G7-top in Biarritz is hoogstens een tussenstation

Westerse leiders wisselen bij voorkeur onder ‘gelijkgestemden’ van gedachten over de grote wereldproblemen. Tot Trump president van de Verenigde Staten werd. Sindsdien kent de G7 een woelig bestaan. ©REUTERS

De G7-top in Biarritz was dan wel een mooie foto-opportuniteit, maar geopolitiek hoogstens een tussenstation in de mondiale diplomatie. Verder dan een fonds ter bestrijding van de branden in het Amazonegebied kwamen de wereldleiders niet.

In 1975 stelde de Franse president Valéry Giscard d’Estaing een informele bijeenkomst voor over de internationale economische crisis. Uitgenodigd waren de westerse leiders (West-Duitsland, de VS, het Verenigd Koninkrijk, Italië, Frankrijk) en Japan. Plaats van gebeuren: een Frans chateau met goede wijn en een assortiment kaas. Bij het haardvuur en ver weg van de camera’s kon informeel vooruitgang geboekt worden. Later kwamen Canada en de Europese Unie bij deze zeer exclusieve club. Ook Rusland kwam mee aan tafel als pasmunt voor de uitbreiding van de NAVO eind jaren negentig. Moskou verdween na de Russische annexatie van de Oekraïense Krim in 2014.

Ondertussen is de G7 uitgegroeid tot een media-event waarvoor de stad Biarritz in lockdown moest. Alle grote geopolitieke wereldproblemen stonden op de agenda. Maar geen enkele opkomende economie maakt deel uit van de club. Eind jaren negentig ontstond wel een bredere G20 met daarin ook China, India, Indonesië...

Veel meer dan diplomatieke speeddating komt niet uit de G7. De Indiase premier Narendra Modi kwam op de G7 wel praten over ‘biodiversiteit, oceanen en klimaat’, maar waar was de Amerikaanse president Donald Trump toen? Ook de Egyptische president en enige Afrikaanse leiders schoven aan.

Westerse leiders wisselen bij voorkeur onder ‘gelijkgestemden’ van gedachten over de grote wereldproblemen. Tot Trump president van de Verenigde Staten werd. Sindsdien kent de G7 een woelig bestaan. Vorig jaar mocht de Canadese premier Justin Trudeau nog ervaren hoe een slotverklaring met de VS onmogelijk was en hoe Trump per tweet in Air Force One de hele top ondergraafde. De Franse president Emmanuel Macron mikte daarom niet op een slotverklaring. Ongelijkheid werd de rode draad binnen vrij herkenbare thema’s als milieu, ontwikkeling, Afrika, de digitale economie, handel, de strijd tegen het terrorisme... De G7 kan geen afdwingbare beslissingen nemen, wel proberen enige convergentie in de standpunten onder landen te bewerkstelligen, zodat die standpunten diplomatiek ‘binnengeloodst kunnen worden in de klassieke multilaterale organisaties.

Alle grote geopolitieke wereldproblemen staan op de agenda. Veel meer dan diplomatieke speeddating komt daar niet uit.

Trump landde vrijdag verzwakt in Biarritz. Tijdens zijn vlucht bracht China maximale schade toe. Peking kondigde handelssancties tegen de VS aan. Van zijn ‘bondgenoten’ moest de Amerikaanse president weinig solidariteit verwachten. Duitsland kampt met een serieuze groeivertraging en wellicht recessie door de handelsoorlog van Trump. China moet immers op de uitgaven letten. Misschien biedt de Amerikaans-Chinese handelsoorlog wel kansen voor de Europese landen om een aantal zaken te heronderhandelen? Veel verder dan ongerustheid viel niet te noteren, hoewel in de schoot van de G7 wel een proces aan de gang is om de Wereldhandelsorganisatie (WHO) in Genève ‘te moderniseren’. Trump wil geen rechters meer benoemen in de geschillenbeslechting van de WHO als China niet wordt ‘aangepakt’. De WHO kan daardoor eind dit jaar in een ‘institutionele coma’ belanden.

De branden in het Amazonewoud waren voor Macron niet meer dan een aanleiding om de mondiale biodiversiteitscrisis centraal te plaatsen. Al op de G20-top in juni 2019 in Japan was de Franse diplomatie achter de schermen druk bezig om van landen engagementen rond biodiversiteit los te weken. Het doel is dat thema explicieter te behandelen op de jaarlijkse klimaattop van december in Chili.

De afname van de biodiversiteit vormt een gigantische crisis. De VN spreken van een terugloop met 60 procent in 40 jaar tijd. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs heeft de Franse diplomatie consistent aandacht voor het thema. Wat de Amazone betreft, werd in Biarritz beslist een fonds op te zetten dat branden in de landen van het Amazonegebied moet bestrijden en de regio moet ‘herbebossen’. Dat moet in samenwerking met de VN gebeuren.

Even was er nog suspense toen de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Jawad Zarif, gesignaleerd werd. Trump bleek op de hoogte, maar voor een Amerikaans-Iraanse diplomatieke dialoog is het te vroeg. Trump wenst ook niet-nucleaire aspecten op de agenda te zetten, zoals Teherans rakettenprogramma.

Biarritz was een mooie foto-opportuniteit, maar geopolitiek gezien hoogstens een tussenstation in de mondiale diplomatie.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n