Advertentie

Systematische aanslagen op onze privacy zijn niet ‘normaal'.

De plannen van ING Nederland om bedrijven inzage te geven in het betaalgedrag van zijn klanten zodat die bedrijven de klant kunnen benaderen met ‘advertenties op maat’ past in de heersende ‘nieuwe normaal’. Maar dat moeten we niet zomaar aanvaarden.

Door Ben Caudron, internetondernemer en technologiesocioloog

Maandagochtend leek wel een feest voor de weinigen onder ons die privacy belangrijk genoeg vinden om er te blijven over praten. Het ochtendjournaal pikte het interview op dat Willem Debeuckelaere van de Privacycommissie aan MO* magazine had gegeven. Debeuckelaere gaf daarin een paar smeuïge voorbeelden van wat er kan gebeuren met de informatie die we zelf breed uitsmeren op Facebook. Later die dag kwam het verhaal over het voornemen van de bank ING Nederland om de betalingsgegevens van haar klanten door te verkopen.

Uiteraard was ik tevreden met de aandacht van de media voor deze voorbeelden van hoe persoonsgebonden gegevens gebruikt worden om er geld mee te verdienen. Heel even koesterde ik weer hoop. Hoop dat die aandacht en de verontwaardiging van enkelingen anderen ertoe zouden aanzetten na te denken over de mogelijkheden die besloten liggen in onze van technologie doordrongen samenleving.

Ik vond het eigenlijk ook wel een beetje sneu voor ING Nederland. Het gaf plots een gezicht aan de normalisering van de systematische aanslagen op onze privacy. De indruk ontstond dat de bank uitzonderlijk stoute dingen doet. Eigenlijk doet ING Nederland niets anders dan de economische opportuniteiten die zich aanbieden exploiteren. Dat kan je ING niet kwalijk nemen. Dat is wat ondernemingen horen te doen.

Gebruikersprofielen

Nu we ogenschijnlijk niet meer kunnen leven zonder digitale technologie, is een nieuwe grondstof ontstaan: data. Het nieuwe goud. Wie het delft, verdient. Dat hebben de sterke merken van het zogenaamde sociale web al een tijdje begrepen en in hun voordeel aangewend. Of dacht u echt dat Facebook en Google overleven bij gratie van de advertenties die ze slijten? Data sprokkelen, de patronen die erin verborgen zitten laten blootleggen door geavanceerde rekenmachines en de resultaten - gebruikersprofielen - verkopen aan marketeers op zoek naar nog betere ‘consumer insights’, is booming business.

Het voornemen van ING Nederland is in één opzicht wel bijzonder. In de regel hebben banken geen big data nodig voor inkomsten. Die puren ze uit het spel dat met onze centen wordt gespeeld. Dat spel is sinds enige tijd ook vooral een uitwisseling van digitale gegevens geworden, en dat proces creëert zoals gezegd een lucratief bijproduct: gebruikersgegevens. ING Nederland poogt ook uit dat bijproduct munt te slaan.

Mocht ik een econoom zijn, ik mompelde dat dat de logica zelve is. Maar ik ben een socioloog, dus mompel ik wat anders. Zoals dit: met zijn proefproject werkt ING Nederland actief mee aan het proces waarmee praktijken worden genormaliseerd. Waarmee het heersende verhaal dat wat technologisch mogelijk is onafwendbaar ook de nieuwe norm moet worden, wordt versterkt en verspreid.

Verhaal

Het proefproject van ING Nederland past in het verhaal van de ‘nieuwe normaal’. Een schoolvoorbeeld van wat technologisch determinisme wordt genoemd. Dat technologisch determinisme mag dan wel het heersende discours zijn, dat maakt het nog niet tot het gewenste discours.

De samenleving wordt onmiskenbaar door digitale technologie voortgestuwd, maar dat hoeft niet te betekenen dat we de inrichting van de samenleving dan ook maar moeten overlaten aan de partijen die munt slaan uit deze ontwikkeling.

Zonder twijfel zijn we gebaat met de technologie die we creëren, maar dat zijn we ook bij de afwegingen hoe we die technologie willen inzetten, opdat de technologische samenleving ook een menselijke samenleving blijft.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud