Franstalige liberalen staan voor moeilijke keuze

©Jef Boes

Er wordt nogal snel gezegd dat CD&V voor een moeilijke keuze staat in deze post-electorale periode. Maar dat geldt minstens evenzeer voor de Franstalige liberalen van de MR.

Door Pascal Delwit, politicoloog aan de ULB

De avond van 25 mei leek zich - in het discours van Bart De Wever (N-VA) en Elio Di Rupo (PS), en gezien de verkiezingsuitslag - een keuze af te tekenen voor een centrumrechtse regering of een klassieke tripartite. Hypothetisch waren beide mogelijk, federaal én regionaal.

Maar in beide gevallen was het in-gewikkeld. In Vlaanderen had een tripartite slechts twee zetels op overschot, in het Waals Gewest had een centrumrechtse coalitie er maar één op overschot. Voor de Franse Gemeenschap en het Brussels Gewest was centrumrechts zelfs onmogelijk zonder de steun van het FDF.

Het resultaat was dat snel ‘logische’ regionale meerderheden zijn gevormd: centrumrechts in Vlaanderen, centrumlinks in Wallonië. Gemakkelijker is de vorming van een federale meerderheid daardoor niet geworden. Zeker niet na de weigering van het cdH om met de N-VA, CD&V en de MR te praten.

En dus blijft ondanks een groot aantal rekenkundig mogelijke coalities maar één belangrijke keuze mogelijk: een centrumrechtse regering met enkel de MR aan Franstalige kant of een traditionele tripartite.

Hindernissen

Voor zo’n rechtse coalitie moeten heel wat hindernissen worden genomen: Open VLD erbij betrekken, federaal en misschien ook op Vlaams niveau. Maar dat wil CD&V niet, want die partij vecht voor haar overleven in deze legislatuur. En vooral, de MR moet de sprong wagen. Ook als die verleiding er zou zijn, is het minste wat je kan zeggen dat de MR en Charles Michel een aanzienlijk risico nemen in een context die zich daar niet toe leent. De volgende regeerperiode is de budgettaire speelruimte voor de sanering van de overheidsfinanciën heel beperkt. En ligt ingrijpen in de pensioenen heel gevoelig bij de publieke opinie.

Maar het grootste risico voor de Franstalige liberalen is nog dat ze zich op een politiek pad zouden wagen waarvan niemand de effecten op het lot van het Belgische federalisme - ja, zelfs van de Belgische staat - kan inschatten: een extreem minoritaire regering aan Franstalige kant op poten zetten met een separatistische partij erbij, in de meest rechtse formatie sinds de Tweede Wereldoorlog. Die weg opgaan is misschien - want zeker is dat niet - ingaan tegen een grondstroom in grote segmenten van de Franstalige publieke opinie. Het is in elk geval aanvaarden dat de MR nog meer geïsoleerd komt te staan.

Er zijn natuurlijk ook voordelen aan die keuze: scoren bij een bepaald publiek, uitzicht hebben op een groot aantal ministerpostjes en aantonen dat de PS niet incontournable is.

Kort of lang

Maar ook het scenario van de tripartite is problematisch. CD&V zal er dan van moeten worden overtuigd de N-VA federaal op de oppositiekeien te laten staan. Open VLD en de sp.a zullen moeten worden overhaald om in de constructie te stappen. Een sp.a die net het slechtste resultaat in haar geschiedenis heeft behaald. In Franstalig België zou de MR dan nog de asymmetrie moeten aanvaarden, want de MR zou dan enkel in de federale regering komen en niet in de Waalse en de Brusselse. Want het is weinig waarschijnlijk is dat de PS en het cdH de deur openzetten om toe te treden tot de meerderheid in het Waals Gewest en de Franse Gemeenschap.

Voor de MR is het misschien kiezen voor de korte of de langere termijn. Op korte termijn lijdt het geen twijfel dat het voortzetten van de huidige toestand - federaal bij de meerderheid en regionaal in de oppositie - weinig benijdenswaardig is, zij het ook niet buitengewoon problematisch. De partij kan federaal moeilijk haar stempel drukken en een rist partijkaders kan geen politieke verantwoordelijkheid opnemen, maar ze is daar electoraal niet voor afgestraft. Dat blijkt uit de winst bij de verkiezingen van 25 mei en uit de goede prestatie bij de gemeentelijke en provinciale verkiezingen van 2012. De MR kan of zou een hefboom kunnen zijn om het spel te wijzigen: hetzij door een akkoord te smeden met de PS om de toekomstige partner te worden van de socialisten, hetzij door zich te richten op het alternatief voor de PS en toenadering te zoeken tot Ecolo en het cdH, ook al leeft de MR daarmee vandaag op gespannen voet.

Wat een centrumrechtse regering betreft, kan de MR hopen tot de verbeelding te spreken en punten te scoren. Maar daar dreigt ze een hoge prijs voor te moeten betalen: wegglijden in het isolement. Het probleem wordt nog groter, omdat zo’n regering zeker fragiel zou zijn. De minste communautaire bijklank in een dossier kan het leven van de MR-politici in een centrumrechtse regering dan erg bemoeilijken. En zoals we weten, heeft alles een communautaire dimensie in België.

De Franstalige liberalen staan dus voor een dilemma.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud