opinie

Alle bedrijven gelijk voor de fiscus

De experts van het schaduwkabinet van De Tijd fileren de politieke actualiteit en geven goede raad indien nodig. Michel Maus, schaduwminister van Fraudebestrijding, analyseert de Europese veroordeling van de Belgische fiscale rulings.

©BELGA

De Europese Commissie heeft maandag beslist dat de Belgische ‘overwinstrulings’ voor multinationals verboden staatssteun zijn. Via de deals kunnen internationaal opererende bedrijven een belastingvrijstelling krijgen op een deel van hun Belgische winst. De achterliggende reden is dat de Belgische winst deels te danken is aan de internationale activiteiten van het bedrijf. De omvang van de vrijstelling moet worden besproken met de fiscus en kan volgens bepaalde bronnen oplopen tot 82 procent. Dat het systeem de facto enkel openstaat voor multinationals en niet voor de lokale Belgische bedrijven is volgens Europees commissaris voor Mededinging Margrethe Vestager marktverstorend.

De Europese beslissing sloeg in als een bom. De consensus is dat ze nefast is voor de reputatie van ons land als betrouwbaar investeringsland. De gedwongen opzeg van fiscale rulings onder Europese druk zal leiden tot een juridische chaos waar niemand mee gediend is. Het aantrekken van buitenlandse investeringen kan pas als je rechtszekerheid kan aanbieden.

Het moet wel worden gezegd dat België - de regering-Verhofstadt II - de blamage had kunnen vermijden door eerst het fiat te vragen van Europa, wat eigenlijk verplicht is als je staatssteunproblemen verwacht. Ondertussen heeft de federale regering zijn Europese les al wat geleerd en de invoering van de karaattaks gekoppeld aan een Europese go. De Vlaamse regering speelt dan weer met Europees vuur door een Turteltaks in te voeren, waarbij de grootste dertig verbruikers van elektriciteit van de belasting worden uitgesloten omdat ze zijn aangesloten op het hoogspanningsnet.

Wat ook niet te ontkennen valt: het systeem leidt tot een substantieel verschil in belastingdruk tussen multinationals en lokale bedrijven. The New York Times berichtte deze week dat de Belgische tak van AB InBev dankzij de overwinstruling in België uiteindelijk slechts 4 procent belasting heeft betaald op 60 miljoen euro winst. Dat is onmogelijk voor een lokale Belgische brouwer die dus door het rulingsysteem substantieel fiscaal maar ook economisch wordt benadeeld. Je kan hier dan ook gerust spreken van een beleid van twee fiscale maten en gewichten.

En dus stelt zich de vraag of België de overwinstruling koste wat het kost moet verdedigen voor het Europees Hof van Justitie? De voorstanders van het systeem menen van wel. Zij vinden dat fiscale voordelen een internationale noodzaak zijn om buitenlandse investeerders aan te trekken, wat vervolgens leidt tot veel tewerkstelling en veel kmo’s in de slipstream van multinationals doet overleven. De tegenstanders van zulke fiscale voordelen wijzen dan weer op de fiscale onderwaardering van kmo’s en op het economisch belang van de onderbuik van onze economie. En ook zij hebben een punt. Kmo’s stellen 70 procent van de mensen in de privésector tewerk.

Het argument van het prioritair economisch belang van multinationals voor de economie is dan ook misplaatst. Multinationals en kmo’s zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en zijn een absolute noodzaak om de economie draaiende te houden. En dus is het ook een absolute noodzaak om beide takken op eenzelfde manier fiscaal te waarderen. De discussie die nu aan de gang is, gaat dan ook niet zozeer over de vraag om multinationals zwaarder te belasten, maar wel om alle bedrijven gelijk te belasten.

En dan komen we natuurlijk bij de kern van het probleem: onze belastingdruk. Fiscale beleidsmakers beseffen dat ze met onze torenhoge belastingdruk geen buitenlandse investeringen kunnen aantrekken en proberen het dan maar via allerlei sweetheartdeals. Maar door enkel aan multinationals excessieve voordelen toe te kennen, moeten anderen natuurlijk het fiscale gelag betalen. En dat mogen we eigenlijk niet meer aanvaarden.

België zal de fiscale limbowedstrijd nooit winnen.

België kan natuurlijk op het internationale toneel verder de fiscale limbo blijven dansen, maar ons land zal de wedstrijd nooit winnen. Het is dan ook veel gezonder om werk te maken van een substantiële verlaging van de druk in de vennootschapsbelasting en bedrijven die in ons land investeren en werkgelegenheid creëren daar echt fiscaal voor te belonen. En dat zowel voor multinationals als voor kmo’s. Voortschrijdend inzicht heet dat.

Michel Maus is advocaat bij Bloom Law en professor fiscaal recht

Lees verder

Tijd Connect