Goktenten verdienen geen steun, de beurs wel.

Het is wachten op een beleid dat de beurs weer tot leven brengt. Maar jammer genoeg kan ze op niet veel sympathie rekenen bij beleidsmakers. Waar blijft een nieuwe Cooreman-De Clerck?

Door Herman Daems, oud--voorzitter van Gimv en emeritus-professor KU Leuven

Op zich is het vertrek van Telenet van de beurs niet abnormaal. Men zou zelfs kunnen zeggen dat dit ook een mooi bewijs van erkenning is voor Luc Van den Brande, de toenmalige Vlaamse regering, de Vlaamse investeerders en beleggers, en de managers en werknemers die in 15 jaar tijd een prachtig bedrijf hebben opgebouwd, daar geld en tijd in gestoken hebben en waarvoor de Vlaamse economie nu mooi geld terugkrijgt. Weinig overheden en regio’s in Europa kunnen zeggen dat ze aan het opstarten van een ondernemend initiatief zoals dit geld verdiend hebben. Meestal is het net andersom.

Toch is dat vertrek een signaal: het wijst op een wegkwijnende beurs. Er zijn in korte tijd verschillende bedrijven vertrokken: Omega, Iris, Telenet en binnenkort misschien Devgen. En er komen geen nieuwe bedrijven, zeker geen kmo’s naar de beurs. De markt voor IPO’s (beursintroducties) ligt totaal plat.

Dat de beurs stilvalt, is aan minstens drie factoren te wijten.

1. De jongste 5 jaar is de regulering van de beursgenoteerde ondernemingen sterk toegenomen. Dat is minder het geval geweest bij de niet-genoteerde ondernemingen. Dat leidt tot extra kosten voor genoteerde bedrijven, waar heel weinig toegevoegde waarde tegenover staat. Meer transparantie, meer corporate governance (deugdelijk bestuur) hebben niet geleid tot meer beleggers op de beurs. Dat betekent niet dat ik tegen transparantie of corporate governance ben, maar ik stel alleen vast dat de investeringen die daarin door de genoteerde bedrijven gedaan werden, niet echt tot een beter beursklimaat geleid hebben. Dat was waarschijnlijk ook niet de bedoeling en wilde de regelgever meer bedrijfsinformatie en beter bestuur om maatschappelijke redenen. Maar waarom werden alleen de beursbedrijven aangepakt? Ze zijn niet noodzakeliijk groter dan de niet-beursbedrijven.

2. De beurs lijkt er niet in te slagen om een correcte langetermijnwaardering te geven aan bedrijven. Veel ondernemingen hebben het gevoel dat ze vandaag ondergewaardeerd worden door de beleggers. Daarom zullen referentieaandeelhouders het bedrijf liever van de beurs halen. Ze betalen hoge dividenden en geven mooie rendementen aan aandeelhouders, maar ze krijgen daarvoor geen correcte waardering terug.

Een andere reden voor het weghalen van bedrijven van de beurs is dat onder IFRS-boekhouding een participatie in een beursgenoteerde onderneming tegen beurswaarde geboekt moet worden. Op die manier heeft elke beursschommeling een directe invloed op het resultaat van de groep die de participatie aanhoudt. Economisch gezien zou dat geen verschil mogen uitmaken voor de beoordeling van de groep, maar de praktijk toont aan dat het wel een verschil uitmaakt.

Bezorgd over risico’s

Waarom zijn de waarderingen recent zo laag? Daarvoor zijn veel redenen. Kleine beleggers trekken weg omdat ze bezorgd zijn over de risico’s die ze lopen op de beurs. In feite speelt hier hetzelfde als bij de banken. Aarzeling om te investeren of te beleggen omdat de risico’s te groot zijn. Sommige institutionelen trekken ook weg van de beurs. Dat is dramatisch, want zij zijn de grote beleggers. De verzekeraars moeten zich terugtrekken wegens de regelgeving op hun risicogedrag, de banken zijn al een tijdje weg omdat dit niet kan binnen Basel II en III. Enkele grote speculatieve fondsen blijven. Die rekenen op spectaculaire evenementen, zoals een overname of delisting, om geld te verdienen.

Zolang de beleggers niet terugkeren naar de beurs, zullen de waarderingen niet correct kunnen zijn, hebben ondernemingen geen belang om naar de beurs te gaan en hebben referentieaandeelhouders die middelen hebben of middelen kunnen ophalen via leningen een belang om hun bedrijven van de beurs te halen.

3. Een andere factor is de liquiditeit van de beurs. In Brussel is die spectaculair gedaald voor kleinere aandelen. Hoe minder liquide een aandeel, hoe onaantrekkelijker voor beleggers, zeker voor sommige institutionelen. De cirkel sluit zich. De waarderingen zijn laag en bieden weinig perspectief voor waardestijgingen, beleggers trekken zich terug, liquiditeit daalt, meer beleggers trekken zich terug, waarderingen dalen verder, enzovoort

Toch is de beurs zeer belangrijk voor de economie. Beleidsmakers lijken dat niet te beseffen. Ze hebben weinig sympathie voor de beurs. Voor velen is de beurs de goktent van het casinokapitalisme, waar speculanten en spelers actief zijn. Dat is een totaal fout beeld, dat alleen maar voor een klein deel van het beleggingspubliek geldt, de beruchte daghandelaren. De beurs speelt een cruciale rol in een moderne economie.

De beurs creëert liquiditeit voor een belegger die het risico genomen heeft spaarcenten in het kapitaal van een onderneming te stoppen. Als een investeerder risicokapitaal in een niet-genoteerd bedrijf stort weet hij/zij nooit zeker wanneer het geld terug komt. Daarvoor is de beurs echt fundamenteel. De beurs maakt ook een spreiding van risico’s mogelijk. Voor iemand die spaarcenten goed wil beheren is het essentieel. De beurs maakt het samenbrengen van grote kapitalen mogelijk en ze is essentieel voor het financieren van technologiebedrijven met risicokapitaal. Zonder beurs zouden Thrombogenics en Devgen vandaag niet zijn wat ze zijn.

Waardebepaling

Ten slotte is de beurs essentieel voor de waardebepaling van de onderneming en is ze in normale tijden een waarderingsreferentiepunt voor niet-genoteerde bedrijven. Op de beurs wordt de kost van het risicokapitaal bepaald, en dat is een essentieel onderdeel voor investeringsbeslissingen.

Wat zou er moeten gebeuren?

Er moet zeer dringend een beleid komen dat de beurs opnieuw tot leven brengt. Vandaag doen de overheden niets anders dan de bedrijven stimuleren om zich met schulden te financieren: garantieregelingen en druk op de banken. En dat terwijl een economie onder druk een beleid nodig heeft dat risicokapitaal stimuleert. De beurs kan daar voor zorgen. Een nieuwe Cooreman-De Clerck lijkt mij onvermijdelijk om de economie en de beurs echt op gang te brengen. Op dit moment lopen er voorstellen om tot een nieuw beursplatform te komen in Europa. Dat lijkt mij echt zinloos als niet eerst de basics aangepakt worden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud