Geen triomf voor het Vlaams-nationalisme

©REUTERS

De traditionele partijen zijn niet of nauwelijks afgestraft voor hun meer Belgische profiel. Dat zal het de N-VA extra moeilijk maken om forse communautaire eisen te stellen aan de onderhandelingstafel. Als ze de overwinning wil verzilveren en niet vijf jaar lang in de oppositie wil belanden, zal ze heel veel water in de wijn moeten doen.

Door Bart Maddens

Bart De Wever zag er gisteravond niet bepaald blij uit toen hij zijn blijde intocht maakte voor de N-VA-militanten. Het was inderdaad, ondanks alles, een bitterzoete verkiezingsavond voor de N-VA. Een triomf, ongetwijfeld. De partij boekt een substantiële winst in vergelijking met 2010. Maar ook een ontgoocheling. Want die winst zal allicht niet genoeg zijn om de ‘Verandering’ te realiseren. Op het moment dat hij zijn troepen toesprak zag het er immers naar uit dat de drie traditionele partijen samen een meerderheid hadden, zowel in het Vlaams Parlement als in de Kamer.

Eyskens

Mark Eyskens was gisteren een van de eersten om daar fijntjes op te wijzen. Als de N-VA te moeilijk doet en het eigen programma per se wil doordrukken, zo verklaarde hij, dan is er gelukkig een alternatief. Dus zal de N-VA bereid moeten zijn om belangrijke concessies te doen. Herman De Croo beaamde dat volmondig en wees erop dat de PS in 1981 als grootste Waalse partij met 36,2 procent van de stemmen naar de oppositie werd verwezen.

Eyskens en De Croo leggen de vinger op de wonde. De N-VA staat de komende dagen voor een aartsmoeilijk dilemma. Als ze de overwinning wil verzilveren en niet vijf jaar lang in de oppositie wil belanden, zal de partij ontzettend veel water in de wijn moeten doen. De harde waarheid is dat de N-VA allicht geen hefboom heeft om een verandering te realiseren, en al helemaal niet op institutioneel vlak. Extra vervelend voor de partij is dat de N-VA en Open VLD samen net geen meerderheid lijken te hebben. Daardoor is het voor de N-VA niet mogelijk om Open VLD en CD&V tegen elkaar uit te spelen.

Economisch profiel

Net zoals dat al het geval was bij de lokale verkiezingen lijkt de winst van de N-VA hoofdzakelijk van het Vlaams Belang te komen. De N-VA peuzelt het Vlaams Belang op, terwijl de traditionele partijen al bij al goed standhouden. Dat betekent dat de strategie van de N-VA is mislukt. Die was erop gericht om met een stevig economisch profiel in te beuken op het electoraat van Open VLD en CD&V. Door naar het centrum op te schuiven, wilde de partij onmisbaar worden.

Maar dat lijkt niet te zijn gelukt. De N-VA heeft haar triomf allicht in nietgeringe mate te danken aan het feit dat heel wat Vlaams-nationalisten van het Vlaams Belang een nuttige stem hebben willen uitbrengen. Dat betekent ook dat het Vlaams-nationalisme als politieke stroming er bij deze verkiezingen niet op vooruitgaat. Integendeel. Terwijl de radicaalVlaamse partijen in 2010 nog 44 procent behaalden voor de Kamer, was dat gisteren maar een goede 40 procent.

Communautair

Daar komt bij dat het communautaire absoluut geen thema was bij de verkiezingen (mee omdat de N-VA dat zelf niet heeft uitgespeeld). Bovendien zijn de traditionele partijen niet of nauwelijks afgestraft voor hun meer Belgische profiel. Dat zal het de N-VA extra moeilijk maken om forse communautaire eisen te stellen aan de onderhandelingstafel.

Maar de N-VA zal de komende vijf jaar veel minder de hete adem van het Vlaams Belang in de nek voelen. Die partij zal de komende vijf jaar geen politieke factor van betekenis zijn. Dat maakt dat de N-VA allicht over meer communautaire bewegingsvrijheid zal beschikken dan in 2010, en de lat lager kan leggen.

Hoe dan ook lijkt het met deze constellatie weinig waarschijnlijk dat we opnieuw 541 dagen zullen moeten wachten op een federale regering.

Bart Maddens is politicoloog aan de KULeuven

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud