Europa is met stip het belangrijkste van uw drie stembiljetten

©rv

In deze kiescampagne gaat de aandacht vooral uit naar de Vlaamse partijen. Maar het is Europa dat de komende jaren alle belangrijke beslissingen neemt.

Door Marc Hooghe, politicoloog aan de KU Leuven

Sinterklaas komt vroeg dit jaar. Zowat alle politieke partijen pogen de kiezer te verleiden met een aantal plannen voor lastenverlaging. De besparingen daarentegen worden meestal minder gedetailleerd uitgewerkt.

Het hoort tot de folklore van kiescampagnes dat partijen en kandidaten uitpakken met de slogan ‘hier scheert men gratis’. Als men weet dat ons land vorig jaar een begrotingstekort van 2,6 procent had, dan klinken de loze beloftes wel bijzonder cynisch. De enige doelstelling voor de komende jaren is dat tekort verder naar beneden te brengen. Veel ruimte voor nieuwe initiatieven is er niet.

Ook de snelheid van de regeringsonderhandelingen zal een rol spelen. Vaak wordt een absolute deadline vergeten: ten laatste op 15 oktober moet onze begroting voor 2015 helemaal rond zijn, inclusief de eerste budgettaire gevolgen van de zesde staatshervorming. Het staat de politieke partijen natuurlijk vrij allerlei spelletjes te spelen rond de vraag wie wanneer het initiatief mag nemen om bepaalde coalities eerst te vormen of niet. Maar al die spelletjes mogen ons niet doen vergeten dat de deadline van 15 oktober onverbiddelijk is en onvermijdelijk onaangenaam zal zijn.

Blindstaren

Bovendien verwacht de Europese Commissie een begroting voor alle overheden in ons land samen. Er is deze zomer dus echt geen behoefte aan een clash tussen de verschillende regeringen. Ze zullen alle gedwongen worden de begrotingsdoelstelling te halen. Veel grote uitputtingsslagen kunnen we ons niet veroorloven. De politici zullen na 25 mei ongetwijfeld een aardig partijtje blufpoker willen spelen, maar op de achtergrond tikt wel de klok voor de begroting van 2015.

Het Europese stembiljet wordt daardoor het belangrijkste van de drie die we zondag voorgeschoteld krijgen. De media en de publieke opinie mogen zich blindstaren op de strijd tussen de Vlaamse politieke partijen, uiteindelijk bepaalt de volgende Europese Commissie hoeveel speelruimte de Belgische politici krijgen.

Er is geen enkele reden om te vermoeden dat de volgende Commissie een linkser profiel krijgt. Maar er is wel de kans dat we een bange Commissie krijgen. In landen als Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk zullen de eurosceptische partijen waarschijnlijk een flinke winst boeken. Ze hebben geen invloed in het Europees Parlement. Hun afgevaardigden doen er weinig meer dan hun parlementaire vergoeding opstrijken.

Maar in elk van de landen waar de eurosceptische partijen het goed doen, zal de nationale regering nog meer pogingen ondernemen om elke nieuwe Europese bemoeienis te kelderen.

Vooral Frankrijk komt in een heel lastig parket. De positie van president François Hollande is drastisch verzwakt door zijn nederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen. Zijn Parti Socialiste zal het zondag niet veel beter doen. De Fransen moeten niet verwachten de volgende jaren veel invloed in Europa te hebben of een tegengewicht te kunnen vormen voor een van zelfvertrouwen blakende Angela Merkel.

Opiniepeilingen

De doorslaggevende stem van de volgende Europese Commissie in het Belgische begrotingsbeleid betekent dat de verkiezingen voor het Europees Parlement belangrijker worden dan ooit voordien. Het is daarbij opvallend dat de opiniepeilingen grote verschillen laten zien. Voor Europa laat zelfs een flink deel van de N-VA-kiezers zich verleiden door de ernst en gedegenheid van Marianne Thyssen (CD&V) of door het tomeloos voluntarisme van Guy Verhofstadt (Open VLD).

Dat heeft voor een stuk te maken met de zwakte van de N-VA-lijst voor Europa, maar het wijst ook op een haast existentiële twijfel. Bij de bevolking leeft een zeer grote bezorgdheid over de houdbaarheid van ons sociaal model. Alles bij het oude laten is contraproductief. We kunnen een stap achterwaarts doen en ons terugplooien op de oude gesloten gemeenschap, die zich probeert af te sluiten van de gevolgen van de globalisering. Of we doen een stap voorwaarts en kiezen voor een sterker en beter functionerend Europa, dat in staat is het Europese sociaal model te vrijwaren.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud