ondoordachte cadeaus uit. Uiteindelijk betaalt de hardwerkende middenklasser de rekening. Als we zo doorgaan, kunnen we elk relancebeleid meteen op onze buik schrijven.

Stel: u bent verpleegkundige en u hebt maanden hard gewerkt tijdens de coronapiek. U ijvert er terecht voor dat grondig wordt nagedacht over hoe uw beroep sterker en aantrekkelijker kan worden gemaakt. Wat extra netto elke maand is daarbij best redelijk. Wat krijgt u? Een eenmalige bon van 300 euro om op restaurant te gaan. Net zoals uw niet onaardige verdienende collega-arts, die met corona weinig te maken had.

Dat is de manier waarop socialisten een overwinning voor het zorgpersoneel claimden. Verbetering van het zorgberoep op lange termijn? Noodzaak? Betaalbaarheid? Overleg met sector? Allemaal niet van tel. Sinterklaas is in het land en hij strooit gretig met belastinggeld. Helaas tekenend voor wat al een tijdje aan de gang is. We zijn onze relance op alle vlakken vakkundig de nek aan het omwringen. De brave belastingbetaler betaalt de rekening.

Het begon allemaal met de demarche van PTB/PVDA eind vorig jaar. Toen werd op een bierviltje 400 miljoen euro aan de noodbegroting toegevoegd. Niemand die enig idee had waar die vandaan moest komen. De overheid kan oneindig veel uitgeven, redeneert links. Dat wordt akelig in de praktijk omgezet. In volle coronatijden was er ruimte voor 190 miljoen euro voor pensioenen van mijnwerkers (Kamer) en 110 miljoen treintickets, als cadeau aan de NMBS (superkern). De Kamer en de volmachtenregering werden zo een triest variété-Sinterklaastheater.

Sinds de exitperiode is er een irrationele uitgavenregen losgebroken waarbij alle begrotingslogica zoek is.

Het Vlaamse niveau is ook niet zonder zonden. In enkele uurtjes worden nooddecreten door de plenaire vergadering van het Vlaams Parlement gejaagd die tientallen miljoenen euro aan de teller toevoegen. Elk met zijn eigen rechtvaardige logica, maar zonder eenduidig geheel. We werken dan wel niet met volmachten, superkernen of 'alternatieve meerderheden': de budgettaire logica wordt in naam van corona ook al te makkelijk overboord gegooid. Deze week stemden we over een begrotingscontrole waar het woord corona niet in voorkwam. De weken ervoor deelden we wel gretig noodbudgetten uit via een provisie. Waarom inkomsten en uitgaven niet in één relancebeleid koppelen? 

In het begin van de lockdown moest snel gehandeld worden. Die echte noodmaatregelen waren uitstekend. Van technische werkloosheid, economische waarborgen, hinderpremies tot covidsteun voor mensen met een beperking. Toegegeven, het was met de helikopter. Hadden we een digitale overheid het jaar 2020 waardig, dan kon het waarschijnlijk gerichter. Maar het deed zijn werk. Sinds de exitperiode is echter een irrationele uitgavenregen losgebroken waarbij alle begrotingslogica zoek is. De tijd dat we ons daar stilaan zorgen over moeten maken is voorbij. We moeten ons daar extreem grote zorgen over maken. Om twee redenen.

Facturen

Eén: de factuur moet ooit betaald worden. Linkse politici verkondigen openlijk dat de overheid in deze tijden van lage rente oneindig veel geld kan uitgeven. De Europese Centrale Bank dekt dat wel, is de redenering, zonder dat ze goed weten hoe dat precies allemaal werkt. Econoom Peter De Keyzer legde al uit waarom dat een onverantwoorde aanpak is. Hadden we de euro niet, dan waren we al ten prooi gevallen aan de economische storm. Onze munt was onderuitgegaan, met alle welvaartsverlies tot gevolg.

De euro en de lage rente zijn echter geen medicijn voor alles. De sterkte van de economie samen met schuldbeheersing blijft de welvaart in een land bepalen. Je kan geen Zweedse welvaartsstaat blijven betalen met een Italiaans begrotingsbeleid. Op een bepaald moment knakt daarbij de verdraagzaamheid van zuinige EU-lidstaten. Dan wordt het kiezen: extreem hard bezuinigen op onze overheidsuitgaven, inclusief de sociale zekerheid, of nieuwe belastingen? Waarschijnlijk zelfs een mix van beide. De hardwerkende Vlaming betaalt dan het gelag. En weet u waar diens naam nooit in voorkomt? Het selectieve Sinterklaasboek waaruit nu alle politieke cadeaus worden uitgedeeld.

We zijn als de biggetjes met een wankel hutje die tijdens de storm in het stenen huisje van de derde gaan schuilen. Terwijl we dat doen, blijven we geld uitgeven. Ooit stopt de gastvrijheid van het derde biggetje.

Zowel Vlaams als federaal moet de dekmantel van de budgettaire noodsituatie zo snel mogelijk afgeschaft worden

Twee, waarschijnlijk nog erger: we mogen het relancebeleid stilaan op onze buik schrijven. Er gaan gewoonweg geen middelen voor zijn. Alles zal opgesoupeerd zijn aan de ondoordachte Sinterklaaspolitiek die we nu voeren. De eerste zwaailichten zullen aangaan als de echte schok op de overheidsinkomsten zichtbaar wordt, lokale besturen eerst. We hebben veel mooie relancecomités opgericht met ronkende namen. Helaas: als we verder doen als nu, zal gauw blijken dat voor al hun ambitieuze plannen nul middelen zijn. Een investerings-new deal-huppeldepupbeleid van 192 miljard euro? Forget it.

Er is nu nood aan één ding: zowel Vlaams als federaal moet de dekmantel van de budgettaire noodsituatie zo snel mogelijk afgeschaft worden. Dat betekent: ophouden met in plenaire vergaderingen of superkernen monsteruitgaven erdoor te rushen. Alleen om toch maar dat éne filmpje op Facebook te posten. Rationeel begrotingsbeleid voer je niet met een tapijtenhandel van Marrakesh of door allianties te sluiten met de extreme partijen.

De budgettaire safeguards - zoals adviezen van het Rekenhof en behandeling in de commissie Financiën- moeten vandaag nog in ere hersteld worden. Uitgaven moeten opnieuw gekoppeld worden aan inkomsten en een meerjarentraject.

De enige Sinterklaas die nu nog cadeaus mag uitdelen, komt pas op 6 december.

Lees verder

Gesponsorde inhoud