opinie

Coco's bedreigen de stabiliteit van het banksysteem.

©Frank Toussaint

Ze werden binnengehaald als stabilisators voor het financiële systeem. Maar dat zijn contingent convertibles, de zogenaamde CoCo’s, helemaal niet.

Koen Schoors is professor econnomie UGent

©Frank Toussaint

In een poging ons banksysteem wat robuuster te maken hebben de toezichthouders en de regelgevers in onder meer Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk en de eurozone CoCo’s binnengehaald. Die hybride financiële instrumenten tussen kapitaal en schuld gelden voor banken die ze uitgeven als bijkomend kernkapitaal (Tier 1 kapitaal). Ze worden automatisch omgezet in kapitaal of vervallen zelfs volledig als de kapitalisatie van de uitgevende bank onder een bepaald niveau daalt.

Alleen was de regelgever blijkbaar niet echt bij de pinken toen de regels voor het uitgeven van Coco’s werden uitgeschreven. Bij de meerderheid van de tot nog toe uitgegeven instrumenten leidt de omzetting van schuld naar kapitaal tot een versterking van de positie van de bestaande aandeelhouders en een verwatering van de positie van de CoCo-houders.

Dat is bij uitstek het geval voor Coco’s die de schuld volledig laten vervallen als de contractueel bepaalde trigger wordt bereikt. Daardoor stimuleren de CoCo’s banken net om meer risico te nemen. Als het goed gaat met de bank, vergroot de winst het rendement op eigen vermogen. Als het slecht gaat, mag de CoCo-houder een deel van het verlies absorberen. Dat is leuk voor de aandeelhouders van de bank, maar zo dragen de CoCo’s wel bij tot meer - eerder dan minder - instabiliteit in het banksysteem.

Bij de meeste tot nog toe uitgegeven CoCo’s is de trigger gebaseerd op een of andere versie van het risicogewogen kapitaal. Maar de waarde ervan wordt bepaald door de supervisor en de bank zelf, met modellen die de bank maakt en die door de regelgever worden gecontroleerd en gevalideerd. Niemand kan dus precies voorspellen of en wanneer de CoCo effectief wordt geconverteerd, wat leidt tot onzekerheid.

Ondertussen zijn er ook nieuwe regels op komst voor het minimale vereiste niveau van kapitaal en senior onverzekerde schuld, die kunnen worden gebruikt om schokken te absorberen. Maar de onzekerheid door de ongunstige conversievoet en de vage trigger van CoCo’s maken het ook moeilijker die nieuwe onverzekerde senior schuld te waarderen. Zo dragen de CoCo’s in hun huidige vorm opnieuw eerder bij tot de instabiliteit dan de stabiliteit van het banksysteem.

Pico bello

Een mogelijke oplossing is de voorwaarden van de financiële instrumenten beter te reguleren. Een CoCo-versie die wel de stabiliteit verhoogt en die al in 2014 werd gepromoot door Theo Vermalen, Mouctar Bah en mezelf, is de call option enhanced reverse convertible (COERC).

In tegenstelling tot de meeste CoCo’s steunt de trigger van een COERC op de prijs van het aandeel van de onderliggende bank en niet louter op boekhoudkundige ratio’s. Er zit nu eenmaal meer informatie in de marktprijs dan in een achteromkijkende boekhoudkundige ratio. Zo waren bankaandelen van banken die uiteindelijk effectief in de problemen zouden komen al lang voor het Lehman-debacle aan het dalen, terwijl de officiële kapitaalratio’s van die probleembanken volgens de definitie van Basel II er nog altijd pico bello uit zagen.

Bovendien krijgen de bestaande aandeelhouders, als de trigger wordt bereikt, via een voorkeurrecht de keuze om de CoCo over te kopen of de gevolgen van een verwatering te ondergaan. Dat recht geeft hun de mogelijkheid CoCo’s te kopen en zich zo te beschermen tegen economisch niet verantwoorde conversies, te wijten aan een manipulatie van de aandelenkoers van de bank ten gevolge van een panieksituatie.

Omdat de conversieprijs aanzienlijk lager ligt dan de triggerprijs, worden de aandeelhouders bovendien aangemoedigd de schuld terug te betalen en zo verwatering te vermijden. Obligatiehouders die zich bewust zijn van die drijfveer, zullen bereid zijn in ruil daarvoor te investeren in CoCo’s tegen een lagere intrestvoet. Aangezien de COERC risicovrij kunnen worden ontworpen, verdwijnt de stimulans om overdreven risico’s te nemen ten nadele van de obligatiehouders.

Ik herhaal dus ons pleidooi van 2014: het is tijd voor de COERC. Dat hebben de bankproblemen van de voorbije maanden nu wel op een erg voorspelbare manier kristalhelder gemaakt.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content