De flandrisering van Wallonië

©TD_TR

In Noelsspeak spreekt econoom en Econopolis-stichter Geert Noels zich maandelijks onomwonden uit. Vandaag heeft hij het over de noodzaak van Wallonië om wat meer Vlaanderen te worden.

België blijft een land met twee aparte economieën. Als er al convergentie bestaat, is dat eerder omdat Vlaanderen de slechte gewoonten van Wallonië dreigt over te nemen: veel overheidsinmenging, achteruitgang van de kwaliteit van het onderwijs, afgunst voor succes en minder risico bij ondernemers en werknemers. We hebben echter vooral een vervlaamsing van Wallonië nodig. Dat houdt meer privéjobs in, een beter onderwijs en minder overheid. Anders dreigt op termijn een conflict tussen de twee economische modellen.

Toen ik in 1990 mijn carrière als econoom aanvatte, was het een daad van rebellie om regionale werkloosheidscijfers te publiceren. Ze bestonden, je kon ze vinden mits je wat contacten had en bereid was grondig te zoeken - het internet bestond nog niet. Maar ze publiceren was een taboe. Bij mijn eerste publicaties over die cijfers groeide de irritatie bij een aantal instellingen, zoals de Nationale Bank. Gelukkig zijn de tijden veranderd, en mogen economen vandaag cijfers en statistieken tonen zonder risico voor banbliksems.

Opinies blijven gevaarlijker, maar de feiten zijn ondertussen aanvaard. Daarom was de complete, transparante, soms positieve, maar dikwijls pijnlijke balans van de Waalse economie door de Waalse minister-president een verademing. Het debat kan nu open gevoerd worden. Onlangs zei Philippe Destatte, ex-kabinetschef van de PS en nu directeur van de denktank Jules Destrée, in De Tijd dat ondanks de miljardeninvesteringen en de herlanceringsplannen het maar niet beter wil gaan met Wallonië. ‘Wallonië blijft alleen overeind dankzij de geldstromen uit Europa en Vlaanderen.’

Zijn pleidooi leest als een menu dat tien jaar geleden door Voka zou kunnen zijn geschreven: meer jobs in de privésector, hogere productiviteit en een beter evenwicht tussen de privé- en de overheidssector. ‘We moeten de jongeren die werk zoeken in de eerste plaats aanmoedigen om in het bedrijfsleven te stappen’, zei Destatte.

Potgrond

De mentaliteit in Wallonië kantelt dus en je ziet een ‘flandrisering’ van Wallonië. De ontbrekende schakel in dit plan is een performanter onderwijs. Wallonië heeft een erg zwak presterend onderwijs. De PISA-scores, een internationale ranking die de kwaliteit van het onderwijs uitdrukt, liggen ver beneden het gemiddelde van de eurozone, en er is een erg grote kloof met de prestaties van Vlaanderen.

©Mediafin

Het nadeel van een onderwijshervorming is dat het lang duurt vooraleer er een zichtbaar effect is. Dat volgt 12 tot 18 jaar later als alles ‘snel’ gebeurt. Maar dat kan uiteraard geen reden zijn er niet snel aan te beginnen.

Als Wallonië wil ‘flandriseren’ zal het ook ondernemerschap moeten aanmoedigen én aanvaarden dat succesvolle mensen misschien ook wel eens rijk kunnen worden. De huidige politieke stroming en de opkomst van de extreemlinkse partij PTB is niet de beste potgrond om succes te doen kiemen.

Misschien waren de Europese en Vlaamse transfers wel het slechtste dat Wallonië overkomen is in de afgelopen decennia. We zien ook in Vlaanderen dat Limburg de de-industrialisering niet te boven is gekomen door subsidiestromen en grote fondsen, maar door ondernemerschap en initiatieven van onderuit.

Ik geloof niet in marshallplannen met grote fondsen, en topstructuren die bevolkt worden door politici en middenveldsorganisaties. Ze hebben de neiging om de status quo te stimuleren, maar hebben te weinig voeling met de activiteiten die de toekomst zullen bepalen. Laat duizend bloemen groeien, in plaats van een proces van creatieve destructie te sturen.

Het groeipotentieel van Wallonië is enorm. Het bruto binnenlands product (bbp) per hoofd van de bevolking zweeft vandaag op het niveau van Vlaanderen 14 jaar geleden. Met 32 procent van de bevolking produceert het 23 procent van het Belgische bbp. De Waalse werkzaamheidsgraad bedraagt 63 procent, terwijl het gemiddelde in de Europese Unie 72,2 procent bedraagt en Vlaanderen 73 procent haalt.

Dorpen opwaarderen

De krapte op de arbeidsmarkt biedt ideale omstandigheden om een transformatie te starten. Vlaanderen vindt bijvoorbeeld moeilijk IT’ers. Wallonië zou dat mee kunnen invullen.

Deze week kondigde de VDAB aan dat hij informatici zou opleiden in Marokko. Waarom zou de VDAB niet samenwerken met zijn Franstalige confraters - al gebeurt dat allicht al in een bepaalde vorm, maar dan mag het met wat meer overtuiging.

Welke partij durft naar de verkiezingen te trekken met het programmapunt dat Wallonië tien jaar met 3 procent per jaar moet groeien?

Wallonië scoort ook erg goed voor milieu. Het zou jammer zijn dat het op dat vlak zou flandriseren. Nu al zijn er stemmen om ‘meer te ontsluiten’. Wallonië moet wat dat betreft meer naar Zwitserland en Nederland kijken dan naar Vlaanderen. Het imiteren van onze ruimtelijke wanorde zou een grote stap achteruit zijn. Het moet zijn natuurschoon koesteren, en zijn dorpen en steden opwaarderen als plekken waar het goed werken en wonen is.

Alle structurele files in Vlaanderen maken van Wallonië trouwens een fantastische uitvalsbasis. De fiscaliteit zou dat moeten aanmoedigen in plaats van mensen af te schrikken. Een heilzame cirkel zou dan op gang komen.

Ja, als die nieuwe wind zou waaien in Wallonië dan kan het een decennium groeien aan 3 procent per jaar. Welke politieke partij durft dat in mei als programma te lanceren, in plaats van allen de PTB achterna te hollen?

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect