Dit is het moment voor een nieuwe aanpak in de NMBS

De werknemers van NMBS Logistics maken zich zorgen over hun statuut. De oplossing: ze staken. Mogelijk is het de voorbode van een lang partijtje armworstelen tussen bonden en overheid over de nieuwe NMBS-structuur.

Door Marc De Roo, redacteur ondernemingen

De NMBS maakt de patatten, Infrabel maakt er frieten van en de NMBS Holding eet ze op. Dat bij de Belgische spoorwegen dergelijke flauwe grappen intern de ronde doen, toont aan dat de huidige drieledige structuur van de NMBS niet werkt. En dat heeft niet alleen te maken met het feit dat de toplui van de drie koninkrijkjes niet op dezelfde lijn zitten.

Minister van Overheidsbedrijven Paul Magnette (PS) heeft dat begrepen en wil twee onafhankelijke bedrijven: een vervoersmaatschappij, NMBS, en een infrastructuurbeheerder, Infrabel. Weg met de holding dus. De bonden zijn radicaal tegen. Ze willen een geïntegreerd model. Lees: één bedrijf.

Vorige week lieten ze duidelijk verstaan dat ze bereid zijn daar een stevig robbertje voor te vechten. Een duale structuur is slecht voor de stiptheid van de treinen, de service aan de reiziger én voor het personeel, aldus de vakbonden die, laten we eerlijk zijn, vooral wakker liggen van het laatste argument. De bonden hebben een heilige schrik dat hun machtspositie - op vele echelons delen ze de lakens uit, ook bij benoemingen - wordt aangetast. Ze vrezen dat de duale structuur ‘cheminots met twee snelheden’ zal creëren. Ondanks de plechtige belofte van Magnette om één personeelsbeleid te behouden. Aan hun (heilig) statuut - dat voorziet in levenslang werk, want om ontslagen te worden bij de NMBS moet je bij wijze van spreken je moeder hebben vermoord - mag niet worden geraakt.

Dat lieten gisteren de spoorlieden van Logistics - een vakbondstopman noemde ze ooit de grootste kaartclub van het land - duidelijk horen met hun acties. Plots is de klant niet meer zo belangrijk. Of de Belgische spoorwegen beter af zijn met een geïntegreerde of een duale structuur, is vatbaar voor discussie. Zelfs in de regering liggen de standpunten uiteen. Sommige Europese landen hanteren met succes het ene, sommige het andere model. België is wegens zijn dichtheid sowieso speciaal. Maar uiteindelijk zal de goede werking van ‘de spoorwegen’ vooral worden bepaald door de nieuwe topmensen die het gaan leiden.

De bonden - die ook onderling een hevige (leden)strijd uitvechten - zouden beter hun energie stoppen in het helpen oplossen van de problemen in plaats van te kibbelen over structuren. Te beginnen met het vermijden van stakingen. Zich flexibeler opstellen. Een beetje fierheid creëren. Want die is door de drieledigheid, zo is overal te horen, ver weg. Hoe gaat men de 4.000 mensen van de Holding - in aantal de grootste van het land - integreren in de nieuwe structuur? Hoe gaat men de problemen bij de verlieslatende dochter Logistics oplossen, die sinds 1996 een gecumuleerd tekort van 1,7 miljard euro bijeenharkte. Wat met de miljardenschuld van ABX? Zonder de hulp van de bonden staat Magnette - pardon, zijn opvolger - voor een bijna onmogelijke opdracht.

Nochtans is het een uitgelezen moment om een nieuwe wind door het Belgische spoor te laten waaien. Maar misschien maak ik me te veel illusies. De NMBS is van oudsher een politieke machine. Een speeltuin van politici. Vooral socialistische. Nog altijd geldt bij spoorinvesteringen de beroemde Belgische wafelijzerpolitiek. Van de investeringsdotaties moet elk jaar 60 procent in Vlaanderen en 40 procent in Wallonië worden geïnvesteerd. Op jaarbasis. Een groot station in Antwerpen? Oké. Dan ook een groot (en peperduur) station in Luik en een nieuw Calatrava-station in Mons. Waar? Jawel. Bergen.

De NMBS is nog te vaak synoniem voor morsen met ‘andermans geld’, jaarlijks 3 miljard euro. Een honingpot voor externe consultants, zoals het Rekenhof recent becijferde. Een ondoorzichtig kluwen van bedrijfjes en dochtertjes die faveurtjes verlenen aan vrienden van vrienden. Een bedrijf dat onmiddellijk staakt als aan statuten wordt gemorreld. We beginnen te begrijpen waarom Magnette kiest voor Charleroi. De politicus die de NMBS op het goede spoor wil krijgen, heeft (veel) haar op zijn/haar tanden nodig.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud