opinie

Nood aan een nieuw energiepact

De experts van het schaduwkabinet van de Tijd fileren de politieke actua liteit en geven goede raad waar nodig. Vandaag Tinne Van der Straeten over het energiebeleid.

©BELGA

De publicatie van het Europese wintervooruitzicht voor energie en de goede marketingstunt van Lampiris kleurden deze week het energienieuws. De boodschappen waren niet nieuw: bij barre weersomstandigheden is de situatie mogelijk kritiek, en burgers kunnen hun steentje bijdragen om het verbruik te verminderen.

Deze winter wordt het roeien met de riemen die we hebben, met het afschakelingsplan als noodrem. België als testcase, schreef Ronnie Belmans van Energy-Ville deze week. In het huidige - en toekomstige - energielandschap is bevoorradingszekerheid een structurele uitdaging, waarvoor geen one- size-fits-all-oplossing bestaat en die zeker niet structureel wordt opgelost met een nieuwe wet op de kernuitstap.

We kunnen blijven hameren op de noodzaak om ‘keuzes te maken’. Even-goed is het belangrijk om vast te stellen dat de voorbije jaren niet anders is gedaan. Er was de Europese keuze voor vrijmaking van de markt, de Belgische keuze voor kernuitstap, de Europese keuze voor 20 procent hernieuwbare energie in 2020, de Europese keuze voor verdere marktintegratie en versterkt toezicht door (van de politiek) onafhankelijke regulatoren.

Elk van die keuzes heeft een belangrijke impact gehad op de markt. Er kwamen vooral groene investeringen. Investeringen in conventionele capaciteit werden afgebouwd met als meest recente wapenfeit de keuze van E.ON om kool en gas af te stoten. Dat leidt tot zowel over- als onderaanbod, afhankelijk van de weersomstandigheden. Daardoor onstonden nieuwe marktspelers (die flexibiliteit beginnen verhandelen), nieuwe energiediensten (zowat elke leverancier heeft een aanbod van slimme thermostaten of slimme meetoplossingen: Lampiris heeft Nest, Eneco Mona, EdF NetatMo van Philippe Starck, Electabel een smart gamma en Eni smart thermostat). In het zog daarvan veranderden ook de investeringsplannen van de netbeheerders om de infasering van hernieuwbare energie optimaal te laten verlopen.

Ons energielandschap is door de keuzes van begin 21ste eeuw blijvend veranderd.
Tinne Van der Straeten
Advocaat bij Blixt

Ons energielandschap is door de keuzes van begin 21ste eeuw blijvend veranderd, wat ook een indicatie geeft van de tijdsintervallen in de energiesector. Een beleidskeuze op energievlak heeft altijd een impact een periode van zeker tien tot twintig jaar en vergt grote financiële investeringen. Halverwege koudwatervrees krijgen resulteert dan onvermijdelijk in een enorme kapitaalsvernietiging.

Om dat te vermijden is het belangrijk om bij de gemaakte keuzes te blijven, en ze te optimaliseren aan de hand van geleerde lessen of marktfalingen.

Wie voorbij de waan van de dag kijkt, kan niet anders dan vaststellen dat de meningen niet zo ver uit elkaar liggen. De stukken van Ronnie Belmans (EnergyVille), Aviel Verbruggen (professor energie- en milieu-economie) en Luc Willems (Benelux Unie) afgelopen week in deze kant zijn daar een mooi voorbeeld van. De drie heren, elk met eigen uitgangspunten, beschrijven wat nodig is voor een diligente energiemarkt. Belmans focust op de gebruiker in het kader van energie-efficiëntie, vraagsturing en hernieuwbare energiebronnen, Willems op regionale samenwerking, Verbruggen op de randvoorwaarden voor transitie. Hun stukken tonen aan dat een decentrale energiemarkt met een hoofdzakelijk groene energiecapaciteit mainstream geworden is. Mainstream wil daarom niet zeggen matuur. Evengoed tonen hun stukken aan dat er veel open vragen zijn en dat er nood is rust en stabiliteit.

In een poging om tot rust en stabiliteit te komen bracht Elia dit jaar zowat iedereen in de sector samen om na te denken over een ‘energiepact’. Het resultaat is (nog) geen blauwdruk met pasklare oplossingen, wel een overlegoefening. België is ook niet Duitsland, waar centraal energiebeslissingen worden genomen en doorgedrukt. Maar als onze beleidsmakers opnieuw het optimisme en de ambitie van de eerste acht jaar van de 21ste eeuw terugvinden en doordenken in overleg met de sector kan hetzelfde worden bereikt. Met name een duurzaam energiesysteem met verminderde systeemkosten tegen 2030-2050 om de competitiviteit van de economie te vrijwaren, maar evengoed een duurzame sector met tewerkstellingsgarantie.

Tinne Van der Straeten

Advocaat bij Blixt, een kantoor gespecialiseerd in energiezaken

Lees verder

Gesponsorde inhoud