De kredietcrisis verbleekt bij de gevolgen van de koolstofzeepbel

©HollandseHoogte/Hollandse Hoogte

Als we verder gaan met dit onduidelijke energie- en klimaatbeleid, blazen we verder aan een koolstofzeepbel waarvan de gevolgen die van de kredietcrisis ver achter zich laten.

Door Serge de Gheldere, Vlaamse klimaatambassadeur van Al Gore en oprichter van het adviesbureau Futureproofed, en Roger Cox, advocaat en auteur van 'Revolutie met recht', een boek over oliekrimp, klimaatverandering en de rol van het recht bij de energietransitie.

De energie-intensieve industrie zal opgelucht ademhalen nu aan het verbranden van koolstof amper nog een prijskaartje hangt. Deze week stortte de toch al lage prijs voor emissierechten verder in, nadat het Europees Parlement de noodzakelijke hervormingen van de emissiehandel had afgewezen. Het vervuilen van de atmosfeer met broeikasgassen blijft een gratis feestje voor de grote industrie. Maar schijn bedriegt, de rekening loopt op en zal met rente vereffend moeten worden. Daar lijkt ook geen ontkomen meer aan. Zowel het klimaatprobleem aanpakken als het niet aanpakken zal een haast onbetaalbare maatschappelijke rekening opleveren.

Volgens de Wereldbank, het Internationaal Energie Agentschap, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en andere instituten, is het klimaatbeleid zo belabberd dat we ons moeten voorbereiden op het ondenkbare: een wereld die deze eeuw gemiddeld 4 tot 6 graden opwarmt. Ver voorbij het kantelpunt waarbij de klimaatverandering zichzelf gaat versterken.

Terwijl meer dan 180 landen, inclusief de EU, in 2010 hebben vastgesteld dat een gemiddelde stijging van 2 graden een groot gevaar is voor onze sociale, financieel-economische en ecologische systemen, zijn diezelfde landen niet in staat het gepaste klimaatbeleid te voeren. De reden is overal dezelfde: men vreest voor het vertrek van de energie-intensieve industrie naar oorden waar minder strenge regels gelden. Die vrees is niet onterecht, want de industrielobbyisten betogen met klem dat hun cliënten dat zullen doen.

Koolstofbudget

Het maakt wel duidelijk dat de politiek - en daarmee de burger - nog weinig in te brengen heeft in het energie- en klimaatbeleid. Jammer, want u - de burger, de belastingbetaler, de pensioengerechtigde, de belegger - krijgt straks de rekening gepresenteerd.

In de afgelopen twaalf jaar zijn al aanzienlijke verliezen geleden als gevolg van de zeepbellen in de dotcomsector en in de financiële sector. Vanwege het onduidelijke energie- en klimaatbeleid zitten we nu op een koolstofzeepbel, een carbon bubble, die het potentieel heeft de financieel-economische gevolgen van de kredietcrisis te doen verbleken.

Om een realistische kans te behouden de tweegradendoelstelling te halen, heeft de wereld nog een koolstofbudget van 565 gigaton CO2 tot 2050. Dat berekende het Duitse Potsdam Instituut, waar ook de Wereldbank zich op verlaat. Nu onze jaarlijkse globale uitstoot 33 gigaton bedraagt en nog toeneemt, is dat budget rond 2030 uitgeput. Om dat te voorkomen moet de mondiale uitstoot vanaf dit jaar tot 2050 elk jaar met meer dan 5 procent dalen. Dat is na de Tweede Wereldoorlog nog geen enkel jaar gelukt, en nu zal dat dus 38 jaar na elkaar moeten lukken.

Wat echt zorgen baart, is dat het globalwarmingpotentieel van de bewezen reserves fossiele brandstoffen neerkomt op 2.795 gigaton CO2. Overheden en markten behandelen die reserves op dit moment als activa, gelijk aan bijna vijf keer de koolstofbegroting voor de komende veertig jaar. Vijf keer meer dan het toegestane koolstofbudget. Om te vermijden dat we over het klimaatklif tuimelen moet dus vier vijfde van de reserves onder de grond blijven. Dat terwijl die voorraden financieel geactiveerd zijn op de balansen van ‘fossiele’ bedrijven (publiek en privaat) en al als onderpand dienen voor de banken die de fossiele industrie geleend hebben voor het financieren van raffinaderijen, kolencentrales, boorplatforms, pijpleidingen en alle andere omvangrijke kapitaalgoederen die zo eigen zijn aan de industrie die steunt op fossiele hulpbronnen.

Afschrijving

Als je Exxon bent, weerspiegelt je aandelenkoers de waarde van je reserves. Maar als je Saudi-Arabië bent, hangt je hele solvabiliteit af van de productie van die reserves. John Fullerton, een voormalige olie- en gasbankier bij de zakenbank JP Morgan, schat de niet-bruikbare voorraden op 20.000 miljard dollar. Als we onder 2 graden opwarming moeten blijven, zouden we een afschrijving van 20.000 miljard dollar door moeten voeren. De gevolgen van de subprimecrisis - de afschrijving van 2.000 miljard dollar - lijken dan triviaal.

Hoe langer we wachten, hoe groter dit probleem wordt. Dan maar niets doen zegt u, en de voorraden verstoken? U wilt niet weten wat een opwarming van de aarde met 4 tot 6 graden betekent. Zoals IMF-voorzitster Christine Lagarde het tijdens het jongste Wereld Economisch Forum verwoordde: ‘Future generations will be roasted, toasted, fried and grilled.’

Dit probleem moet gemanaged worden door de overheden, omdat de markt dit probleem evident niet heeft aangepakt en kán aanpakken. Ook toezichthouders en accountants hebben de taak om in te grijpen. Of zijn we de lessen van de kredietcrisis alweer verleerd?

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content