Inhoudelijk debat over wetten? Graag, maar laat de karikaturen achterwege

©BELGA

Edgar Boydens, de voorzitter van de Orde van de Vlaamse Balies, hanteerde in zijn nieuwjaarstoespraak een verbazende interpretatie van de wet die het strafuitvoeringsonderzoek naar crimineel geld invoert.

Door John Crombez, staatssecretaris voor Fraudebestrijding (sp.a)

Op de nieuwjaarsreceptie van de Orde van de Vlaamse Balies haalde voorzitter Edgar Boydens maandag hard uit naar de politiek, de democratie, de wetten... Hij had het onder andere consequent over de ‘staatssecretaris voor de bestrijding van de sociale en fiscale advocaten’. Ik vermoed dat hij het daarmee op mij gemunt had.

Na lezing van de volledige toespraak blijkt dat ik die eer vooral te danken heb aan de wet die het zogeheten ‘strafuitvoeringsonderzoek’ invoert. Zoals De Tijd dinsdag uitlegde, laat die wet toe om na een veroordeling een nieuw onderzoek te beginnen naar verborgen fortuinen. Nu kunnen veroordeelde criminelen in het bezit blijven van de opbrengsten van de criminele feiten waarvoor ze veroordeeld werden, als ze erin slagen dat vermogen handig elders onder te brengen. Met de nieuwe wet kan het gerecht alsnog op zoek gaan naar de verborgen vermogens van veroordeelde criminelen.

Het doel van de wet is om de strafuitvoering ook op financieel vlak effectiever te maken. Het is van meet af aan een speerpunt van deze regering geweest om straffen effectief uit te voeren. Niets is zo dodelijk voor het rechtvaardigheidsgevoel van burgers als zien dat criminelen en grote fraudeurs ondanks een veroordeling de facto toch vrijuit gaan. Omdat ze hun straf niet moeten uitzitten, of omdat ze het geld dat ze buitmaakten niet moeten teruggeven. Niets is zo nefast voor de geloofwaardigheid van de door de voorzitter terecht geprezen rechtsstaat.

Opa Corleone

Boydens hanteerde in zijn speech een nogal aparte lezing van de wet: ‘Wanneer opa Corleone zijn geldboete niet betaalt, riskeren zijn echtgenote en kinderen als malafide derden een strafuitvoeringsonderzoek waarbij de politie zonder enige toelating van een onderzoeksrechter, of zonder enige ernstige controle, telefoons kan afluisteren, huiszoekingen kan uitvoeren... Als dergelijke praktijken in Zuid-Amerikaanse en Noord-Afrikaanse landen worden gesignaleerd, spreekt men van politiestaten.’

Een inhoudelijk debat over wetten en regels is altijd wenselijk, zeker ook met advocaten. Maar ik was verbaasd over de lezing die Boydens aan de wet geeft. Om te beginnen is een boete niet betalen - of het nu ‘opa Corleone’ is of iemand anders - geen reden om een strafuitvoeringsonderzoek te beginnen. Dat kan alleen bij mensen die veroordeeld zijn voor ernstige feiten. Drugstrafikanten, drugsbaronnen, zware witteboordcriminelen,…

Ten tweede is er inderdaad geen toelating nodig van een onderzoeksrechter. Dat is logisch, het onderzoek is voorbij, ze zijn schuldig bevonden, het vermoeden van onschuld is dus weg, we zitten in de fase van de strafuitvoering. Maar dat betekent niet dat we geen rechterlijke toetsing hebben gepland bij de geciteerde dwangmaatregelen. Integendeel.

Machtiging

Daarom kan elke bijzondere onderzoeksmaatregel, zoals afluisteren of een huiszoeking, slechts - en ik citeer de wet - ‘na voorafgaande machtiging verleend door de strafuitvoeringsrechter’. Een strafuitvoeringsrechter is net zo goed een zittend magistraat als een onderzoeksrechter. Daardoor is er volledig onafhankelijke toetsing. Er is dus wel degelijk toelating nodig van een rechter. Er is wel degelijk controle.

Ten slotte zijn malafide derden - en ik citeer de wet - ‘derden die wetens en willens met de veroordeelde samenspannen om zijn vermogen te onttrekken aan de tenuitvoerlegging van de uitvoerbare veroordelingen’. Niet alle echtgenotes en kinderen, tenzij er ernstige aanwijzingen zijn dat ze de veroordeelde bewust hebben geholpen om zijn criminele vermogen voor het gerecht en voor zijn slachtoffers te verbergen.

We mogen van advocaten toch verwachten dat hun kritiek en argumenten minstens juridisch hout snijden vooraleer ze een wet onder vuur nemen? Zeker van de voorzitter van de verzamelde advocaten, die niet alleen in eigen naam, maar ook in naam van álle advocaten spreekt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud