Echte coöperaties gaan voor een maakbare samenleving, geen melkbare samenleving

©rv

Met de tovertruc die Groenkracht kon uithalen in de overnamestrijd rond Electrawinds plaatst het zich op dezelfde lijn als het ACW-vehikel Arco in de Dexia-saga. Dat is nefast voor het coöperatieve verhaal.

Door Patrick Claerhout, coöperant bij verschillende coöperaties, ­waaronder Groenkracht

De gelijkenissen zijn te frappant om ze niet op te merken. Zowel Dexia als Electrawinds ging ten onder aan overmoedige investeringen in een kantelend financieel en economisch verhaal. Beide instellingen hadden ook een gedeelte van hun maatschappelijk kapitaal verworven door coöperatief kapitaal aan te trekken. In de coöperatieve structuur van zowel Arco als Groenkracht werden de drie basisregels van de belegger - spreiden, spreiden én spreiden - ostentatief met voeten getreden door rien ne va plus te spelen. Nagenoeg alles inzetten op één investering. Dat casinogedrag lijkt ook nu weer beloond te worden.

Laat me duidelijk zijn: als belegger ben ik blij dat ik het belangrijkste deel van mijn investering in Groenkracht niet kwijt ben door de oplossing die uit de bus gekomen is. Maar als burger wringt het geen klein beetje dat de samenleving weer genaaid is.

Net zoals in het Dexia-verhaal zijn er blijkbaar echte investeerders, die weten waar ze aan beginnen en dus zonder pardon met nagenoeg lege handen achterblijven. En dan zijn er nog de - in dit geval 4.000 - sukkelaars, die meegetrokken zijn in een wervend verhaal en tegen zichzelf beschermd hadden moeten worden. Omdat zij blijkbaar niet wisten dat ze in risicokapitaal geïnvesteerd hadden.

Beide organisaties, Groenkracht en Arco - zoals trouwens het volledige coöperatief gedachtegoed - kaderen hun werking in een engagement naar een maakbare samenleving. Het ACW wou het sociale in de maatschappij mee vormgeven en bewaken. Electrawinds wou inzetten op een ecologische omkering. Als ethisch belegger heb ik dan ook veel sympathie voor hun insteek. Die facetten zijn inderdaad erg belangrijk in een langetermijnverhaal. We mogen de waarden solidariteit en duurzaamheid niet verliezen.

Maar met wat beide coöperaties uit de brand redden in vergelijking met andere actoren lijken ze toch eerder te functioneren in een melkbare samenleving dan in plaats van een maakbare samenleving. Als het fout gaat, zorgen de ‘powers that be’ er wel voor dat er iets extra uit de kast gehaald wordt om de vrienden, nou ja, te vriend te houden.

Kastanjes

Die houding van twee maten en twee gewichten is niet alleen nefast voor de politieke geloofwaardigheid maar ook voor het coöperatieve verhaal. Mensen moeten gestimuleerd worden om in te zetten op verandering én verbetering. Maar er moet ze niets wijsgemaakt worden. Coöperatief kapitaal is risicokapitaal. Risico moet genomen worden én zo mogelijk beloond.

Maar eigen aan risico is dat het ook fout kan gaan. Mee-eten van de voordelen van een coöperatie én bij problemen de kastanjes door anderen uit het vuur laten halen en daar begrip voor vragen, is een brug te ver. Te ver, omdat de kosten ervan elders door de maatschappij gedragen moeten worden. En we zwemmen als gemeenschap niet in het geld. Te ver ook omdat andere beleggers wel op de blaren moeten zitten. Er wordt een ongelijk speelveld gevormd.

Wanneer een ouder zijn balorig kind dat zich op de vloer van de supermarkt werpt en stampvoetend om een snoepje keelt tegemoet komt, kan men daar - gezien de omstandigheden - naast gêne, begrip voor opbrengen. Maar niemand zal dat als een deugdelijk opvoedingsconcept beschouwen.

Welnu, ook de manier waarop de coöperant de jongste tijd blijkbaar weg uit de beleggingssfeer naar de spaarderssfeer gemasseerd wordt, is niet houdbaar. Ooit komen de machinaties achter de bevoordeling van Arco en Groenkracht aan het licht. Dat kan nu nog niet volledig ingeschat worden. Het risico bestaat dat tegen dan de samenleving haar interesse in het coöperatieve verhaal verloren is, net zoals een sportliefhebber zijn interesse in een manifest vervalste voetbal- of wielercompetitie verliest.

Daarom een warme oproep aan de pers om dit verhaal verder op te volgen. En tevens aan alle betrokkenen uit het coöperatieve verhaal om een standpunt in te nemen. Zindelijk denken begint met scherp omlijnde definities en gedijt niet in flou artistique.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud