Advertentie

Niet twijfelen aan klimaatwetenschap, wel aan zeer duur nutteloos beleid

©EPA

Waarom hebben paniek en catastrofe het klimaatdebat zo gedomineerd? En waarom zijn de oplossingen zo duur en zo ineffectief? Het wordt echt tijd dat we praten over wat er wél kan werken.

Door Bjorn Lomborg, directeur van het Copenhagen Consensus Centre. Zijn nieuwe boek ‘How much have global problems cost the world? A scorecard from 1900 tot 2050’ (Cambridge University Press) verschijnt in oktober.

Het eerste klimaatrapport in zes jaar van het Intergouvernementeel Panel over Klimaatverandering (IPCC) stelt dat de opwarming reëel is en dat vooral de mens daar de oorzaak van is. Maar geen spoor van de horrorscenario’s waar activisten het over hebben. Geen beweringen dat de temperatuur tegen 2100 met minstens 5 graden zal stijgen. Het IPCC verwacht tussen 1 en 3,7 graden.

Alarmerende voorspellingen dat de zeespiegel met 1 of 2 twee meter zal stijgen staan in alle sensatiemedia. Het IPPC schat 40 tot 62 centimeter.

Dat er de voorbije 15 tot 20 jaar weinig of geen temperatuurstijging was, versterkt de boodschap van een gematigde klimaatwijziging. Sinds 1980 hebben de modellen de reële stijging met 71 tot 159 procent overschat. Wat niet betekent dat er geen opwarming is. Maar het maakt doemscenario’s steeds onwaarschijnlijker.

En toch wordt het klimaatdebat gedomineerd door een einde-van-de-werelddenken dat afsteekt tegen de afgewogen taal van het IPCC. Paniek is een fantastische manier om te sensibiliseren en stemmen te winnen. Maar voor slim beleid is ze een heel slecht vertrekpunt.

Horrorverhaal

Het bekendste horrorverhaal is Al Gores film ‘An Inconvenient Truth’, de grote hype zeven jaar geleden. Herinnert u zich de clip waarin hij ons levendig toonde hoe een stijging van de zeespiegel van bijna 7 meter Nederland, Bangladesh en Florida zou overspoelen? Ja, het was afschrikwekkend. Ja, de beelden hadden een grote impact. Maar nee, ze waren niet ondersteund door de feiten.

Een stijging van 40 tot 62 centimeter is een uitdaging, maar wel een beheersbare. De voorbije 150 jaar is de zeespiegel al 30 centimeter gestegen. Onze voorouders, veel armer dan ons, zijn daar handig mee omgegaan. Er is geen catastrofe gebeurd. Weinig kans dat die stijging ooit opduikt in de lijst van de belangrijke problemen van de 20ste eeuw.

Veel opvattingen over klimaatverandering hebben een smalle fundering. Neem Bangladesh. Dat land is niet traag onder de golven aan het verdwijnen, zoals sommigen beweren. Een studie van zijn eigen Centre for Environmental and Geographic Information Services toonde in 2008 dat Bangladesh jaarlijks ongeveer 20 vierkante kilometer land wint op de zee door de 600 miljoen ton sedimenten die 200 rivieren langs de kust afzetten.

We moeten ons ook durven af te vragen of alle opwarming per definitie slecht is. Op lange termijn is er meer slechts dan goeds te verwachten, maar een matige opwarming is globaal een nettovoordeel. Er sterven veel meer mensen van de koude dan van de hitte. Het Verenigd Koninkrijk verwacht dat het aantal hittedoden door de opwarming tegen 2050 met 2.000 zal toenemen, maar dat het aantal doden door de kou zal dalen met 20.000

Koolstofdioxide fertiliseert de gewassen. Een gematigde temperatuurstijging zal de productie in landen met een gematigd klimaat meer doen stijgen dan dat ze de productie zal doen dalen in de tropen.

Een nieuwe studie in het boek ‘How much have global problems cost the world? A Scorecard from 1900 to 2050’ toont dat de opwarming sinds 1900 een nettovoordeel is geweest voor de mensheid. De piek ligt rond 2025, met een jaarlijks voordeel van ongeveer 1,5 procent van het bbp. Alleen tegen het eind van de eeuw zal de opwarming ons opzadelen met een nettoverlies. We moeten dus iets doen, maar het moet wel kostenefficiënt zijn.

Dure maatregelen

De alarmkreten hebben ons zeer dure maatregelen doen nemen die bijna geen effect hebben. Het Kyotoprotocol van 1997 om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen is altijd nutteloos geweest. Al werd iedereen die dat de eerste tien jaar durfde te beweren geëxcommuniceerd. Tegen het eind van de eeuw zal Kyoto de temperatuurstijging met 0,0002 graden hebben verminderd.

Het klimaatbeleid van de EU kost jaarlijks 196 miljard euro. Dat voor de hele eeuw 15.000 miljard euro. Aan het eind zullen we de minuscule temperatuurvermindering van 0,05 graden amper kunnen meten. Bij de Britten bedraagt de factuur 25 miljard euro per jaar. Vooral de armen betalen de rekening in de vorm van hogere energiefacturen. Economen schatten dat het beleid per uitgegeven euro slechts 3 eurocent toekomstige klimaatschade kan voorkomen.

Het nieuwe IPCC-rapport zal ongetwijfeld velen op de replayknop van de paniek doen drukken. Ze zullen herhalen dat we alles moeten doen en betalen wat nodig is en ze zullen nog meer nutteloos beleid in stelling brengen. En opnieuw zullen critici verketterd worden.

Maar het beleid gericht op snelle dalingen van de emissies heeft spectaculair gefaald. Zowel Kyoto als het Europees klimaatbeleid zijn dure manieren geweest om bijna niks te doen. We moeten niet de klimaatwetenschap in vraag stellen, maar wel zeer duur beleid dat niet werkt.

We staan voor een simpele keuze. Willen we het verspillende beleid dat de voorbije 20 jaar heeft gefaald herhalen? Of willen we een slimmere weg vooruit vinden die wel werkt?

Groene energie

Volgens economen van de Copenhagen Consensus for Climate, onder wie drie Nobelprijswinnaars, is de slimste oplossing voor de lange termijn dat de financiering van onderzoek naar en de ontwikkeling (O&O) van groene energie drastisch wordt opgedreven. De truc is niet om de zeer inefficiënte groene technologieën van vandaag te subsidiëren, wel om zich te concentreren op innovatie om de kostprijs van windenergie, zonne-energie en andere verbazende mogelijkheden te doen zakken. Als de toekomstige groene energie goedkoper is dan fossiele brandstoffen, zal iedereen de omslag maken, en niet alleen gesubsidieerde, goedmenende westerlingen.

Het pad via O&O kan de helft goedkoper zijn dan het Europese klimaatbeleid alleen al. Voor elke euro die wordt uitgegeven kan waarschijnlijk 11 euro klimaatschade worden voorkomen.

Het nieuwe klimaatrapport stelt de keuze die we hebben scherp. Moeten we ons de daver op het lijf blijven laten jagen? Of moeten we volwassen worden en beseffen dat de opwarming een van vele uitdagingen is die we deze eeuw moeten aangaan? Dan pas kunnen we eraan werken, met goedkope en realistische onderzoek en ontwikkeling.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.