Een Europees minimumloon is niet de doodgraver van de competitiviteit

©rv

Een Europees minimumloon is voor de vakbonden vooral een sociale eis. Maar er is ook een economische kant, en die ziet er nog zo slecht niet uit.

Door Stan De Spiegelaere, onderzoeker aan het HIVA (Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving) van de KU Leuven en lid van de denktank Poliargus.

Vandaag komen de Belgische en Europese vakbonden op straat voor een sociaal Europa. In het manifest van de Belgische bonden staat de eis centraal voor een Europees minimumloon. Het zou een ondergrens zijn die voor alle lidstaten verschilt, maar op dezelfde manier berekend wordt. Bijvoorbeeld door een percentage te nemen van het mediaanloon in een land. Volgens de vakbonden zal een minimumloon een dam opwerpen tegen sociale dumping, de armoede in Europa indammen en de groeiende ongelijkheid terugdringen.

Een Europees minimumloon is dus vooral een sociale eis. Maar er is natuurlijk ook een economische kant. Een van de bezorgdheden is de competitiviteit van Europa en zijn lidstaten als de minimumlonen in vele lidstaten opgetrokken worden naar een hoger niveau. Zal dat er niet toe leiden dat we ons uit de markt prijzen? Zal het niet maken dat nog méér bedrijven Europa verlaten om elders goedkoper te produceren? Zal het niet nefast zijn voor onze export?

Een recente studie van Eurofound (‘Pay in Europe in the 21st century’) brengt het effect in kaart van een Europees minimumloon van 60 procent van het mediaanloon. Er werd gekeken naar het aantal werknemers dat zijn loon ziet stijgen door zo’n minimumloon, maar ook naar de sector waarin die werknemers actief zijn.

Het minimumloon zou vooral een impact hebben in sectoren waarin export een kleine rol speelt en die moeilijk te delokaliseren zijn. Goede voorbeelden zijn de bouwsector en de schoonmaaksector. Veel werknemers in die sectoren zouden hun lonen zien stijgen, maar er hoeft niet gevreesd te worden voor negatieve effecten op de competitiviteit. De concurrentie in die sectoren is bikkelhard, maar beperkt zich tot het binnenland.

Daarnaast is een Europees minimumloon, het woord zegt het zelf, Europees. Dat betekent dat álle Europese landen hun minima zullen laten stijgen tot een bepaald niveau. Als de lonen stijgen in alle landen, blijft de relatieve competitiviteit van landen of sectoren dan ook ongewijzigd.

Duitsland

Maar willen we niet dat een minimumloon een effect heeft op de competitiviteit? Het is toch omdat Duitsland geen minimumloon heeft dat het betere exportcijfers kan voorleggen? Klopt. De impact van het minimumloon op de competitiviteit verschilt dan ook van land tot land. In Duitsland zou bijna een op de vier werknemers zijn loon zien stijgen. We kunnen dus veronderstellen dat er in Duitsland wél een effect zal zijn op de competitiviteit. En dat is eigenlijk goed nieuws voor België, waar nog geen 10 procent van de werknemers zijn loon zou zien stijgen.

Dat een Europees minimumloon een beperkt effect zal hebben op de verdeling van de taart (competitiviteit) lijkt duidelijk. Maar net zo belangrijk is het effect op de grootte van de taart. Veel economische modellen stellen namelijk dat Europa zijn groei vooral moet halen uit een grotere binnenlandse vraag (lees: hogere lonen en meer consumptie). Zeker bij laagverdieners vertaalt een hoger loon zich bijna volledig in meer uitgaven, met alle positieve economische en werkgelegenheidseffecten van dien. Een Europees minimumloon kan zo de aanmodderende economie een broodnodige impuls geven.

Een Europees minimumloon zal de competitiviteit van Europese bedrijven in de rest van de wereld dus niet ontwrichten en zal corrigerend werken voor de concurrentie tussen Europese bedrijven (door sociale dumping te voorkomen). Wél zal het minimumloon gunstig zijn voor de vraag, en dus ook voor de groei in Europa.

Het zou een goede zaak zijn mochten we na de Europese verkiezingen niet meer hoeven te discussiëren over het waarom van een Europees minimumloon, maar over het hoe.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud