Advertentie
Advertentie

‘Ga je naar de vrouwen? Vergeet dan niet de zweep.'

©rv

Benieuwd hoe dit zinnetje bij u binnenkomt. Misschien fronst u uw wenkbrauwen of voelt u een lichte irritatie. Misschien zoekt u naar kapstokken in uw herinnering en ligt het citaat ergens in uw langetermijngeheugen opgeslagen?

Door Philip Brinckman, lid van het directieteam van het Sint-Jozefcollege in Turnhout en mede-oprichter van vzw ’t Leebeekje, een organisatie voor allochtone en kansarme jongeren.

Het is een citaat van Nietzsche. Wellicht hoort u nu Erik Van Looy in de Slimste Mens vragen:  ‘Wat weet je over Friedrich Nietzsche?’ En afhankelijk van je interesses en vorming, maar vooral van je leerkrachten, stamel je allerlei woorden: Übermensch, God is dood, nazisme, 19de eeuw, syfilis…

Advertentie

Waarom zeg ik dit nu? Omdat het vandaag Internationale Dag van de Leerkracht is. En ik wil hier even een lans breken voor de Excellente Leerkracht.

Want ik weet niet hoe het met u zit, maar ik heb veel geluk gehad.  Ik had een leraar geschiedenis die zijn lessen doorspekte met filosofische inzichten. Een wereld ging voor mij open. Hopelijk viel dit godsgeschenk ook u te beurt?  Ik weet het wel, wellicht waren er ook middelmatige leerkrachten. Maar geef toe: die ene leraar maakte veel goed

Storyteller

Vooral zijn passie en gebetenheid maakte hem meer dan gewoon.  Hij was een storyteller met een missie die zijn vak oversteeg. Zo maakte hij je deelgenoot van een groter verhaal waardoor je vleugels kreeg. Daarnaast gaf hij je het gevoel dat je bijzonder was omdat hij de juiste hoge verwachting koesterde. Hij wist je te bevestigen, vooral wanneer je dit nodig had, maar hij was ook duidelijk. Als het niet goed was, dan zei hij het ook, zonder omwegen.

Bovenal was hij een vakman, een meester. Hierdoor kon hij het zich veroorloven om geen vakidioot te zijn en kon hij je dieper vormen. Hij verengde je niet tot een puntenmachine die voorgekauwde antwoorden moest uitbraken of tot een robot die een aantal handelingen moest leren uitvoeren. Je voelde dat jij niet een middel, maar wel het doel van zijn leerkracht-zijn was.

Een beetje een geïdealiseerde herinnering wellicht, zeker nu het beroep van leraar zwaar onder vuur ligt. Het top-down beleid van de minister en zijn onderwijskoepels, de onduidelijke communicatie, het politiek getouwtrek, de oneliners in bepaalde media hebben het onderwijs gedegradeerd tot een vaudeville. Meer nog, als je bepaalde berichten leest of uitspraken hoort, lijkt het alsof de leraar een fossiel is, een skelet versteend in de tijd.

Realiteit

Dat is bijzonder jammer. Allereerst omdat het niet klopt met de realiteit. Er zitten in het onderwijs nog heel wat gepassioneerde idealisten met vakkennis. Wel moet er met veel zorg met hen omgegaan worden.  Misschien moeten de beleidsverantwoordelijken eens peilen naar hun welbevinden?

De huidige aanval op het imago van de leerkracht heeft nog een consequentie.  Er moet dringend een tikkende tijdbom ontmijnd worden, want in 2020 zullen er meer dan 15.000 leerkrachten te weinig zijn. Dat stelt ons voor een grote uitdaging. Hoe zullen we dit tekort opvangen?

De deur wagenwijd openzetten en kwaliteit prijsgeven heeft geen zin, want degelijk onderwijs wordt gedragen door excellente leerkrachten. Het onderwijs kan nooit beter zijn dan de kwaliteit van zijn leerkrachten. Toplanden met hoge leerprestaties laten zien dat het onderwijs gedragen wordt door de beste krachten. Om de besten aan te trekken, zullen we ook in Vlaanderen het imago van de leerkracht moeten opkrikken zodat jongeren en jongens de stap naar het onderwijs zetten.

Prikkelen

Terug naar de titel. Misschien bent u benieuwd naar de explosieve betekenis? Misschien vraagt u zich nog steeds af waarom dit citaat gebruikt werd?  Vergeet niet dat excellente leerkrachten de kunst verstaan om leerlingen goesting te doen krijgen.  Ze prikkelen de aangeboren nieuwsgierigheid. Ze wijzen de leerling het pad om zelf master te worden, want wat je zelf ontdekt hebt, beklijft beter.

Om uw smaakpapillen wat te oefenen nog een tipje van de sluier: het befaamde zinnetje komt uit het boek ‘Aldus sprak Zarathoestra’. Het wordt uitgesproken door een oud vrouwtje dat de grote profeet Zarathoestra ontmoet.  Wanneer de profeet haar naar een levenswijsheid vraagt, antwoordt ze bijna laconiek: Ga je naar de vrouwen? Vergeet dan niet de zweep.

Toen Nietzsche dit zinnetje schreef, had hij een blauwtje opgelopen. Lou Salomé had hem afgewezen. Ze koos voor een relatie met zijn beste vriend, Paul Ree. De grote Nietzsche voelde zich gekrenkt. Hij had een tik van de zweep gekregen. Google nog even de foto van het drietal. Wedden dat de foto u zal fascineren?  Zoek de zweep. Let vooral op de wagen waarop Lou Salomé zit.

Misschien wordt u geraakt door een inzicht met een levenswijsheid?  Ik had een excellente leerkracht geschiedenis die me goesting deed krijgen en me van binnen leerde leren. Op de Dag van de Leerkracht wil ik hem hiervoor speciaal hulde brengen. Hopelijk krijgen jongeren smaak in het onderwijs om een vonk te willen doen overslaan naar anderen.

 

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.